Ngày 23.7, tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng, TP.HCM, chương trình 'Chạm vào di sản' do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM (HTV) tổ chức đã mở ra góc nhìn mới về hành trình số hóa văn hóa, nghệ thuật và du lịch. Sự kiện diễn ra từ 14 đến 20 giờ, quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ nhằm trao đổi giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong bối cảnh chuyển đổi số.
Di sản 'sống lại' nhờ công nghệ số
Thông điệp xuyên suốt chương trình là: 'Số hóa không thay thế thực tại, mà bất tử hóa nguyên bản của di sản trước thăng trầm thời gian'. Theo ban tổ chức, công nghệ không chỉ lưu trữ dữ liệu mà còn đưa di sản từ trạng thái 'tĩnh' trở thành nguồn tài nguyên phát triển, mở rộng khả năng tiếp cận và tạo trải nghiệm văn hóa mới.
Không gian văn hóa tương tác giới thiệu các mô hình số hóa của Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Địa đạo Củ Chi, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP.HCM, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề gốm Biên Hòa và trang phục truyền thống của nghệ nhân Năm Tuyền.
AI 'hồi sinh' phim cải lương trắng đen
Một điểm nhấn là workshop 'Chuyển đổi số di sản - Hồi sinh phim cải lương trắng đen bằng công nghệ'. Chuyên gia Lê Phước Hiếu Trung, Phó Giám đốc HTV - TMS, trình diễn quy trình phục hồi tác phẩm kinh điển, trong đó có vở 'Tiếng trống Mê Linh'. Các công đoạn gồm quét hình ảnh độ phân giải cao, làm sạch vết xước, ổn định hình ảnh và ứng dụng AI hỗ trợ đề xuất màu sắc. Khán giả có thể so sánh bản phim gốc với phiên bản đã xử lý. Tuy nhiên, công nghệ không thay thế hoàn toàn con người: các chuyên gia mỹ thuật và kỹ thuật vẫn phải hiệu chỉnh thủ công từng khung hình để bảo đảm tính chính xác và giá trị lịch sử.
Không gian số cho bảo tàng và du lịch
Workshop 'Không gian số - Hành trình mới của bảo tàng và du lịch' giới thiệu công nghệ số hóa 3D, không gian 360 độ và các phương thức tương tác mới. Người tham dự có thể xoay không gian, phóng to hiện vật, quan sát chi tiết kiến trúc trên màn hình LED, đồng thời tìm hiểu thuyết minh đa ngôn ngữ, mã QR và tham quan từ xa.
Hướng tới Ngân hàng dữ liệu di sản số
Tại tọa đàm 'Số hóa dữ liệu văn hóa - du lịch TP.HCM', các chuyên gia Nguyễn Thị Hậu, Mã Thanh Cao và Trịnh Đăng Khoa thảo luận về xu hướng quản trị di sản số, thực trạng số hóa tại TP.HCM và thách thức về kinh phí, nhân lực, nền tảng dữ liệu. Một đề xuất đáng chú ý là xây dựng 'Ngân hàng dữ liệu di sản số' (Digital Heritage Bank) nhằm tạo nền tảng dữ liệu phục vụ bảo tồn, giáo dục, du lịch và phát triển công nghiệp sáng tạo.
Bên cạnh các hoạt động công nghệ, chương trình còn có biểu diễn đờn ca tài tử, trang phục hát bội và trích đoạn cải lương 'Lê Công kỳ án' do các nghệ sĩ Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang trình diễn.
