Dự thảo xử phạt tin giả mạng: Mức phạt lên đến 50 triệu đồng, cần chế tài mạnh với người nổi tiếng
Bộ Công an đang tiến hành lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định mang tên “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân”. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của văn bản này chính là quy định về mức xử phạt đối với hành vi tạo lập và phát tán tin giả trên không gian mạng, với số tiền có thể lên đến 50 triệu đồng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, đối với những người nổi tiếng có sức ảnh hưởng lớn, cần phải có thêm những chế tài mới để đủ sức răn đe thực sự.
Chi tiết các mức xử phạt theo dự thảo
Dự thảo nghị định đã đưa ra các khung phạt cụ thể và phân loại rõ ràng đối với các hành vi vi phạm liên quan đến thông tin sai sự thật trên mạng.
Mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi:
- Phát tán thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong Nhân dân và ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự xã hội.
- Phát tán thông tin có nội dung phá hoại thuần phong mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội hoặc sức khỏe cộng đồng.
- Phát tán thông tin xúi giục, lôi kéo, kích động người khác vi phạm pháp luật.
Mức phạt cao hơn, từ 20 đến 30 triệu đồng, sẽ dành cho các hành vi chủ động làm ra thông tin sai sự thật với các nội dung tương tự như trên.
Đặc biệt, mức phạt cao nhất từ 30 đến 50 triệu đồng được đề xuất áp dụng đối với hành vi thiết lập, quản trị các trang thông tin điện tử, mạng xã hội, tài khoản, hội nhóm hoặc chuyên trang với mục đích đăng tải, hướng dẫn thực hiện các hành vi vi phạm nêu trên.
Ngoài hình thức phạt tiền, dự thảo cũng quy định về hình thức xử phạt bổ sung, bao gồm việc tịch thu tang vật, phương tiện và tài khoản số được sử dụng để thực hiện các hành vi vi phạm.
Ý kiến chuyên gia: Cần chế tài mạnh hơn cho người có sức ảnh hưởng
Ông Võ Quốc Hưng, Giám đốc tăng trưởng của Tonkin Media, nhận định rằng các mức phạt được đề xuất trong dự thảo là phù hợp. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh một điểm quan trọng: cần phải có thêm những chế tài đặc biệt dành riêng cho những người có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội, như các KOLs hay Influencer.
Theo phân tích của ông Hưng, nếu một người bình thường với vài trăm bạn bè chia sẻ tin giả, mức độ lan tỏa và hậu quả có thể rất hạn chế. Ngược lại, khi một người nổi tiếng với hàng chục nghìn, thậm chí hàng triệu người theo dõi thực hiện hành vi tương tự, sự lan truyền sẽ mang tính cấp số nhân. Hậu quả có thể là kích động đám đông ngay lập tức, làm sụt giảm uy tín của doanh nghiệp hoặc gây ra sự hoang mang trên diện rộng trong xã hội.
Ông Hưng cũng chỉ ra động cơ kinh tế đằng sau nhiều hành vi phát tán tin giả của các KOLs. Hiện nay, vẫn tồn tại không ít những KOLs “bẩn”, sẵn sàng phát tán thông tin giật gân, sai sự thật chỉ để thu hút tương tác, tăng lượt xem, từ đó kiếm lợi nhuận từ việc bán hàng hoặc nhận hợp đồng quảng cáo. Đối với họ, một mức phạt vài chục triệu đồng có thể chỉ như “muỗi đốt inox”, bởi thu nhập hàng tháng của họ có thể lên đến hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng. Họ sẵn sàng chấp nhận nộp phạt để đổi lấy sự nổi tiếng và lượng tương tác khổng lồ.
Đề xuất các biện pháp chế tài song song
Ông Võ Quốc Hưng cho rằng, nếu chỉ dựa vào khung hình phạt tiền, sẽ khó có thể phản ánh đúng mức độ hậu quả và tác hại khi một người có sức ảnh hưởng tạo ra và phát tán tin giả. Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, các cơ quan chức năng cần kết hợp thêm nhiều biện pháp chế tài song song.
Một số đề xuất được đưa ra bao gồm:
- Bên cạnh việc tịch thu kênh truyền thông, cần áp dụng thêm các biện pháp mạnh như “phong sát” (cấm hoạt động trong một lĩnh vực nhất định).
- Các cơ quan như Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có thể thiết lập danh sách trắng (Whitelist) và danh sách đen (Blacklist) đối với các KOLs, nghệ sĩ. Những người vi phạm pháp luật, phát tán tin giả sẽ bị đưa vào danh sách đen, dẫn đến việc bị hạn chế phát sóng, cấm biểu diễn, hoặc hạn chế hình ảnh trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng mạng xã hội.
Theo ông Hưng, đây mới thực sự là những hình phạt “chí mạng” có khả năng răn đe hiệu quả, thay vì chỉ dừng lại ở mức phạt tiền vài chục triệu đồng. Việc kết hợp nhiều biện pháp sẽ tạo ra một cơ chế phòng ngừa và xử lý toàn diện hơn, đặc biệt là trong bối cảnh thông tin sai lệch có thể lan truyền với tốc độ chóng mặt như hiện nay.
