Bộ Ngoại giao sẽ tổ chức Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 tại Hà Nội từ ngày 1 đến 7/8/2026. Hội nghị Ngoại giao 33 có chủ đề 'Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới', trong khi Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc 22 mang chủ đề 'Nâng tầm công tác đối ngoại địa phương, huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển'. Trước thềm hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đã trả lời phỏng vấn báo chí về công tác chuyển đổi số của ngành.
Chuyển đổi số nâng tầm đối ngoại
Theo Thứ trưởng Lê Anh Tuấn, Đại hội XIV của Đảng xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược, động lực quan trọng đưa đất nước vào kỷ nguyên phát triển mới. Bộ Ngoại giao đã quán triệt chủ trương này và tích cực triển khai chuyển đổi số đồng bộ trên nhiều lĩnh vực, đạt được những kết quả bước đầu quan trọng.
Trong lĩnh vực hợp tác quốc tế, Bộ đã đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành nội dung quan trọng trong các hoạt động đối ngoại cấp cao, tập trung thúc đẩy hợp tác về trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ số, hạ tầng số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài chủ động theo dõi xu hướng công nghệ, tham gia diễn đàn quốc tế, kết nối đối tác, doanh nghiệp, chuyên gia và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài để tranh thủ tri thức, công nghệ và nguồn lực.
Ứng dụng AI và số hóa nội bộ
Bộ Ngoại giao đang từng bước ứng dụng AI trong hoạt động chuyên môn, chuyển từ nghiên cứu sang thí điểm trong xây dựng báo cáo và xử lý thông tin trên hệ thống Tin A; đồng thời nghiên cứu mở rộng sang tổng hợp, phân loại, tra cứu thông tin, dịch thuật, quản trị tri thức và hỗ trợ xử lý văn bản. Thứ trưởng nhấn mạnh: 'Với quan điểm AI chỉ là công cụ hỗ trợ nâng cao năng suất, chất lượng công việc, những vấn đề có hàm lượng chính trị, pháp lý và chiến lược cao, con người vẫn giữ vai trò quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng'.
Chuyển đổi số trong quản trị nội bộ đạt nhiều kết quả tích cực: 100% thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ ở trong nước và một số thủ tục ở nước ngoài đã được thực hiện trực tuyến, mỗi năm tiếp nhận và xử lý trên 90.000 hồ sơ; hơn 90% công văn không có nội dung mật được giải quyết trên môi trường mạng. Các hệ thống quản lý văn bản, theo dõi nhiệm vụ, quản lý điều ước, thỏa thuận quốc tế cùng việc xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đang từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu đối ngoại.
Trong truyền thông đối ngoại, Bộ Ngoại giao và các Cơ quan đại diện đã mở rộng sự hiện diện trên các nền tảng số, xây dựng hệ thống thông tin đối ngoại chính thống, đa nền tảng, tăng cường tương tác với người dân trong và ngoài nước, quảng bá hình ảnh đất nước, nâng cao hiệu quả ngoại giao công chúng và chủ động xử lý thông tin sai lệch, bảo vệ uy tín và lợi ích quốc gia trên không gian mạng.
Bốn giải pháp trọng tâm hướng tới 'Bộ Ngoại giao số'
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại và chuyên nghiệp, toàn Ngành sẽ tập trung vào bốn giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, tiên phong đẩy mạnh 'Ngoại giao công nghệ', tạo dựng khuôn khổ hợp tác về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, AI, lượng tử, khoáng sản chiến lược, kết nối với các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới. Mạng lưới Cơ quan đại diện sẽ là 'ăng-ten' nhạy bén, thu hút đầu tư chất lượng cao, công nghệ lõi, công nghệ xanh, đưa các trung tâm R&D về Việt Nam, đồng thời khơi thông nguồn lực tri thức kiều bào.
Thứ hai, quyết tâm số hóa toàn diện, xây dựng 'Bộ Ngoại giao số' với việc đẩy mạnh chuyển đổi số ngành ngoại giao, số hóa quy trình công tác, xây dựng cơ sở dữ liệu và phân tích dữ liệu lớn (Big Data), ngoại giao số - công dân số - truyền thông số; hiện đại hóa thông tin đối ngoại qua nền tảng số toàn cầu; xây dựng hệ sinh thái AI ngành Ngoại giao đến năm 2030, tầm nhìn 2045; nâng cấp dịch vụ công trực tuyến, nhất là lãnh sự và bảo hộ công dân.
Thứ ba, tham gia định hình khuôn khổ pháp lý toàn cầu về công nghệ và không gian số, chủ động đàm phán, tham gia xây dựng luật chơi mới về dữ liệu, AI, an ninh mạng, quản trị dữ liệu xuyên biên giới và kinh tế số, bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia trên không gian mạng.
Thứ tư, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng thế hệ 'Nhà ngoại giao số'. Bộ Ngoại giao đang rà soát và đổi mới toàn diện chương trình đào tạo cán bộ, trang bị tư duy công nghệ, khả năng thích ứng nhanh và kỹ năng ứng dụng công cụ số vào nghiên cứu, đàm phán và thông tin đối ngoại.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định: 'Việc tích hợp sâu rộng KHCN, ĐMST và CĐS chính là một chìa khóa quan trọng để ngành Ngoại giao đi đầu, đóng vai trò kiến tạo trong quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện'. Ông tin tưởng với sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và sự đồng lòng của toàn Ngành, Ngoại giao Việt Nam sẽ thực hiện xuất sắc vai trò trọng yếu, thường xuyên, triển khai thắng lợi nghị quyết Đại hội XIV, nâng cao vị thế và uy tín Việt Nam trên trường quốc tế, phục vụ sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
