Cựu Phó giám đốc Công ty Dịch vụ du lịch Cáp treo Fansipan Sa Pa Nguyễn Ngọc Khiêm bị Cơ quan điều tra xác định phạm tội "Lợi dụng ảnh hưởng với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi" trong vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNS) và Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM). Theo kết luận điều tra, Khiêm đã nhận tổng cộng 4,25 tỷ đồng và 100.000 USD từ Công ty An Bình để tác động lên lãnh đạo tỉnh Lào Cai nhằm xin hạn ngạch xuất khẩu quặng sắt.
Đường dây mua bán quặng sắt và vai trò của "thầy" phong thủy
Kết luận điều tra thể hiện, nhóm bị can tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung đã lợi dụng việc được khai thác quặng sắt, than cốc để bán ra cho các doanh nghiệp tư nhân với giá rẻ, sau đó nhận tiền chênh lệch. Một số doanh nghiệp sau khi mua quặng sắt thấy bán sang Trung Quốc có lãi hơn nên tìm cách "chạy" hạn mức xuất khẩu.
Đầu năm 2019, Nguyễn Duy Nghiệp – Giám đốc Công ty An Bình – có nhu cầu mua quặng sắt của VTM để bán thương mại trong nước và xuất khẩu. Nghiệp đã liên hệ nhờ Lê Xuân Định, người hành nghề phong thủy, giúp đỡ vì biết Định có mối quan hệ với Bùi Thanh Bình – Tổng giám đốc VTM. Sau khi tìm hiểu chi phí xin thủ tục của các doanh nghiệp khác, Định đồng ý giúp Nghiệp mua 300.000 tấn quặng sắt của VTM để xuất khẩu và đã nhận từ người này số tiền 120.750 USD cùng 10 tỷ đồng.
Để Công ty An Bình được mua quặng, tháng 3/2019, Lê Xuân Định thỏa thuận sẽ chi cho Bùi Thanh Bình 10.000 đồng/tấn. Bình đồng ý và ký hợp đồng bán 216.000 tấn quặng sắt cho Công ty An Bình với giá thấp, gây thiệt hại hơn 7,1 tỷ đồng. Tháng 12/2019, Định gặp và đưa cho Bình 1,8 tỷ đồng theo thỏa thuận "hoa hồng".
Phó giám đốc Cáp treo Fansipan tác động lãnh đạo tỉnh
Để được xuất khẩu số lượng quặng trên, cuối tháng 10/2019, Nguyễn Duy Nghiệp nhờ Nguyễn Ngọc Khiêm – Phó giám đốc Công ty Cáp treo Fansipan – tác động đến lãnh đạo UBND tỉnh Lào Cai và Sở Công Thương. Khiêm có mối quan hệ thân quen với ông Nguyễn Văn Vịnh, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, cũng như lãnh đạo UBND tỉnh. Khiêm đồng ý nhưng nêu chi phí là 100.000 USD.
Sau khi nhận tiền, Khiêm đến gặp ông Nguyễn Văn Vịnh nhờ chỉ đạo UBND tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho phép Công ty An Bình xuất khẩu. Ông Vịnh nói Khiêm đến gặp Lê Ngọc Hưng (Phó Chủ tịch UBND tỉnh) và Đỗ Trường Giang (Giám đốc Sở Công Thương) để làm thủ tục. Theo kết quả điều tra, khi gặp nhau, Khiêm chỉ nhờ ông Vịnh hỗ trợ, không biếu tặng gì. Ông Vịnh nói sẽ hỗ trợ Công ty An Bình cũng như các doanh nghiệp khác theo chủ trương của Chính phủ và Bộ Công Thương.
Hành vi đưa hối lộ và nhận tiền chênh lệch
Khiêm lần lượt gặp và nói với Lê Ngọc Hưng, Đỗ Trường Giang về việc được ông Vịnh đồng ý chủ trương cho Công ty An Bình xuất khẩu. Dù không được ông Vịnh chỉ đạo cụ thể, Hưng và Giang vẫn đồng ý với Khiêm vì biết anh ta có mối quan hệ thân quen với ông Vịnh do thường đi cùng trong các sự kiện của tỉnh. Trước khi ra về, Khiêm đưa cho Hưng 100 triệu đồng và cho Giang 50 triệu đồng.
Do nhận lời với Khiêm, Giang và Hưng đã lập văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho Công ty An Bình xuất khẩu quặng và được chấp thuận. Theo thỏa thuận chia lợi nhuận 50/50, Nguyễn Ngọc Khiêm được nhận 4 tỷ đồng từ Công ty An Bình. Đến tháng 1/2020, Khiêm lại được thêm 250 triệu đồng vì đã tác động tới UBND tỉnh Lào Cai cho Công ty An Bình xuất khẩu trở lại (doanh nghiệp thiếu phương án vận chuyển quặng nên bị tạm dừng xuất khẩu).
Cơ quan điều tra xác định Nguyễn Ngọc Khiêm đã 3 lần nhận tiền của Công ty An Bình với tổng số 4,25 tỷ đồng cùng 100.000 USD để hỗ trợ xin hạn ngạch xuất khẩu quặng sắt cho doanh nghiệp và hưởng lợi cá nhân phần lớn số tiền này. Bị can Khiêm đã dùng ảnh hưởng của mình, thông qua mối quan hệ với ông Nguyễn Văn Vịnh, tác động đến Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang để UBND tỉnh Lào Cai có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cấp hạn ngạch xuất khẩu quặng cho Công ty An Bình mà không kiểm tra điều kiện xuất khẩu theo quy định.
Hậu quả và trách nhiệm pháp lý
Các bị can Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang bị xác định phạm tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" khi ký các văn bản liên quan giúp doanh nghiệp xuất khẩu quặng. Cả hai đã nhận tiền "cảm ơn" từ doanh nghiệp, trong đó Hưng nhận 355 triệu đồng và Giang nhận 500 triệu đồng. Vụ án đang được tiếp tục điều tra, làm rõ.
