Iran đang hồi sinh một loại chiến hạm kỳ lạ có tên Q-, vốn bị nhiều chuyên gia phương Tây chế nhạo là 'tàu lật' do thiết kế không ổn định. Động thái này được xem là chiến lược mới của Tehran nhằm tăng cường sức mạnh hải quân trước sự hiện diện của Mỹ tại vùng Vịnh.
Thiết kế gây tranh cãi
Khác với tàu chiến truyền thống, Q- có hình dáng giống một chiếc phao lớn với phần thân chính chìm sâu dưới nước, chỉ nhô lên một cấu trúc nhỏ phía trên. Thiết kế này giúp tàu có độ ổn định cao hơn trong điều kiện sóng lớn, nhưng lại khiến nó dễ bị lật khi gặp sóng ngang. Trước đây, các cuộc thử nghiệm cho thấy tàu gặp nhiều sự cố, thậm chí có lần lật úp trong điều kiện biển động.
Theo các nhà phân tích quân sự, Q- được thiết kế để mang theo tên lửa chống hạm và hệ thống radar, có khả năng hoạt động như một trạm phát hiện sớm di động. Tuy nhiên, do hạn chế về tốc độ và khả năng cơ động, nó không phù hợp để tác chiến trực diện mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ.
Động cơ tái khởi động
Việc Iran quyết định tiếp tục phát triển Q- cho thấy họ đang tìm kiếm các giải pháp chi phí thấp để đối phó với hải quân Mỹ. Theo một báo cáo gần đây, Iran đã cải tiến thiết kế, tăng cường hệ thống ổn định và giảm trọng lượng để khắc phục nhược điểm trước đây. Một quan chức quốc phòng Iran giấu tên cho biết: 'Chúng tôi đã học hỏi từ những sai lầm trước đó và tin rằng Q- sẽ trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phòng thủ của chúng tôi.'
Giới chuyên gia cho rằng, Iran muốn sử dụng Q- như một nền tảng để phóng tên lửa từ xa, kết hợp với các tàu nhỏ nhanh nhẹn để tạo thành 'bầy sói' tấn công. Điều này sẽ khiến các tàu chiến Mỹ gặp khó khăn trong việc phòng thủ, đặc biệt là ở khu vực eo biển Hormuz - nơi có tầm quan trọng chiến lược đối với vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Tác động đến an ninh khu vực
Sự trở lại của Q- có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Iran và Mỹ, vốn đã leo thang trong những năm gần đây. Mỹ đã tăng cường tuần tra tại vùng Vịnh và liên tục cáo buộc Iran đe dọa an toàn hàng hải. Trong khi đó, Iran khẳng định các hoạt động của họ là hợp pháp và nhằm bảo vệ chủ quyền.
Các chuyên gia quân sự cho rằng, dù Q- không phải là vũ khí quyết định, nhưng nó cho thấy Iran sẵn sàng đầu tư vào các công nghệ phi truyền thống để tạo lợi thế. Điều này có thể buộc Mỹ và các đồng minh phải điều chỉnh chiến lược, bao gồm việc phát triển các hệ thống chống hải quân tiên tiến hơn.
Trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân vẫn bế tắc, việc Iran hồi sinh Q- gửi đi thông điệp rằng họ không hề nao núng trước áp lực từ phương Tây. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích vẫn hoài nghi về hiệu quả thực tế của loại tàu này, cho rằng nó chỉ là một phần trong chiến dịch tuyên truyền của Tehran.
