Thông tư 08/2026 chính thức có hiệu lực: Tăng cường quản lý viễn thông và xác thực thông tin di động
Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31/3 đã chính thức có hiệu lực từ ngày 15/4, với mục tiêu chi tiết hóa việc quản lý viễn thông. Trọng tâm của thông tư hướng đến việc xác thực thông tin di động mặt đất và xử lý các thuê bao không chuẩn xác, nhằm nâng cao an ninh thông tin và bảo vệ quyền lợi người dùng.
Trách nhiệm của nhà mạng và quy trình xử lý thuê bao
Các nhà mạng có trách nhiệm rà soát toàn bộ cơ sở dữ liệu thuê bao và áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp, trong đó mức cao nhất là chấm dứt hợp đồng. Quá trình khóa dịch vụ được thực hiện theo từng giai đoạn, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Người dân cần lưu ý và thực hiện những thay đổi cần thiết để tránh bị khóa SIM sau ngày 15/4.
5 đối tượng có nguy cơ bị khóa SIM cần đặc biệt chú ý
Trường hợp thứ nhất: Liên quan đến việc thay đổi thiết bị di động. Hệ thống nhà mạng sẽ tự động ghi nhận khi khách hàng tháo SIM và lắp vào một chiếc điện thoại mới, sau đó gửi yêu cầu xác thực danh tính. Người dùng có thời gian chờ tối đa 2 giờ để thực hiện quét sinh trắc học khuôn mặt thông qua ứng dụng của nhà mạng hoặc VNeID. Nếu không thực hiện, số SIM sẽ bị khóa dịch vụ một chiều, sau 30 ngày sẽ chuyển sang khóa hai chiều và thu hồi số trong 5 ngày kế tiếp.
Trường hợp thứ hai: Người dùng vẫn đăng ký bằng chứng minh nhân dân 9 số cần cập nhật thông tin sang thẻ căn cước mới, đồng thời bổ sung hình ảnh sinh trắc học khuôn mặt hiện tại. Loại giấy tờ cũ này không còn liên thông tốt với hệ thống cơ sở dữ liệu mới và cần được thay đổi trong thời gian 60 ngày.
Trường hợp thứ ba: Thông tư quy định doanh nghiệp viễn thông tạm dừng dịch vụ cho cá nhân trực tiếp xác nhận bản thân không đăng ký hoặc không sử dụng trên ứng dụng VNeID. Trước đó, người dùng sẽ nhận được thông báo liên tục trong 5 ngày để nhắc nhở thực hiện lại việc giao kết hợp đồng theo quy định và xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt của chủ thuê bao.
Trường hợp thứ tư: Các trường hợp thông tin thuê bao không khớp với dữ liệu quốc gia sẽ được phân loại sang nhóm thông tin chưa đầy đủ. Nhà mạng sẽ đối soát dữ liệu với Bộ Công an và gửi thông báo cho cá nhân thuộc loại trên. Khi đó, khách hàng có 60 ngày để hoàn tất việc chuẩn hóa dữ liệu và cập nhật lại thông tin.
Trường hợp thứ năm: Quy định cũng áp dụng lên mọi đối tượng người dùng, bao gồm người nước ngoài đang sinh sống tại Việt Nam sử dụng hộ chiếu cá nhân để đăng ký SIM di động. Họ cũng cần xác thực lại thông tin lưu trữ trên hệ thống trong vòng 60 ngày kể từ khi Thông tư có hiệu lực.
Hướng dẫn tra cứu và kiểm tra thông tin thuê bao
Hiện nay, người dân có thể tra cứu số điện thoại cá nhân qua ứng dụng VNeID bằng cách chọn mục Ví giấy tờ -> Số điện thoại. Nếu phát hiện số máy lạ không đứng tên mình, hãy ấn nút báo cáo vi phạm trên ứng dụng để nhà mạng gửi thông báo đến số điện thoại bị phản ánh.
Trong trường hợp muốn kiểm tra thông tin cá nhân trước thời hạn, người dùng có thể nhắn tin theo cú pháp “TTTB Căn cước công dân” gửi đến tổng đài 1414, hoặc “TTTB Chứng minh nhân dân” gửi 1414 nếu vẫn sử dụng số chứng minh nhân dân cũ. Sau vài giây, hệ thống sẽ phản hồi với đầy đủ thông tin thuê bao như họ tên, ngày sinh, số giấy tờ, nơi cấp, ngày cấp… Nếu dữ liệu này trùng khớp với thông tin cá nhân hiện tại, thuê bao được xem là hợp lệ.
Khuyến nghị từ nhà mạng và cảnh báo an ninh mạng
Các nhà mạng lớn khuyến cáo người dùng nên chủ động chuẩn hóa thông tin sớm, thay vì chờ đến khi nhận tin nhắn cảnh báo khóa SIM. Trường hợp thuê bao đứng tên hộ (người thân), cần đến trực tiếp điểm giao dịch để làm thủ tục chuyển quyền sở hữu. Nếu gặp khó khăn khi thao tác, người dùng có thể mang theo căn cước công dân gắn chip đến các cửa hàng hoặc điểm hỗ trợ của nhà mạng để được hướng dẫn miễn phí.
Cơ quan chức năng và các nhà mạng cũng lưu ý rằng tội phạm mạng đang lợi dụng việc thực hiện Thông tư 08 để thực hiện các hành vi lừa đảo. Người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, và không bấm vào link lạ tải ứng dụng qua SMS hoặc Zalo. Chỉ nên thao tác trên ứng dụng chính thức của nhà mạng, VNeID hoặc tại các cửa hàng chính thức để đảm bảo an toàn thông tin.
