Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành quy định mới về xác thực thuê bao di động
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa chính thức ban hành một thông tư quan trọng, hướng dẫn chi tiết việc xác thực thông tin thuê bao di động trên toàn quốc. Theo đó, người dùng di động sẽ phải thực hiện xác thực bốn trường thông tin cơ bản, bao gồm số định danh cá nhân, họ, chữ đệm và tên, ngày tháng năm sinh, cùng với thông tin sinh trắc học ảnh khuôn mặt. Tất cả các thông tin này phải đảm bảo trùng khớp hoàn toàn với dữ liệu được lưu trữ và mã hóa trên thẻ căn cước công dân, do cơ quan Công an cấp phát.
Các hình thức xác thực đa dạng và linh hoạt
Việc xác thực có thể được thực hiện thông qua một trong bốn hình thức chính, mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dùng. Đầu tiên, người dùng có thể sử dụng ứng dụng VNeID để xác thực trực tuyến một cách nhanh chóng. Thứ hai, họ cũng có thể truy cập vào ứng dụng chính thức của nhà mạng viễn thông để hoàn tất quy trình. Thứ ba, hình thức trực tiếp tại điểm giao dịch của nhà mạng hoặc các điểm được ủy quyền cũng được áp dụng. Đặc biệt, đối với những người gốc Việt Nam nhưng chưa xác định được quốc tịch rõ ràng, việc xác thực thông tin thuê bao bắt buộc phải được thực hiện trực tiếp tại các điểm giao dịch này.
Quy định chi tiết cho thuê bao thứ hai và thay đổi thiết bị
Đối với các thuê bao thứ hai trở lên, khi tiến hành đăng ký hoặc kích hoạt mới, người dùng phải thực hiện xác thực thông qua mã xác thực một lần, thường được gọi là mã OTP. Mã này sẽ được gửi trực tiếp đến SIM đã đăng ký hoặc kích hoạt trước đó, nhằm đảm bảo tính bảo mật và chính xác. Bên cạnh đó, quy định mới cũng đề cập đến trường hợp thuê bao thay đổi thiết bị đầu cuối, chẳng hạn như điện thoại di động. Cụ thể, trong vòng tối đa hai giờ kể từ khi phát hiện có hoạt động thay đổi thiết bị so với thiết bị đã gắn số thuê bao trước đó, các doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ triển khai ngay các biện pháp rà soát, phát hiện và tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi. Điều này bao gồm việc gọi điện thoại và gửi tin nhắn SMS đến các số thuê bao di động khác. Đồng thời, họ phải thông báo yêu cầu thuê bao thực hiện lại quy trình xác thực sinh trắc học khuôn mặt để đảm bảo an toàn thông tin.
Thời gian hiệu lực và các mốc quan trọng
Thông tư này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15 tháng 4 năm 2026, đánh dấu một bước ngoặt trong việc quản lý thuê bao di động tại Việt Nam. Tuy nhiên, quy định áp dụng cho các thuê bao thay đổi thiết bị điện thoại sẽ chỉ bắt đầu từ ngày 15 tháng 6 năm 2026, tạo ra một khoảng thời gian chuyển tiếp để người dùng và doanh nghiệp chuẩn bị. Kể từ ngày 15 tháng 4, tất cả các thuê bao di động mới đều phải thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt theo đúng quy định. Điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả các thuê bao đang sử dụng hiện nay đều phải thực hiện xác thực lại thông tin. Cụ thể, những thuê bao đã sử dụng chính số điện thoại của mình để đăng ký ứng dụng VNeID ở cấp độ 2 sẽ được miễn trừ việc xác thực sinh trắc học khuôn mặt, trừ trường hợp họ thay đổi thiết bị đầu cuối.
Xử lý vi phạm và quy trình cập nhật thông tin
Trong trường hợp người dùng không phải là chính chủ của thuê bao di động, nhà mạng có nghĩa vụ thông báo liên tục trong vòng năm ngày, kể từ khi nhận được thông tin qua ứng dụng VNeID về việc cá nhân trực tiếp xác nhận bản thân không đăng ký hoặc không sử dụng số thuê bao đó. Mỗi ngày ít nhất một lần, nhà mạng phải yêu cầu cá nhân đang sử dụng số thuê bao thực hiện lại việc giao kết hợp đồng theo quy định và xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt. Nếu cá nhân đó không tuân thủ yêu cầu, doanh nghiệp viễn thông sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi, bao gồm cả gọi thoại và gửi tin nhắn SMS đến các số thuê bao khác.
Trong vòng sáu mươi ngày kể từ ngày tạm dừng dịch vụ chiều đi, doanh nghiệp viễn thông phải hoàn thành việc cập nhật và chuẩn hóa thông tin thuê bao, đồng thời bổ sung xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt. Sau thời điểm này, nếu các thuê bao không hoàn thành các yêu cầu trên, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông hai chiều và thông báo rằng thuê bao sẽ bị thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ nếu không thực hiện kịp thời. Sau năm ngày kể từ ngày tạm dừng dịch vụ hai chiều, nếu cá nhân hoặc tổ chức vẫn không thực hiện xác thực thông tin thuê bao, hợp đồng sẽ chính thức bị thanh lý và dịch vụ viễn thông bị chấm dứt hoàn toàn.
Lộ trình áp dụng cho các thuê bao còn lại
Đối với các thuê bao còn lại, trong vòng ba mươi ngày kể từ khi thông tư có hiệu lực, doanh nghiệp viễn thông phải gửi thông báo đề nghị thuê bao cập nhật, chuẩn hóa thông tin và xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Trong vòng sáu mươi ngày tiếp theo, nếu thuê bao không tuân thủ, doanh nghiệp sẽ tạm dừng dịch vụ chiều đi và tiếp tục gửi thông báo nhắc nhở. Sau sáu mươi ngày kể từ khi tạm dừng dịch vụ chiều đi, doanh nghiệp phải hoàn thành việc cập nhật thông tin và bổ sung xác thực sinh trắc học. Nếu thuê bao vẫn không hợp tác, dịch vụ hai chiều sẽ bị tạm dừng và hợp đồng có nguy cơ bị thanh lý, tương tự như các trường hợp vi phạm khác.
Thông tư này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý thuê bao di động, đảm bảo an ninh thông tin và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến gian lận trong lĩnh vực viễn thông.
