Trước thực trạng thông tin trực tuyến bùng nổ, phức tạp và sai lệch, vai trò định hướng giá trị của các cơ quan văn hóa ngày càng cấp thiết. Việc xây dựng, lan tỏa nguồn tri thức chính thống là giải pháp căn cơ nhằm cung cấp thông tin được thẩm định, có địa chỉ tin cậy, góp phần nâng cao nhận thức xã hội từ cơ sở. Đối với một địa bàn đặc thù, đa dân tộc và vừa được mở rộng địa giới hành chính như Đắk Lắk, nhiệm vụ này càng trở thành yêu cầu thiết thực, gắn liền với sự ổn định và phát triển toàn diện của địa phương trong bối cảnh mới.
Xây dựng kho tài nguyên số chuẩn xác
Cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, Thư viện tỉnh Đắk Lắk đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh. Đơn vị hiện quản lý nguồn tài nguyên phong phú với 702.207 đơn vị tài liệu đa dạng chủng loại từ sách, báo, tạp chí, bản đồ, áp phích đến các đĩa tư liệu và bằng khen lịch sử. Qua hai thập kỷ thực hiện công tác số hóa, Thư viện tỉnh Đắk Lắk đã xây dựng được kho dữ liệu điện tử giá trị với 16.010 sách điện tử, 5.729 CD-ROM, gần 600.000 biểu ghi thư mục và trên 1.000 tài liệu địa chí do đơn vị trực tiếp sưu tầm, số hóa. Đây là nguồn tư liệu khoa học, lịch sử có giá trị pháp lý, là căn cứ đối chiếu giúp nhân dân nhận diện, tự bảo vệ nhận thức trước các thông tin xuyên tạc trên không gian mạng.
Song song đó, việc duy trì chuyên mục “Sách và Văn hóa đọc”, “Tuyên truyền giới thiệu sách”, thường xuyên giới thiệu các tác phẩm về Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và truyền thống cách mạng hào hùng đã khẳng định vai trò chủ động của Thư viện tỉnh Đắk Lắk, giúp bạn đọc nâng cao bản lĩnh chính trị vững vàng. Trong bối cảnh các thế lực thù địch không ngừng tìm cách bóp méo sự thật, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tại Tây Nguyên, Thư viện tỉnh Đắk Lắk xác định việc bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Đây là phương thức đấu tranh thiết thực nhằm khẳng định bản sắc độc đáo, phong phú của các dân tộc trong nền văn hóa Việt Nam thống nhất, đồng thời định hướng các giá trị chân-thiện-mỹ cho cộng đồng.
Nhận thức việc xây dựng học liệu số về ngôn ngữ, văn hóa dân tộc thiểu số là một hành trình dài hạn, Thư viện tỉnh đã chủ động phân kỳ kế hoạch, trước mắt tập trung số hóa nguồn tài liệu địa chí hiện có tại đơn vị. Đến nay, kho dữ liệu bước đầu đã lưu trữ được các bộ sử thi Khan của người Ê-đê, trường ca của người Chăm và các câu chuyện cổ dân gian của các dân tộc tại chỗ. Việc số hóa và chia sẻ các tài liệu này trên không gian mạng là minh chứng thực tế cho nỗ lực bảo tồn bản sắc; đồng thời khẳng định sinh động đường lối của Đảng và Nhà nước về quyền bình đẳng, tôn trọng sự đa dạng văn hóa giữa các dân tộc.
Chủ động đưa sách về cơ sở, phát huy giá trị nhân văn của tri thức
Nâng cao dân trí và hình thành nhận thức đúng đắn là nền tảng cốt lõi để bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng. Thư viện tỉnh Đắk Lắk đã cụ thể hóa nhiệm vụ này bằng các hoạt động đưa sách về cơ sở, hướng tới các nhóm đối tượng đặc thù. Hiệu quả định hướng tư tưởng thể hiện rõ trong các đợt sinh hoạt chính trị lớn: Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030) - dấu mốc lịch sử sau sáp nhập; Đại hội XIV của Đảng; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Thông qua việc tổ chức các không gian trưng bày, triển lãm chuyên đề về lịch sử Đảng và truyền thống cách mạng, đơn vị đã góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Tại địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mô hình xe ô-tô thư viện lưu động “Ánh sáng tri thức” phát huy vai trò cung cấp nguồn thông tin có định hướng giáo dục. Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” duy trì thường niên là phương thức hiệu quả bồi dưỡng trách nhiệm xã hội, giúp thế hệ trẻ xây dựng bản lĩnh văn hóa trước các luồng thông tin phức tạp trên không gian mạng. Đồng thời, chính sách bảo đảm quyền học tập, tiếp cận thông tin bình đẳng của Đảng, Nhà nước được hiện thực hóa sinh động qua việc cung cấp sách chữ nổi, tài liệu âm thanh phù hợp cho người khuyết tật. Việc chú trọng hỗ trợ nhóm đối tượng yếu thế không chỉ khẳng định trách nhiệm của Thư viện tỉnh, mà còn phản ánh sinh động bản chất nhân văn trong các chính sách của Đảng và Nhà nước, chủ động phản bác các luận điệu lợi dụng vấn đề nhân quyền để xuyên tạc.
Trách nhiệm đồng hành cùng nhân dân của Thư viện tỉnh khẳng định rõ sau đợt thiên tai cuối năm 2025. Đơn vị kịp thời kết nối, vận động hàng chục nghìn tập vở, sách giáo khoa hỗ trợ học sinh các vùng bị ảnh hưởng bão lũ sớm ổn định học tập, góp phần thắt chặt khối đại đoàn kết toàn dân và củng cố niềm tin vững chắc của nhân dân vào các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước.
Nguồn tri thức chính thống cũng được chủ động luân chuyển đến trại giam, trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc trên địa bàn. Trung tá Bùi Văn Hồng, Đội trưởng Đội Giáo dục, hồ sơ Trại giam Xuân Phước khẳng định: “Từ thực tiễn công tác, nguồn sách báo từ Thư viện tỉnh Đắk Lắk mang lại giá trị thiết thực trên hai phương diện. Một là, hệ thống tư liệu lý luận về Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và văn bản pháp luật hỗ trợ đắc lực cho công tác giáo dục, giúp phạm nhân nhận thức rõ đường lối, chính sách để tự giác chấp hành quy định. Hai là, các đầu sách văn học, kỹ năng sống góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, ổn định tâm lý và khơi dậy ý thức hướng thiện, giúp phạm nhân vững vàng niềm tin để chuẩn bị cho ngày trở về, tái hòa nhập cộng đồng”. Sự phổ biến sách chính thống từ góc nhìn chuyên môn của đơn vị chức năng không thuần túy là đáp ứng nhu cầu đọc, mà đã trở thành giải pháp giáo dục hiệu quả. Phương thức này vừa hỗ trợ điều chỉnh nhận thức, nuôi dưỡng ý thức tôn trọng pháp luật cho người lầm lỗi, vừa khẳng định giá trị nhân văn của tri thức trong định hướng hành vi, mở ra cơ hội để họ tự tin kiến tạo cuộc sống mới khi trở về với gia đình và xã hội.
Phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ đảng viên, viên chức thư viện
Năng lực và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ đảng viên, viên chức, người lao động là yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của Thư viện tỉnh Đắk Lắk. Nhìn nhận vấn đề từ góc độ quản trị và định hướng tư tưởng trong giai đoạn mới, đồng chí Đỗ Đức Quảng, Bí thư Chi bộ, Giám đốc Thư viện tỉnh Đắk Lắk khẳng định: “Chi bộ xác định việc quán triệt nghị quyết phải được thể hiện bằng hiệu quả công việc hằng ngày ở từng vị trí công tác. Trong bối cảnh mở rộng địa giới hành chính tỉnh, nhiệm vụ đặt ra là nâng cao năng lực công nghệ cho đội ngũ, đáp ứng yêu cầu xây dựng nguồn tài nguyên số. Việc số hóa kho tư liệu địa chí về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội phải bảo đảm tính chính xác, khoa học và khả năng khai thác lâu dài. Mục tiêu không chỉ là lưu giữ dữ liệu mà còn hình thành nguồn thông tin chính thống phục vụ học tập, nghiên cứu và tra cứu; đồng thời cung cấp cơ sở tham khảo cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trong quá trình tiếp cận, kiểm chứng và đánh giá thông tin trên không gian mạng”.
Gắn công tác chuyên môn với trách nhiệm công vụ, đội ngũ viên chức thư viện luôn chủ động thực hiện nghiêm túc quy trình kiểm duyệt, lựa chọn và cung cấp tài liệu, góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh ngay từ cơ sở. Ý thức đó được nuôi dưỡng từ lòng biết ơn đối với truyền thống cách mạng của quê hương, đất nước và tinh thần phụng sự nhân dân. Khi mỗi cá nhân làm việc bằng lòng biết ơn và trách nhiệm sâu sắc, bản lĩnh chính trị sẽ luôn vững vàng trước những tác động phức tạp từ môi trường số.
Thực tiễn tại Thư viện tỉnh Đắk Lắk cho thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng luôn gắn liền với việc làm phong phú đời sống tinh thần và bồi dưỡng bản lĩnh văn hóa cho nhân dân. Đơn vị đã và đang đóng góp thiết thực vào nhiệm vụ chính trị chung bằng những hành động cụ thể, nhân văn và có tính định hướng. Khi niềm tin của nhân dân được bồi đắp từ sự tận tụy và gắn bó thực chất của cơ quan văn hóa, nhận thức xã hội sẽ được củng cố vững chắc, giúp người dân chủ động miễn nhiễm trước các thông tin xuyên tạc trên không gian mạng.
