Meta và Google đối mặt án phạt nặng tại Mỹ vì thiết kế nền tảng mạng xã hội gây nghiện
Ngày 25 tháng 3, bồi thẩm đoàn tại bang California (Mỹ) đã ra lệnh cho Meta, công ty mẹ của Facebook và Instagram, cùng Google, công ty mẹ của YouTube, phải bồi thường tổng cộng 6 triệu USD cho nguyên đơn Kaley G.M, 20 tuổi. Lý do là hai gã khổng lồ công nghệ này đã thiếu trách nhiệm trong việc thiết kế các nền tảng mạng xã hội và không cảnh báo đầy đủ cho người dùng về những rủi ro tiềm ẩn.
Theo hãng tin Reuters, nữ nguyên đơn cho biết cô đã bị nghiện mạng xã hội từ nhỏ do những thuật toán gây nghiện được tích hợp trên các nền tảng. Tình trạng này đã dẫn đến chứng trầm cảm nghiêm trọng và thậm chí có ý định tự tử.
Meta tiếp tục bị phạt 375 triệu USD trong vụ án riêng biệt
Chỉ một ngày trước đó, vào ngày 24 tháng 3, một bồi thẩm đoàn tại bang New Mexico cũng đã ra lệnh cho Meta phải đóng phạt 375 triệu USD. Công ty bị cáo buộc lừa dối người dùng về mức độ an toàn của Facebook và Instagram, đồng thời tạo điều kiện cho hành vi bóc lột tình dục trẻ em diễn ra trên chính những nền tảng này.
Cả Meta và Google đều đã công khai ý định kháng án trong hai vụ kiện trên. Tuy nhiên, các phán quyết này được xem là dấu mốc quan trọng trong việc truy cứu trách nhiệm pháp lý của các công ty công nghệ lớn.
Phép thử pháp lý đầu tiên cho các gã khổng lồ công nghệ
Theo phân tích từ Reuters, các vụ kiện này được coi là phép thử đầu tiên nhằm truy cứu trách nhiệm pháp lý của các công ty công nghệ khổng lồ, thường được gọi là "big tech", liên quan đến thiết kế của những nền tảng mạng xã hội bị cáo buộc gây hại cho sức khỏe tinh thần của giới trẻ.
Hiện nay, nhiều công ty công nghệ lớn đang phải đối mặt với hàng ngàn đơn kiện tại các cấp tòa án khác nhau trên khắp nước Mỹ. Họ bị cáo buộc cố ý thiết kế các tính năng gây nghiện như cuộn vô hạn, video tự động phát và thuật toán đề xuất liên tục. Những tính năng này được cho là nguyên nhân khiến trẻ em và thanh thiếu niên bị nghiện mạng xã hội, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần đang diễn ra.
Ngay sau khi bản án đối với Meta và Google được công bố, một số phụ huynh có con qua đời vì ảnh hưởng của mạng xã hội đã có mặt trước tòa án tại Los Angeles vào ngày 25 tháng 3. Sự kiện này cho thấy mức độ nghiêm trọng và tác động sâu rộng của vấn đề.
Phán quyết có thể mở ra làn sóng kiện tụng mới
Các bản án gần đây nhiều khả năng sẽ được thẩm phán và công tố viên trong những vụ kiện khác xem xét kỹ lưỡng để đưa ra phán quyết tương tự. Những phán quyết này được dự đoán sẽ châm ngồi cho nhiều gia đình hoặc thậm chí các tiểu bang khác tại Mỹ tiến hành kiện tụng theo.
Chuyên gia phân tích mạng xã hội Minda Smiley từ hãng nghiên cứu eMarketer (Mỹ) nhận định với AFP: "Phán quyết này có thể mở đầu cho một chương mới khó khăn hơn cho các nền tảng mạng xã hội, nơi mà những quy tắc do chính họ tự đặt ra cho mình không còn phù hợp nữa."
Anh thử nghiệm lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ em
Trong một diễn biến liên quan, chính phủ Anh đã công bố vào ngày 25 tháng 3 về chương trình thử nghiệm lệnh cấm sử dụng mạng xã hội. Chương trình này sẽ áp đặt giờ giới nghiêm và hạn chế thời gian sử dụng đối với 300 thiếu niên trong vòng 6 tuần.
Mục tiêu của chương trình là đánh giá xem liệu các biện pháp hạn chế này có giúp cải thiện giấc ngủ, sinh hoạt gia đình và kết quả học tập của những người tham gia hay không. Dữ liệu thu thập được sẽ được so sánh với một nhóm thiếu niên khác được phép sử dụng mạng xã hội không giới hạn.
Kết quả từ thử nghiệm này sẽ giúp chính phủ Anh xây dựng các quy định và chính sách phù hợp hơn đối với mạng xã hội trong tương lai. Khả năng ban hành lệnh cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, tương tự như Úc đã thực hiện gần đây, cũng đang được xem xét.
Bộ trưởng Công nghệ Anh Liz Kendall khẳng định: "Chúng tôi quyết tâm mang đến tuổi thơ trọn vẹn mà người trẻ đáng được hưởng để các em sẵn sàng cho tương lai."
Xu hướng siết chặt quản lý mạng xã hội trên toàn cầu
Có thể thấy rõ rằng các quốc gia phương Tây không chỉ đang tăng cường xử lý trách nhiệm pháp lý của các nền tảng mạng xã hội mà còn sẵn sàng can thiệp trực tiếp. Các biện pháp bao gồm buộc các công ty công nghệ siết chặt thuật toán, minh bạch hóa dữ liệu và thực hiện nhiều hành động cụ thể khác nhằm bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng.
Bản án gần đây đối với Meta và Google là minh chứng rõ ràng cho thấy các công ty này ngày càng bị soi xét kỹ lưỡng về trách nhiệm pháp lý. Họ đang phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn buộc phải thay đổi cách vận hành để bảo vệ người dùng, đặc biệt là đối tượng thanh thiếu niên, một cách tốt hơn.
