Trong những ngày gần đây, nhiều người dùng Instagram tại Việt Nam, đặc biệt là các chủ shop online, đã đồng loạt thông báo tạm ngưng giao dịch trên nền tảng này. Họ cho biết tài khoản của mình bị khóa hoặc gặp sự cố sau khi nhận được tin nhắn lạ. Hiện tượng này đang gây xôn xao cộng đồng mạng, đặt ra câu hỏi về an toàn thông tin và cơ chế kiểm duyệt của Instagram.
Diễn biến sự việc
Theo chia sẻ từ nhiều người dùng, điểm chung của các trường hợp bị khóa tài khoản là trước đó họ đều nhận được tin nhắn từ những tài khoản không rõ danh tính. Các tài khoản này thường sử dụng hình đại diện ảo và nhắn tin bằng tiếng nước ngoài, phổ biến nhất là tiếng Nhật. Nội dung tin nhắn thường liên quan đến các chủ đề nhạy cảm như mại dâm hoặc nội dung người lớn.
Sau khi người nhận trả lời hoặc chỉ đơn giản là chấp nhận đoạn chat, tài khoản bắt đầu gặp sự cố. Nhiều trường hợp bị khóa chỉ sau vài phút. Các chủ shop online buộc phải tạm ngưng giao dịch, chỉ trả lời tin nhắn của khách hàng cũ, và chuyển hướng khách hàng mới sang các nền tảng khác như Zalo, Threads.
Nguyên nhân được cho là do lợi dụng AI kiểm duyệt
Một số người dùng nhận định rằng đây có thể là hình thức lợi dụng cơ chế kiểm duyệt tự động bằng AI của Instagram. Kẻ xấu sẽ gửi nội dung nhạy cảm vào hộp thư đến của nạn nhân, sau đó thực hiện báo cáo hàng loạt để hệ thống AI tự động gắn cờ vi phạm. Do quá trình xét duyệt ban đầu chủ yếu dựa trên hệ thống tự động, nhiều tài khoản dù không đăng tải nội dung vi phạm vẫn bị checkpoint hoặc đình chỉ hoạt động.
Hiện tại, Instagram chưa đưa ra thông báo chính thức về làn sóng khóa tài khoản này. Tuy nhiên, nhiều người dùng đang kêu gọi nền tảng sớm cải thiện cơ chế kiểm duyệt tự động để hạn chế tình trạng khóa nhầm tài khoản, đặc biệt là đối với các shop online phụ thuộc hoàn toàn vào mạng xã hội để kinh doanh.
Cách bảo vệ tài khoản mạng xã hội
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, nhiều báo cáo nghiên cứu về bảo mật cho thấy người dùng vẫn đang trở thành nạn nhân của các chiến dịch lừa đảo, đánh cắp danh tính và các chiêu thức tinh vi khác. Cả Liên minh châu Âu và nhiều tiểu bang ở Hoa Kỳ đã ban hành quy định buộc doanh nghiệp bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhưng người dùng cá nhân thường có ít biện pháp bảo vệ hơn. Dưới đây là một số quy tắc cơ bản giúp nâng cao an toàn tài khoản:
Quản lý xác thực và mật khẩu
- Sử dụng mật khẩu mạnh, không dễ đoán.
- Không sử dụng lại mật khẩu cho nhiều tài khoản.
- Không chia sẻ mật khẩu với bất kỳ ai.
- Sử dụng trình quản lý mật khẩu để lưu trữ an toàn.
- Bật xác thực hai yếu tố (2FA) – yếu tố quan trọng nhất, giúp ngăn chặn 99,9% nỗ lực truy cập trái phép.
Cập nhật phần mềm thường xuyên
- Hệ điều hành.
- Chương trình cơ sở (firmware).
- Trình duyệt web.
- Phần mềm chống virus và chống phần mềm độc hại.
Tìm hiểu chính sách bảo vệ dữ liệu
Đọc và hiểu rõ chính sách bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư của các nền tảng bạn sử dụng.
Sử dụng VPN
VPN (Mạng riêng ảo) tạo ra kết nối mạng an toàn qua Internet công cộng, mã hóa dữ liệu giữa thiết bị của bạn và máy chủ từ xa, giúp ẩn địa chỉ IP và bảo vệ quyền riêng tư.
Kiểm tra cài đặt quyền riêng tư thường xuyên
Thường xuyên rà soát và điều chỉnh cài đặt quyền riêng tư trên các tài khoản mạng xã hội để đảm bảo thông tin cá nhân không bị lộ lọt.
Bằng cách áp dụng các biện pháp trên, người dùng có thể giảm thiểu rủi ro bị tấn công và bảo vệ tài khoản của mình an toàn hơn.
