Doanh nghiệp công nghệ phản đối việc áp giá điện kinh doanh cho trung tâm dữ liệu
Mới đây, năm doanh nghiệp công nghệ hàng đầu gồm Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG Data Center đã có văn bản gửi Bộ Công Thương, bày tỏ quan ngại về việc thay đổi cách áp khung giá điện cho các trung tâm dữ liệu. Sự thay đổi này dựa trên Thông tư số 60/2025/TT-BCT ngày 02/12/2025 của Bộ Công Thương, quy định về thực hiện giá bán điện.
Chi phí điện tăng đột biến, ảnh hưởng đến hoạt động
Theo đó, cơ quan điện lực căn cứ Thông tư 60 để xếp hoạt động của data center vào nhóm “cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”. Từ đó, giá bán điện sẽ được áp dụng theo mục đích kinh doanh, thay vì giá bán điện theo mục đích sản xuất như trước đây. Trên thực tế, từ đầu tháng 12/2025, một số trung tâm dữ liệu do doanh nghiệp đầu tư và vận hành đã chứng kiến chi phí điện tăng trên 50% so với trước.
Ví dụ, đối với trung tâm dữ liệu của CMC, qua ba kỳ hóa đơn đầu tiên sau khi áp giá mới, khoản chi phí điện – vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành – đã tăng đột biến. Mức tăng này đang tạo ra tác động rất lớn đến phương án tài chính, cấu trúc giá dịch vụ, cũng như khả năng duy trì vận hành ổn định và mở rộng đầu tư của các trung tâm dữ liệu.
Đồng thời, theo thông tin từ các doanh nghiệp trong ngành, nhiều trung tâm dữ liệu khác của các tập đoàn và doanh nghiệp đang nằm trong kế hoạch kiểm tra, rà soát nhằm nhanh chóng áp giá điện kinh doanh một cách đồng bộ. Trong văn bản gửi Bộ Công Thương, các doanh nghiệp công nghệ cho biết, cơ quan điện lực đã có trao đổi miệng và thông báo hẹn lịch kiểm tra mục đích sử dụng điện.
Khẳng định chủ trương áp dụng thống nhất
Tại các buổi làm việc với cơ quan điện lực thuộc khu vực TP.HCM, cơ quan này đã khẳng định chủ trương áp dụng thống nhất giá điện kinh doanh đối với toàn bộ trung tâm dữ liệu. Việc áp giá được triển khai theo hướng mặc định, chưa có cơ chế trao đổi, làm rõ đầy đủ bản chất pháp lý, kỹ thuật của trung tâm dữ liệu và được thực hiện kể cả trong trường hợp doanh nghiệp chưa đồng ý hoặc còn ý kiến khác.
Nếu chủ trương này được triển khai trên diện rộng, giá điện đối với trung tâm dữ liệu sẽ không còn là vướng mắc cục bộ của một doanh nghiệp hay dự án riêng lẻ, mà trở thành vấn đề chính sách có tác động hệ thống đối với toàn bộ ngành trung tâm dữ liệu và hệ sinh thái hạ tầng số tại Việt Nam. Điều này kéo theo những hệ quả đáng kể về chi phí vận hành, môi trường đầu tư và khả năng thực hiện các mục tiêu phát triển hạ tầng số đã được Đảng và Nhà nước xác lập.
Trung tâm dữ liệu là “nhà máy hạ tầng số”
Theo ý kiến của 5 doanh nghiệp công nghệ, trung tâm dữ liệu là một “nhà máy hạ tầng số”, không phải là một cơ sở kinh doanh thông thường. Cụ thể, trung tâm dữ liệu vận hành như một cơ sở kỹ thuật - công nghiệp đặc thù với các đặc điểm:
- Tải nền ổn định, công suất tiêu thụ điện lớn.
- Vận hành liên tục 24/7, không gián đoạn.
- Hệ thống kỹ thuật nhiều lớp, phức tạp (nguồn điện, làm mát, an toàn, dự phòng, giám sát).
- Toàn bộ điện năng tiêu thụ phục vụ cho “dây chuyền” tạo ra năng lực hạ tầng số.
Điện năng tại trung tâm dữ liệu là đầu vào trực tiếp, thiết yếu và không thể thay thế để “sản xuất” ra năng lực điện toán, lưu trữ, kết nối cũng như môi trường vận hành an toàn, ổn định cho hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức trong xã hội.
Các doanh nghiệp công nghệ khẳng định, trung tâm dữ liệu không phải là địa điểm kinh doanh thương mại, bán lẻ, hay dịch vụ tiêu dùng; không phục vụ mục đích tiêu dùng điện tại chỗ. Ngược lại, trung tâm dữ liệu là hạ tầng nền tảng để các ngành khác hoạt động, có vai trò tương tự như điện, nước, hạ tầng khu công nghiệp của nền kinh tế truyền thống.
Viện dẫn cơ sở pháp lý và chính sách hỗ trợ
Các doanh nghiệp công nghệ viện dẫn các cơ sở pháp lý để áp dụng giá điện sản xuất cho trung tâm dữ liệu. Cụ thể, Luật Viễn thông 2023 xác định dịch vụ trung tâm dữ liệu là dịch vụ viễn thông. Hơn nữa, theo Luật Đất đai và văn bản hướng dẫn, trung tâm dữ liệu là công trình hạ tầng, không phải đất thương mại - dịch vụ.
Ngoài ra, việc phát triển trung tâm dữ liệu và hạ tầng dữ liệu đã được xác định là định hướng xuyên suốt của Đảng và Nhà nước, thể hiện trong nhiều nghị quyết, luật, chiến lược. Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị nhấn mạnh việc “có cơ chế, chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước đầu tư, xây dựng trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây”.
5 doanh nghiệp công nghệ cho rằng, việc áp dụng giá điện kinh doanh đối với trung tâm dữ liệu làm gia tăng đột biến chi phí vận hành, đi ngược lại yêu cầu hỗ trợ trong Nghị quyết 57. Cách tiếp cận này không chỉ không phản ánh đúng bản chất trung tâm dữ liệu là hạ tầng sản xuất của hạ tầng số, mà còn làm suy giảm hiệu quả các chính sách thu hút đầu tư.
Kiến nghị giữ nguyên giá điện sản xuất
Viettel, VNPT, FPT Telecom, VNG, CMC đã kiến nghị xem xét giữ nguyên giá điện áp dụng đối với các trung tâm dữ liệu là hạ tầng số thiết yếu, là “hạ tầng của hạ tầng” là giá điện sản xuất như cách đã áp dụng thống nhất trong thời gian qua. Điều này nhằm giúp các doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư, mở rộng và tham gia thị trường trung tâm dữ liệu, hướng tới mục tiêu đến năm 2030: 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, trên 50% người dân dùng điện toán đám mây Việt Nam.
