Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo tình trạng tin tặc lợi dụng sức hút của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) như ChatGPT, DeepSeek và Claude để phát tán mã độc đang gia tăng nhanh chóng. Theo báo cáo mới công bố của Kaspersky, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4/2026, các giải pháp bảo mật của hãng đã ghi nhận hơn 33.300 vụ tấn công trên toàn cầu nhằm vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMB) thông qua các phần mềm độc hại được ngụy trang dưới dạng những dịch vụ AI phổ biến dành cho máy tính cá nhân.
Số vụ tấn công tăng gần 5 lần so với cùng kỳ
Con số này tăng gần 5 lần so với cùng kỳ năm 2025, phản ánh xu hướng tội phạm mạng ngày càng tận dụng sự phổ biến của các nền tảng AI để thực hiện các chiến dịch lừa đảo và phát tán mã độc. Tại khu vực Đông Nam Á, Kaspersky phát hiện hơn 1.800 vụ tấn công theo phương thức này trong bốn tháng đầu năm 2026, tăng gần 7 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
ChatGPT bị giả mạo nhiều nhất
Trong số các mồi nhử được sử dụng, ChatGPT chiếm tỷ lệ cao nhất với 44%, tiếp theo là DeepSeek (33%) và Claude (11%). Theo Kaspersky, phần lớn các tệp độc hại giả mạo dịch vụ AI được phát hiện tại doanh nghiệp SMB là các biến thể trojware. Đây là loại phần mềm độc hại được ngụy trang thành những tệp tin hoặc ứng dụng có vẻ an toàn nhằm dụ người dùng cài đặt.
Trojware gây hại thế nào?
Sau khi xâm nhập vào thiết bị, trojware có thể tải thêm các loại mã độc khác hoặc thực hiện nhiều hành vi gây hại. Các chuyên gia cho biết tùy từng biến thể, trojware có thể đánh cắp, sửa đổi, xóa, khóa hoặc sao chép dữ liệu của người dùng. Một số còn có khả năng mở đường cho các cuộc tấn công tiếp theo, khiến hệ thống doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị kiểm soát hoặc rò rỉ thông tin quan trọng.
"Trojware ngụy trang thành các tệp vô hại nhằm đánh lừa người dùng cài đặt chúng. Mỗi loại mã độc sẽ có chức năng khác nhau, có thể bao gồm đánh cắp, xóa, khóa, sửa đổi hoặc sao chép dữ liệu của người dùng, cũng như thực hiện nhiều hành vi gây hại khác. Vì vậy, trojware là mối đe dọa an ninh mạng đặc biệt nguy hiểm đối với doanh nhân và doanh nghiệp", đại diện Kaspersky nhận định.
Các ứng dụng nhắn tin và họp trực tuyến cũng bị lợi dụng
Bên cạnh việc giả mạo các công cụ AI, dữ liệu vận hành được Kaspersky thu thập ẩn danh từ các thiết bị đang sử dụng giải pháp bảo mật của hãng cũng cho thấy trong năm 2026, tin tặc gia tăng sử dụng các ứng dụng nhắn tin và nền tảng họp trực tuyến làm vỏ bọc để phát tán phần mềm độc hại. Những ứng dụng bị lợi dụng phổ biến gồm Telegram, WhatsApp, Zoom và Microsoft Teams. Theo Kaspersky, xu hướng này cho thấy tội phạm mạng đang tập trung khai thác các phần mềm được sử dụng hằng ngày trong môi trường làm việc nhằm tăng khả năng người dùng mất cảnh giác và cài đặt các tệp giả mạo.
