Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xã Hát Môn (Hà Nội) đã có bước chuyển biến rõ nét nhờ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Xã được thành lập trên cơ sở sáp nhập bảy xã cũ, có diện tích 37,61 km² và dân số 72.264 người. Khối lượng công việc tăng ở hầu hết các lĩnh vực, trong khi hồ sơ, dữ liệu quản lý đất đai, phát triển kinh tế-xã hội chưa đầy đủ, chưa được số hóa; hạ tầng kỹ thuật, công nghệ thông tin và chuyển đổi số chưa đồng bộ.
100% văn bản được ký số và xử lý điện tử
Theo Bí thư Đảng ủy xã Hát Môn Nguyễn Đình Sơn, đến nay 100% văn bản chỉ đạo, điều hành của Đảng ủy và chính quyền xã được ký số và xử lý trên môi trường điện tử (trừ văn bản mật). Cán bộ, công chức, viên chức được cấp chứng thư số, bảo đảm ký số toàn trình. Hệ thống quản lý văn bản và điều hành được triển khai đến toàn bộ cơ quan, đơn vị, bảo đảm xử lý công việc trên môi trường mạng.
Xã Hát Môn duy trì 60 Tổ chuyển đổi số cộng đồng, hỗ trợ người dân cài đặt định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Mô hình “Chuyển đổi số trong tuyên truyền, kết nối và phát triển kinh tế-xã hội” được triển khai, trong đó hoạt động Kết nối việc làm-Đồng hành khởi nghiệp-Thúc đẩy chuyển đổi số đã hỗ trợ người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng, trang bị kỹ năng số, tạo thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hà Nội số hóa hơn 24 triệu trang tài liệu cấp xã
Không chỉ ở xã Hát Môn, tại Hà Nội, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được chính quyền các cấp triển khai mạnh mẽ. Báo cáo của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội cho biết, thành phố đã triển khai đồng bộ không gian làm việc số HanoiWork, nền tảng tương tác số iHanoi, hệ thống theo dõi nhiệm vụ, các cơ sở dữ liệu dùng chung và các nền tảng phục vụ điều hành thông minh.
Đến nay, thành phố đã số hóa hơn 24 triệu trang tài liệu tại cấp xã; hoàn thiện hơn 9,3 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đạt khoảng 99% dân số; số hóa trên 3,2 triệu thửa đất; cập nhật dữ liệu hơn 543 nghìn tài sản công; định danh 100% học sinh, cập nhật dữ liệu của trên 98% hồ sơ đảng viên, hơn 128 nghìn hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức; triển khai đánh giá cán bộ theo OKR/KPI dựa trên dữ liệu, kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Chuyển đổi số cấp xã: kết quả và khó khăn
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, sau một năm vận hành mô hình mới, các hoạt động chỉ đạo, điều hành cơ bản được duy trì thông suốt; việc xử lý hồ sơ, cung cấp dịch vụ công từng bước không phụ thuộc địa giới hành chính. Cấp xã được xác định là trọng tâm hỗ trợ về hạ tầng, dữ liệu, nền tảng và kỹ năng số. Bộ đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, Khung kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh Việt Nam phiên bản 2.0, danh mục và kế hoạch triển khai các nền tảng số quốc gia, nền tảng số dùng chung, cùng hướng dẫn triển khai mô hình chuyển đổi số cấp xã phục vụ 3.321 xã, phường trên toàn quốc.
Tuy nhiên, thực tiễn tại các địa phương cũng cho thấy những khó khăn nhất định. Bí thư Đảng ủy xã Đan Phượng (Hà Nội) Nguyễn Gia Hiển chia sẻ: “Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số điểm làm việc chưa đồng bộ; phần mềm chuyên ngành chưa liên thông hoàn chỉnh; dữ liệu còn phân tán, chưa hình thành đầy đủ kho dữ liệu dùng chung cấp xã.” Vì vậy, xã sẽ tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tài liệu; duy trì hiệu quả các mô hình Tổ chuyển đổi số cộng đồng, Bình dân học vụ số. Đồng thời, xã đề nghị tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, đường truyền, phần mềm dùng chung phục vụ vận hành chính quyền số, và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm kết nối liên thông giữa Trung ương-thành phố-cấp xã.
Bí thư Đảng ủy xã Hát Môn Nguyễn Đình Sơn cho rằng, cần có cơ chế thu hút, tuyển dụng và đãi ngộ nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đất đai, xây dựng, tài chính. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; tổ chức các lớp tập huấn về chuyển đổi số, an toàn thông tin, kỹ năng số; ban hành hướng dẫn thống nhất về tổ chức và hoạt động của Tổ chuyển đổi số cộng đồng.
Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số bền vững
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng thời với phân cấp, phân quyền, chuẩn hóa quy trình và xác định rõ trách nhiệm thực thi. Việc hỗ trợ chuyển đổi số cấp xã phải được tổ chức thường xuyên, liên tục, đa kênh. Vì vậy, các bộ, ngành cần sớm hoàn thiện cơ chế chia sẻ dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin và trách nhiệm vận hành các nền tảng, cơ sở dữ liệu dùng chung.
Các địa phương cần ưu tiên nguồn lực chuẩn hóa thiết bị làm việc, đường truyền, chữ ký số, phần mềm bản quyền, hệ thống mạng nội bộ và an toàn thông tin cho cấp xã; đẩy nhanh xử lý các điểm lõm sóng, thiếu điện, kết nối yếu, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Quá trình triển khai nhiệm vụ cần thực hiện đầy đủ chính sách đối với người làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số, an toàn thông tin, an ninh mạng.
