Từ 15/6/2026, thuê bao di động mới phải xác thực sinh trắc học khuôn mặt
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư 08, hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất, có hiệu lực chính thức từ ngày 15/4/2026. Theo đó, một quy định quan trọng được áp dụng: tất cả thuê bao phát triển mới phải xác thực dữ liệu sinh trắc học ảnh khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu (CSDL) dân cư và CSDL căn cước từ ngày 15/6/2026. Đây là bước đi nhằm tăng cường an ninh, ngăn chặn tình trạng SIM rác và lừa đảo qua điện thoại.
Quy trình xác minh chính chủ cho thuê bao hiện hữu
Đối với các thuê bao hiện hữu, Thông tư 08 đã thiết lập quy trình xác nhận chính chủ thông qua ứng dụng VNeID. Cụ thể, nhà mạng sẽ đồng bộ dữ liệu số thuê bao về CSDL dân cư, sau đó cập nhật lên VNeID để người dân chủ động đăng nhập và xác minh. Người dùng cần lựa chọn các SIM mà bản thân đang sử dụng, từ đó chịu trách nhiệm pháp lý với những số đó.
Trong trường hợp người dùng xác nhận không sử dụng một số thuê bao nào đó, nhà mạng sẽ phải xử lý theo quy định: khóa một chiều trong vòng 5 ngày và khóa hai chiều sau 60 ngày. Ngay khi nhận được thông báo qua tin nhắn từ số chăm sóc khách hàng chính thức hoặc từ VNeID, người dùng được khuyến nghị chủ động thực hiện xác minh để bảo vệ quyền lợi của chính mình.
Biện pháp mạnh tay với thuê bao đổi máy
Thông tư cũng quy định rằng, các thuê bao khi đổi máy sẽ bị tạm dừng chiều đi (gọi, gửi SMS) cho đến khi hoàn thành việc xác thực lại hình ảnh khuôn mặt. Biện pháp này tương tự như các ngân hàng đang áp dụng khi người dùng đổi máy hoặc chuyển khoản trên 10 triệu đồng, nhằm hạn chế tối đa việc mua bán, sử dụng SIM kích hoạt sẵn.
Đồng thời, điều này giúp người dân giảm thiểu rủi ro trong trường hợp thất lạc SIM, vì người nhặt được sẽ không thể sử dụng SIM để gọi hoặc nhắn tin nếu không xác thực chính chủ.
Bối cảnh và mục tiêu của Thông tư 08
Đại diện Cục Viễn thông cho biết, trong những năm qua, thị trường viễn thông di động đã tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, sự phổ cập và tiện dụng của dịch vụ di động cũng bị lợi dụng để phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi rác và các hành vi lừa đảo.
Nhằm ngăn chặn tình trạng này, Quốc hội đã thông qua Luật Viễn thông năm 2023 (có hiệu lực từ 1/7/2024), yêu cầu doanh nghiệp viễn thông hoàn toàn chịu trách nhiệm trong việc xác thực và quản lý thông tin thuê bao. Chính phủ cũng ban hành Nghị định 163 để quy định chi tiết, đặc biệt nhấn mạnh việc tất cả thuê bao chỉ được đăng ký sau khi thông tin được xác thực trùng khớp với CSDL quốc gia về dân cư.
Trên cơ sở đó, việc ban hành Thông tư 08 là bước tiếp theo nhằm giảm thiểu rủi ro cho người dân, đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, và hạn chế tin nhắn rác. Đại diện Cục Viễn thông nhấn mạnh: "Thông tư này tạo nền tảng cho các hoạt động kinh tế, xã hội trên môi trường mạng, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người sử dụng dịch vụ viễn thông."
Kỳ vọng từ các chuyên gia và người dân
Ông Tô Dũng Thái, Chủ tịch Tập đoàn VNPT và Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, từng nhận định: "Càng chuyển đổi số nhiều thì nguy cơ càng cao. Tội phạm thì ở trong tối, trong khi chúng ta ở ngoài sáng. Câu chuyện phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng ngày càng phức tạp, nhà mạng có vai trò trong đó."
Hiện nay, nhiều khách hàng vẫn phản ánh về việc nhận được hàng loạt cuộc gọi rác và tin nhắn lừa đảo mỗi ngày. Tuy nhiên, với việc áp dụng xác thực sinh trắc học cho thuê bao di động, nhiều người kỳ vọng rằng vấn nạn này sẽ được giảm thiểu đáng kể, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn và minh bạch hơn.
