Microsoft vừa thông báo cắt giảm khoảng 4.800 việc làm, tiếp nối làn sóng sa thải lan rộng trong ngành công nghệ. Các gã khổng lồ như Amazon, Meta cũng liên tục thu hẹp nhân sự dù vẫn có lãi và đầu tư mạnh vào AI. Tháng 5, Cloudflare sa thải hơn 20% lao động; CEO Matthew Prince nhận định trên Wall Street Journal rằng động thái này có thể trở thành chuẩn mực. Cisco cũng cắt giảm gần 5% nhân sự trong quý III dù doanh thu kỷ lục.
Sa thải gắn với AI ngày càng phổ biến
Theo AlphaSense, số lần đề cập đến sa thải cùng AI trong các cuộc họp doanh nghiệp tăng từ dưới 5 lần/quý năm 2022 lên hơn 100 lần/quý hiện nay. Dù Microsoft, Amazon khẳng định AI không phải nguyên nhân chính, nhiều công ty đang tái cấu trúc để chuyển nguồn lực sang AI. Giáo sư Joseph Fuller (Harvard) gọi đây là "tinh chỉnh liên tục", dự báo các đợt điều chỉnh nhỏ và thường xuyên hơn, thay vì sa thải quy mô lớn.
Áp lực cạnh tranh và sự bất định
Fuller cho rằng nỗi lo bị đối thủ bỏ lại thúc đẩy CEO liên tục đánh giá nhân sự. CEO Carrol Chang của Andela nhận định: "Sa thải không phải vì thay thế hoàn toàn bằng AI, mà do áp lực từ hội đồng quản trị về năng suất AI". Tuy nhiên, nhân tài AI-native vẫn khan hiếm và đắt đỏ.
Tác động đến người lao động
Một nhân viên Meta mô tả 28 ngày chờ sa thải là "địa ngục". Moyan Chen, nhà khoa học dữ liệu bị Meta sa thải, nói với Business Insider: "Đó là sự nhẹ nhõm hơn đau đớn". Các vòng sa thải lặp lại tạo bất định, khiến nhân tài rời đi. Giáo sư Jeffrey Pfeffer (Stanford) cảnh báo: "Chi phí tuyển dụng, đào tạo lại có thể tạo vòng lặp tốn kém, làm suy yếu tri thức tổ chức". Fuller nhấn mạnh: "Bạn cần giữ người hiểu rõ bối cảnh doanh nghiệp".
