Cảnh báo: Những kiểu ảnh và tin nhắn cần xóa ngay trên điện thoại để tránh rò rỉ thông tin
Điện thoại thông minh hiện nay đã trở thành kho lưu trữ khổng lồ cho đời sống cá nhân, từ giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng cho đến các cuộc trò chuyện riêng tư. Tuy nhiên, việc tích trữ quá nhiều dữ liệu nhạy cảm trên thiết bị này có thể biến nó thành mục tiêu hấp dẫn cho tội phạm công nghệ cao, đặc biệt khi điện thoại bị mất, bị hack hoặc xảy ra sự cố rò rỉ dữ liệu. Dưới đây là danh sách chi tiết những loại hình ảnh và tin nhắn mà người dùng cần xóa hoặc hạn chế lưu trữ để bảo vệ thông tin cá nhân.
Những kiểu ảnh SMS, Zalo, Messenger không nên để trong điện thoại
Ảnh CCCD/CMND: Các giấy tờ tùy thân như chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân chứa đựng hàng loạt dữ liệu quan trọng, bao gồm họ tên, ngày sinh, số định danh, mã QR và chip điện tử. Nếu những hình ảnh này bị lộ, kẻ xấu có thể lợi dụng để mở tài khoản ngân hàng trái phép, vay tiền qua ứng dụng, đăng ký mã số thuế ảo hoặc kích hoạt sim trả sau, dẫn đến nhiều hệ lụy pháp lý nghiêm trọng cho nạn nhân. Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo, nhiều vụ lừa đảo tài chính hiện nay bắt nguồn từ việc người dùng vô tình để lộ ảnh giấy tờ cá nhân trên điện thoại hoặc các nền tảng đám mây.
Ảnh thẻ ngân hàng: Việc lưu ảnh mặt trước và mặt sau của thẻ ngân hàng tiềm ẩn rủi ro cực kỳ lớn. Trong trường hợp điện thoại bị đánh cắp hoặc bị xâm nhập trái phép, kẻ gian có thể sử dụng thông tin trên thẻ để thực hiện các giao dịch gian lận hoặc tìm cách chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng của bạn.
Ảnh bằng lái xe: Bằng lái xe cũng chứa các dữ liệu nhận dạng quan trọng như tên, địa chỉ và mã số cá nhân. Khi bị rò rỉ, những thông tin này có thể bị lợi dụng để giả mạo danh tính hoặc phục vụ các hoạt động lừa đảo tinh vi.
Ảnh mật khẩu hoặc ghi chú mật khẩu: Nhiều người có thói quen chụp ảnh mật khẩu hoặc lưu lại chúng dưới dạng hình ảnh để tiện ghi nhớ. Tuy nhiên, nếu các ảnh này không được mã hóa hoặc đặt trong ứng dụng quản lý mật khẩu chuyên dụng, toàn bộ tài khoản cá nhân có thể bị lộ chỉ sau một lần điện thoại bị truy cập trái phép.
Ảnh địa chỉ nhà: Việc lưu ảnh ghi rõ địa chỉ nhà có thể giúp kẻ xấu theo dõi lịch trình sinh hoạt, xác định thời điểm bạn vắng nhà hoặc lên kế hoạch xâm nhập vào không gian riêng tư.
Ảnh nội dung tin nhắn nhạy cảm: Những hình ảnh chứa thông tin tài khoản, ngân hàng hoặc nội dung riêng tư có thể bị khai thác để chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội, giả mạo danh tính hoặc phục vụ các chiêu trò lừa đảo tinh vi hơn.
Ảnh chụp màn hình: Trên iPhone và nhiều thiết bị Android, ảnh chụp màn hình thường được tự động lưu vào album riêng như Screenshots – nơi người dùng dễ bỏ quên. Trong khi đó, các ảnh này có thể vô tình chứa email quan trọng, mã OTP, thông tin tài chính hoặc mật khẩu. Các chuyên gia khuyến cáo nên kiểm tra và xóa định kỳ những ảnh này, đồng thời dọn sạch thư mục “Recently Deleted” hoặc “Đã xóa gần đây”, bởi ảnh đã xóa nhưng chưa làm trống thùng rác vẫn có thể được khôi phục dễ dàng.
Theo The Guardian, để bảo vệ dữ liệu trong trường hợp bị mất điện thoại hoặc bị kiểm tra thiết bị, người dùng cần xóa vĩnh viễn ảnh và tin nhắn nhạy cảm, bao gồm cả bước dọn thùng rác. Song song đó, nên áp dụng các biện pháp bảo mật như sử dụng mật mã mạnh hoặc PIN dài, kích hoạt mã hóa thiết bị và hạn chế mở khóa bằng phương thức đơn giản. Nếu mật mã đủ phức tạp, khả năng truy cập dữ liệu ngay cả khi điện thoại bị thất lạc cũng sẽ giảm đáng kể.
Những kiểu tin nhắn SMS, Zalo, Messenger không nên lưu
Tin chứa liên kết rút gọn hoặc không rõ nguồn gốc: Các đường link rút gọn có thể dẫn tới website độc hại hoặc cài đặt phần mềm gián điệp. FBI cảnh báo, nhiều chiến dịch “smishing” (lừa đảo qua SMS) sử dụng các tên miền lạ như .xin hoặc chuỗi com-track, com-toll để đánh cắp dữ liệu cá nhân. Ngay cả khi chưa nhấp vào link, người dùng cũng được khuyên nên xóa ngay những tin nhắn đáng ngờ này.
Tin nhắn chứa thông tin cá nhân nhạy cảm: Bao gồm số CCCD, địa chỉ, dữ liệu y tế, mật khẩu, mã OTP, số tài khoản ngân hàng… Đây được xem là “mỏ vàng” cho tội phạm mạng nếu bị rò rỉ, vì chúng có thể được sử dụng cho các mục đích xấu.
Tin từ số lạ yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin: Đây là dấu hiệu phổ biến của các vụ lừa đảo. Việc giữ lại những tin nhắn này có thể khiến bạn tiếp tục trở thành mục tiêu trong các lần liên hệ sau, làm tăng nguy cơ bị tấn công.
Tin chứa username/password: Nếu không được mã hóa, các tin nhắn dạng này sẽ trở thành điểm yếu nghiêm trọng khi thiết bị bị mất hoặc bị hack, vì chúng cung cấp trực tiếp thông tin đăng nhập cho kẻ xấu.
Tin giả mạo ngân hàng, công ty, tổ chức: Các tin nhắn mạo danh thường kèm theo link độc hại hoặc yêu cầu cung cấp dữ liệu cá nhân. Khi lưu trữ lâu ngày, người dùng dễ nhầm lẫn và vô tình truy cập lại, dẫn đến nguy cơ bị lừa đảo cao hơn.
Tin chứa thông tin giao dịch hoặc tài khoản ngân hàng: Bao gồm số thẻ, số tài khoản, lịch sử chuyển tiền, tất cả đều là dữ liệu cực kỳ nhạy cảm. Theo khuyến nghị từ Tech Safety Project, người dùng nên xóa ngay và triệt để những tin nhắn kiểu này, đồng thời kiểm tra cả bản sao lưu trên đám mây để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Tạp chí Wired cũng khuyên người dùng nên xóa định kỳ lịch sử chat, đặc biệt là các cuộc trò chuyện cũ lưu trên nền tảng như Messenger hoặc dịch vụ cloud, nhằm giảm thiểu dấu vết dữ liệu và hạn chế nguy cơ bị truy cập trái phép. Bằng cách thực hiện những biện pháp này, bạn có thể bảo vệ tốt hơn thông tin cá nhân và tránh được các rủi ro tiềm ẩn trong thời đại số hóa.
