Cảnh giác lừa đảo thẻ tín dụng: Đừng vô tư giao thẻ cho người khác giữ
Mới bước vào đầu năm, anh B.M.T, cư dân phường Cát Lái tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã phải chịu cảnh mất tiền một cách vô cớ. Sự việc xảy ra khi anh đang ngồi uống cà phê cùng bạn bè thì nhận được tin nhắn thông báo thẻ tín dụng của mình bị trừ tiền cho một khoản thanh toán tại một siêu thị ngoài TP.HCM. Anh T. hoảng hốt vì không hề sử dụng thẻ để chi tiêu. Sau một hồi lục lại trí nhớ, anh mới nhớ ra rằng mình đã giao thẻ cho một người khác với mục đích đáo hạn và họ đã giữ thẻ từ đó đến nay. Ngay lập tức, anh cố gọi điện cho người đó nhưng không thể liên lạc được.
Thói quen nguy hiểm: Giao thẻ tín dụng cho người lạ giữ hộ
Trường hợp như anh T. không phải là hiếm. Phóng viên đã tiếp xúc với một phụ nữ tên Q., người này tự hào khoe về một xấp thẻ tín dụng của nhiều người khác gửi giữ hộ để đáo hạn giúp. Chị Q. cho biết: "Có những thẻ đã rút hết hạn mức, có thẻ vẫn còn khá nhiều. Họ tin tưởng giao cho tôi, cứ đến ngày đáo hạn là tôi nạp tiền giùm, sau đó trừ phí". Theo một chuyên gia ngân hàng, hình thức đáo hạn thẻ tín dụng kiểu này vi phạm quy định của ngân hàng. Tuy nhiên, nguy hiểm hơn là thẻ có thể bị thất lạc và rơi vào tay kẻ gian, dẫn đến chiếm đoạt tài sản.
Gần đây, nhiều ngân hàng lớn trong nước đã gửi cảnh báo đến khách hàng khi ghi nhận các trường hợp thẻ vẫn trong ví, không cho mượn hay lộ mã OTP, nhưng tài khoản vẫn bị trừ hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng tại các điểm mua sắm trang sức hoặc điện tử. Đây không phải là sự cố cá biệt mà là thủ đoạn đánh tráo đã xuất hiện ở nhiều nơi, với nhiều nạn nhân đã trình báo.
Thủ đoạn lừa đảo tinh vi liên quan đến thẻ tín dụng
Ông Ngô Minh Hiếu, chuyên gia an ninh mạng và Giám đốc dự án Chống lừa đảo, cho biết trong lĩnh vực thẻ tín dụng, nhiều vụ lừa đảo đã bị phanh phui trước đây. Bên cạnh dịch vụ đáo hạn ngân hàng, các băng nhóm tội phạm còn lừa đảo người dùng thông qua hình thức chuyển đổi tiền từ tài khoản thẻ tín dụng sang thẻ ATM. Cụ thể, kẻ gian tự xưng là nhân viên ngân hàng, giới thiệu chương trình "rút 75% hạn mức thẻ tín dụng về tài khoản ATM, không mất phí, được trả góp". Nếu khách hàng đồng ý, họ yêu cầu cung cấp số thẻ, ngày hết hạn, mã CVV và số tài khoản nhận tiền. Sau đó, chúng sử dụng thông tin này để tạo giao dịch thanh toán khống trên gian hàng trực tuyến đã đăng ký sẵn. Khi hệ thống ngân hàng gửi mã OTP xác thực đến điện thoại chủ thẻ, chúng tiếp tục gọi điện yêu cầu cung cấp mã với lý do "hoàn tất thủ tục giải ngân". Một khi mã OTP bị lộ, giao dịch được xác nhận và tiền lập tức bị trừ khỏi hạn mức thẻ tín dụng, chuyển về tài khoản của tội phạm.
Hiện nay, hình thức lừa đảo này đã bị ngăn chặn phần nào, nhưng lại xuất hiện một thủ đoạn mới. Ngay trước và sau kỳ nghỉ Tết, hàng loạt ngân hàng đã cảnh báo về thủ đoạn lợi dụng sơ hở trong quá trình thanh toán bằng thẻ vật lý tại điểm bán hàng. Đối tượng tráo chip thật của thẻ bằng chip giả có hình dạng tương tự, sau đó sử dụng chip đánh cắp để thực hiện giao dịch gian lận.
Ông Ngô Minh Hiếu giải thích: "Đây là một biến thể gian lận thẻ vật lý có yếu tố 'can thiệp phần cứng'. Đối tượng lợi dụng thời điểm khách hàng đưa thẻ cho nhân viên hoặc máy POS, hoặc khi thẻ rời khỏi tầm mắt, để tráo chip thật bằng chip giả. Chip giả này chỉ mang tính 'ngụy trang', không có dữ liệu hoặc chứa dữ liệu đánh lạc hướng. Trong khi đó, chip thật bị đánh cắp sẽ được gắn vào phôi thẻ trắng hoặc thiết bị chuyên dụng để thực hiện giao dịch gian lận". Thủ đoạn này thường đi kèm với các mắt xích khác như nội gián tại điểm bán, POS bị kiểm soát, hoặc nhóm tội phạm chuyên xử lý và ghi dữ liệu chip. Vì vậy, mấu chốt để phòng tránh là phải đích thân sử dụng thẻ, tuyệt đối không giao cho người khác.
Những kịch bản lừa tiền tinh vi khác cần cảnh giác
Khi công nghệ phát triển, các đối tượng lừa đảo cũng nhanh chóng thích nghi và tạo ra nhiều kịch bản khác nhau để dẫn dụ nạn nhân. Mới đây, Công an tỉnh Đồng Tháp đã cảnh báo về một chiêu trò dàn dựng sự cố hết sức tinh vi. Các đối tượng thu thập số điện thoại, tên và số tài khoản của nạn nhân từ các bài đăng bán hàng hoặc hình ảnh chuyển khoản công khai trên mạng. Sau đó, chúng dùng số điện thoại của nạn nhân để đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng và cố tình nhập sai mật khẩu nhiều lần, khiến hệ thống tự động khóa tài khoản. Ngay khi nạn nhân phát hiện tài khoản bị khóa và đang lo lắng, kẻ gian lập tức gọi điện giả danh nhân viên ngân hàng, thông báo rằng tài khoản đang bị tấn công và đã bị khóa để ngăn chặn rủi ro. Do sự cố là có thật, nhiều người dễ dàng tin tưởng và làm theo hướng dẫn. Lúc này, các đối tượng yêu cầu nạn nhân cung cấp mã OTP hoặc gửi đường link cài đặt ứng dụng lạ chứa mã độc, từ đó chiếm quyền điều khiển điện thoại và rút sạch tiền trong tài khoản.
Một kịch bản nguy hiểm khác cũng khiến người dân dễ sập bẫy nếu thiếu cảnh giác. Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, vào dịp Tết Nguyên đán, lợi dụng nhu cầu giao dịch tài chính tăng cao, tội phạm công nghệ cao đã triển khai nhiều kịch bản lừa đảo tinh vi liên quan đến việc chuyển nhầm tiền vào tài khoản. Đầu tiên, các đối tượng chủ động chuyển một khoản tiền nhỏ vào tài khoản của nạn nhân, sau đó giả danh là người chuyển nhầm hoặc nhân viên công ty thu hồi nợ để liên tục thúc ép, đe dọa, yêu cầu nạn nhân phải chuyển trả vào một tài khoản khác do chúng chỉ định. Dù đã làm theo yêu cầu, nạn nhân vẫn tiếp tục bị hăm dọa và thao túng, khiến họ rơi vào tâm trạng hoang mang, lo lắng.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng để bảo vệ tài sản
Cơ quan công an khuyến cáo, đối với người chuyển nhầm tiền thật sự, cần lưu trữ bằng chứng giao dịch như ảnh màn hình hoặc mã tra soát, và thông báo ngay cho ngân hàng để yêu cầu lệnh tra soát. Tuyệt đối không tự ý liên hệ đe dọa người nhận hoặc thực hiện theo yêu cầu chuyển phí của người lạ trên mạng. Đối với người nhận được tiền chuyển nhầm, không nên rút tiền hoặc chuyển sang tài khoản khác để sử dụng. Người dân cần thông báo cho ngân hàng và chỉ thực hiện hoàn trả thông qua hệ thống chính thống hoặc có sự chứng kiến của cơ quan nhà nước như lực lượng công an.
Cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh, khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền, đặc biệt là giao dịch có giá trị lớn, cần kiểm tra kỹ thông tin số tài khoản, tên người thụ hưởng và nội dung giao dịch trước khi xác nhận. Công an tỉnh Phú Thọ đề nghị người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, thực hiện nghiêm nguyên tắc "3 Không": Không cung cấp mã OTP; không quét mã QR hoặc bấm link lạ; không làm việc qua điện thoại với người tự xưng là cán bộ ngân hàng hay công an mà không có giấy mời chính thức. Khi gặp sự cố, hãy nhanh chóng phối hợp với cơ quan công an gần nhất để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo quy định.
