Doanh nghiệp công nghệ kiến nghị xem xét lại giá điện cho trung tâm dữ liệu
Theo thông tin từ Vietnamnet, các doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ thông tin và viễn thông tại Việt Nam, bao gồm Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG Data Center, vừa đồng loạt có văn bản khẩn gửi Bộ Công Thương. Nội dung chính của văn bản này là kiến nghị xem xét lại việc áp dụng giá điện kinh doanh đối với các trung tâm dữ liệu, thay cho mức giá điện sản xuất đã được áp dụng ổn định trong nhiều năm qua.
Thay đổi chính sách và tác động tức thì
Căn cứ vào Thông tư số 60/2025/TT-BCT ban hành ngày 02/12/2025 về thực hiện giá bán điện, cơ quan điện lực đã xếp hoạt động của trung tâm dữ liệu vào nhóm “cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”. Từ đó, khung giá điện theo mục đích kinh doanh được áp dụng, thay thế cho mức giá điện sản xuất vốn được duy trì thống nhất trên toàn quốc.
Thực tế từ đầu tháng 12/2025 cho thấy, chi phí điện – khoản chi lớn nhất trong tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu – đã tăng mạnh. Đơn cử, tại trung tâm dữ liệu do CMC đầu tư và vận hành, chỉ sau ba kỳ hóa đơn đầu tiên áp dụng mức giá mới, chi phí điện đã tăng trên 50% so với trước. Các doanh nghiệp cho biết, mức tăng đột ngột này đang làm xáo trộn nghiêm trọng phương án tài chính, cấu trúc giá dịch vụ, cũng như khả năng duy trì hoạt động ổn định và mở rộng đầu tư trong tương lai.
Phản ứng từ doanh nghiệp và cơ quan điện lực
Không chỉ dừng lại ở một vài dự án riêng lẻ, các doanh nghiệp tiết lộ nhiều trung tâm dữ liệu khác cũng đang nằm trong diện kiểm tra, rà soát để áp dụng đồng loạt giá điện kinh doanh. Tại các buổi làm việc với cơ quan điện lực khu vực TP.HCM, phía điện lực đã khẳng định chủ trương áp dụng thống nhất giá điện kinh doanh cho toàn bộ trung tâm dữ liệu, triển khai theo hướng mặc định, kể cả khi doanh nghiệp chưa đồng thuận hoặc còn ý kiến khác.
Theo các doanh nghiệp, việc này chưa có quá trình trao đổi đầy đủ để làm rõ bản chất pháp lý và kỹ thuật đặc thù của trung tâm dữ liệu. Họ nhận định, nếu cách áp giá này được triển khai trên diện rộng, đây sẽ không còn là vấn đề cục bộ mà trở thành một vấn đề chính sách mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến toàn ngành trung tâm dữ liệu và hạ tầng số tại Việt Nam.
Bản chất của trung tâm dữ liệu và hệ quả tiềm ẩn
Các doanh nghiệp nhấn mạnh rằng trung tâm dữ liệu không phải là cơ sở kinh doanh dịch vụ thông thường mà là một “nhà máy hạ tầng số”. Các trung tâm này vận hành như một cơ sở kỹ thuật – công nghiệp đặc thù với tải điện nền lớn, ổn định, hoạt động liên tục 24/7, hệ thống kỹ thuật nhiều lớp và phức tạp. Điện năng tại đây là đầu vào trực tiếp, thiết yếu và không thể thay thế để “sản xuất” ra hạ tầng số, phục vụ cho hệ thống thông tin của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.
Trung tâm dữ liệu đóng vai trò tương tự như điện, nước hay hạ tầng khu công nghiệp trong nền kinh tế truyền thống, là đầu vào sản xuất liên ngành và mắt xích trung tâm trong hệ sinh thái hạ tầng số. Hệ quả kéo theo từ việc tăng giá điện bao gồm chi phí vận hành gia tăng, môi trường đầu tư kém hấp dẫn hơn, và nguy cơ ảnh hưởng đến các mục tiêu phát triển hạ tầng số đã được Đảng và Nhà nước xác lập.
Cơ sở pháp lý và kiến nghị cụ thể
Trong văn bản kiến nghị, các doanh nghiệp viện dẫn Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, nhấn mạnh yêu cầu có cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư trung tâm dữ liệu. Việc áp giá điện kinh doanh khiến chi phí vận hành tăng trên 50% được cho là đi ngược lại tinh thần hỗ trợ này.
Về cơ sở pháp lý, Luật Viễn thông 2023 xác định dịch vụ trung tâm dữ liệu là dịch vụ viễn thông, và đất xây dựng trung tâm dữ liệu được xếp vào nhóm đất công trình hạ tầng bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin, không phải đất thương mại – dịch vụ. Điều này củng cố quan điểm rằng trung tâm dữ liệu mang bản chất là hạ tầng kỹ thuật.
Từ các lập luận trên, Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG kiến nghị Bộ Công Thương xem xét giữ nguyên việc áp dụng giá điện sản xuất đối với trung tâm dữ liệu. Đây được coi là điều kiện quan trọng để tạo sự ổn định, khuyến khích đầu tư, mở rộng thị trường, và góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030: 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và trên 50% người dân sử dụng dịch vụ điện toán đám mây do Việt Nam cung cấp.
