Sau hơn ba thập kỷ gắn bó với người dùng di động, SMS đang dần trở nên lỗi thời trước sự phát triển của các nền tảng nhắn tin hiện đại. Các chuyên gia an ninh mạng ngày càng lên tiếng cảnh báo về những lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng của công nghệ này, đồng thời khuyến nghị người dân nên chuyển sang các ứng dụng có mã hóa đầu cuối khi trao đổi thông tin nhạy cảm.
Hạn chế bảo mật của SMS
SMS xuất hiện lần đầu trên điện thoại vào năm 1992, trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh mạng chưa phát triển như hiện nay. Chính vì vậy, tin nhắn SMS không được mã hóa đầu cuối, khiến nội dung có thể bị truy cập trái phép nếu hạ tầng mạng bị tấn công hoặc khai thác. Điều này đã được chứng minh qua chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào hạ tầng viễn thông tại Mỹ vào năm 2025.
Trong bối cảnh đó, giới chức an ninh Mỹ đã khuyến nghị người dân ưu tiên sử dụng các ứng dụng có mã hóa đầu cuối như Signal, WhatsApp hoặc iMessage thay vì SMS khi cần trao đổi thông tin quan trọng. Đây là một bước đi quan trọng nhằm bảo vệ thông tin cá nhân trước các cuộc tấn công ngày càng tinh vi.
Những giới hạn về tính năng
Không chỉ dừng lại ở vấn đề bảo mật, SMS còn bộc lộ nhiều hạn chế về tính năng. Mỗi tin nhắn chỉ chứa tối đa 160 ký tự, hoặc khoảng 70 ký tự nếu sử dụng tiếng Việt có dấu. Điều này gây khó khăn cho việc truyền tải thông tin dài và phức tạp. Bên cạnh đó, SMS không hỗ trợ chia sẻ hình ảnh, video hay tệp âm thanh như các nền tảng nhắn tin hiện đại, khiến trải nghiệm người dùng bị hạn chế đáng kể.
Trước thực trạng này, ngành công nghiệp di động đang thúc đẩy việc thay thế SMS bằng chuẩn nhắn tin mới RCS (Rich Communication Services). RCS bổ sung các tính năng quen thuộc như gửi ảnh chất lượng cao, tạo nhóm chat hay hiển thị trạng thái đang nhập, đồng thời phát triển theo hướng tăng cường bảo mật. Apple được cho là đang hỗ trợ RCS trên iPhone, qua đó giúp việc nhắn tin giữa iOS và Android dần khắc phục những hạn chế của SMS truyền thống.
SMS vẫn chưa thể biến mất
Mặc dù có nhiều hạn chế, SMS vẫn chưa thể biến mất trong thời gian ngắn. Nhiều ngân hàng, doanh nghiệp, nhà mạng và dịch vụ trực tuyến vẫn sử dụng SMS để gửi mã OTP, thông báo giao dịch hoặc xác thực tài khoản. Điều này tạo ra một hệ sinh thái phụ thuộc nhất định vào công nghệ cũ, khiến việc chuyển đổi hoàn toàn sang các nền tảng mới gặp nhiều khó khăn.
Người dùng cũng cần đặc biệt cẩn trọng với tin nhắn từ số điện thoại lạ. Tại Việt Nam, cơ quan công an đã nhiều lần cảnh báo về tình trạng phát tán tin nhắn giả mạo ngân hàng, cơ quan nhà nước, đơn vị giao hàng hoặc nhà mạng nhằm dẫn dụ người dùng truy cập các đường liên kết độc hại. Các đối tượng thường tạo nội dung mang tính khẩn cấp như thông báo tài khoản gặp sự cố, nhận thưởng, cập nhật thông tin hoặc xử phạt vi phạm giao thông. Khi người dùng nhấp vào đường link, họ có thể bị dẫn đến website giả mạo để đánh cắp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng.
Lời khuyên cho người dùng
Đối với các cuộc trò chuyện cá nhân, đặc biệt là khi chia sẻ thông tin nhạy cảm, người dùng nên ưu tiên các ứng dụng hỗ trợ mã hóa đầu cuối. Trong khi đó, với những tin nhắn SMS chứa mã OTP hoặc thông báo từ ngân hàng, người dùng vẫn có thể sử dụng bình thường nhưng cần cảnh giác với các tin nhắn yêu cầu bấm vào đường link hoặc cung cấp thông tin tài khoản. Việc duy trì thói quen kiểm tra kỹ nguồn gốc tin nhắn và không vội vàng làm theo hướng dẫn từ các số lạ là vô cùng quan trọng để tránh rơi vào bẫy của kẻ xấu.
