Nhiều người dùng bật WiFi 24/7 thường chỉ thay router khi thiết bị hỏng hoặc mạng chập chờn. Tuy nhiên, theo khuyến nghị từ các cơ quan an ninh mạng, một router hoạt động ổn định không đồng nghĩa với việc vẫn đủ an toàn.
Rủi ro từ router hết vòng đời hỗ trợ
Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) cùng Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) chỉ ra rằng rủi ro lớn nhất đến từ thời điểm nhà sản xuất ngừng phát hành các bản cập nhật firmware. Khi đó, router vẫn phát WiFi bình thường nhưng không còn được vá các lỗ hổng bảo mật mới.
Firmware là phần mềm điều khiển hoạt động của router, tương tự hệ điều hành trên điện thoại hay máy tính. Mỗi bản cập nhật không chỉ bổ sung tính năng mà còn khắc phục các lỗ hổng mà tin tặc có thể khai thác. Khi vòng đời hỗ trợ kết thúc, các bản vá cũng dừng lại, trong khi phương thức tấn công liên tục xuất hiện.
Thời gian hỗ trợ trung bình và cảnh báo từ FBI
Theo các chuyên gia, phần lớn router dành cho người dùng cá nhân chỉ được hỗ trợ cập nhật firmware trong khoảng 3-7 năm. Nhiều thiết bị vẫn hoạt động tốt sau nhiều năm nhưng đã không còn đáp ứng tiêu chuẩn bảo mật hiện nay.
FBI nhiều lần cảnh báo về các router đã hết vòng đời hỗ trợ (End of Life - EOL). Cơ quan này cho biết tin tặc thường ưu tiên tìm kiếm những thiết bị không còn nhận bản cập nhật để khai thác lỗ hổng, từ đó chiếm quyền điều khiển hoặc xâm nhập toàn bộ mạng nội bộ.
Hệ lụy khi router bị xâm nhập
Một router bị tấn công có thể kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng. Kẻ tấn công có thể thay đổi cài đặt DNS để chuyển hướng người dùng tới website giả mạo, đánh cắp tài khoản ngân hàng hoặc thông tin đăng nhập. Ngoài ra, router còn trở thành điểm trung gian để tấn công các thiết bị khác trong mạng như máy tính, camera an ninh, TV thông minh hay hệ thống nhà thông minh.
Đáng chú ý, việc phát hiện router đã bị xâm nhập không hề đơn giản. FBI cho biết nhiều nhóm tin tặc sử dụng kỹ thuật giúp duy trì quyền kiểm soát thiết bị ngay cả khi người dùng khởi động lại router hoặc đã khắc phục một số lỗ hổng. Phòng ngừa từ sớm quan trọng hơn xử lý khi sự cố xảy ra.
Khuyến nghị cho người dùng
Các chuyên gia khuyến nghị kiểm tra thời gian hỗ trợ của router đang dùng. Nếu thiết bị đã hết vòng đời hỗ trợ, nên thay thế bằng mẫu mới để đảm bảo an toàn. Router thế hệ mới hỗ trợ các chuẩn mã hóa hiện đại, tương thích WiFi 6 hoặc WiFi 7, cải thiện hiệu suất và độ ổn định.
Trong trường hợp chưa thể nâng cấp, người dùng nên thay đổi tài khoản và mật khẩu quản trị mặc định, tắt tính năng quản lý từ xa nếu không cần, và cập nhật firmware mới nhất mà nhà sản xuất còn cung cấp. Với một số dòng router, cài đặt firmware mã nguồn mở như OpenWrt có thể kéo dài thời gian hỗ trợ bảo mật, dù không áp dụng cho mọi thiết bị.
