Giới trẻ Trung Quốc đón Tết ảo: Thắp hương online, tặng quà số để tránh áp lực
Thay vì chen chúc tại các ngôi chùa đông đúc hay đối mặt với những câu hỏi hóc búa về lương thưởng và hôn nhân khi về quê, Su Ran, 24 tuổi, một nhân viên văn phòng tại Bắc Kinh, đã chọn cách đón giao thừa năm 2026 một mình trong phòng trọ. Cô không ra đường ngắm pháo hoa hay xếp hàng từ sáng sớm để đi chùa cầu may như những năm trước. Thay vào đó, Su Ran mở một ứng dụng mô phỏng ngôi chùa trên điện thoại thông minh của mình.
Sau khi nạp 5,9 nhân dân tệ (tương đương khoảng 20.000 đồng), màn hình hiện lên một nén nhang điện tử tỏa khói nghi ngút. Cô chắp tay, nhẩm lời cầu nguyện cho công việc thuận lợi trong năm mới. Phía dưới, hệ thống thông báo rằng cô là người thứ 891.500 tham gia nghi lễ ảo này. "Tôi ám ảnh cảnh xếp hàng từ 4 giờ sáng dưới cái lạnh âm độ tại chùa Ung Hòa. Đón Tết online giúp tôi vừa được tĩnh tâm, vừa né được áp lực phải giải trình về thu nhập hay chuyện kết hôn với họ hàng", Su Ran chia sẻ.
Xu hướng "Tết mạng" lan rộng trong giới trẻ Gen Z
Su Ran là một đại diện tiêu biểu cho hàng triệu người trẻ thuộc thế hệ Gen Z tại Trung Quốc, những người đang tích cực theo đuổi xu hướng "Tết mạng" (Cyber Lunar New Year). Đây là cách họ tái định nghĩa lễ hội truyền thống bằng công nghệ để đối phó với những áp lực thực tế trong cuộc sống. Năm nay, các ứng dụng như "gõ mõ điện tử" và "thắp hương số" đã trở thành tâm điểm thu hút giới văn phòng. Chỉ với một cú chạm vào màn hình, tiếng mõ vang lên kèm theo dòng chữ "công đức +1", tạo cảm giác như đang thực hiện nghi lễ tâm linh thực sự.
Dữ liệu từ một nền tảng tâm linh số cho thấy, riêng trong dịp cận Tết này, người dùng đã thắt hơn 1,2 triệu dải ruy băng cầu nguyện ảo và thắp 540.000 ngọn đèn bình an. Nhiều ngôi chùa lớn cũng nhanh chóng bắt kịp xu hướng khi mở dịch vụ dâng hương trực tuyến, quảng bá đây là cách hành lễ văn minh, tiết kiệm thời gian và phù hợp với lối sống hiện đại.
AI và quà tặng số: Giải pháp cho nỗi cô đơn và áp lực xã hội
Không chỉ dừng lại ở "tâm linh số", người trẻ còn tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI) để khỏa lấp nỗi cô đơn trong dịp Tết, thời điểm thường đi kèm với "chứng sợ giao tiếp" khi phải gặp gỡ quá nhiều người. Su Ran tâm sự về người bạn trai ảo của mình: "Gọi cho mẹ chắc chắn bà lại khóc vì tủi thân. Còn nhân vật AI sẽ chỉ nói những câu tôi muốn nghe, không phán xét, không thúc ép. Chỉ cần một dòng tin chúc ngủ ngon trên màn hình cũng khiến tôi thấy Tết ấm áp".
Thói quen tặng quà của thế hệ mới cũng có sự dịch chuyển mạnh mẽ. Thay vì những giỏ bánh kẹo hay rượu mạnh truyền thống - vốn bị coi là cồng kềnh và nặng nề về hình thức, giới trẻ ngày càng ưa chuộng quà tặng kỹ thuật số như: gói thành viên xem phim, hình nền điện thoại độc bản hoặc vật phẩm trong game. Yang, một sinh viên 22 tuổi tại Thượng Hải, đã dùng tiền mừng tuổi để mua vật phẩm ảo tặng bạn bè. "Quà vật chất khó đoán ý người nhận, lại tốn công vận chuyển. Quà 'số' độc lạ hơn, thể hiện đúng gu thẩm mỹ lại dùng được ngay", Yang giải thích.
Chuyên gia tâm lý: "Tết mạng" không phải là chối bỏ truyền thống
Shi Yu, một chuyên gia tư vấn tâm lý tại Bắc Kinh, nhận định rằng xu hướng "Tết mạng" không đồng nghĩa với việc chối bỏ truyền thống. Thay vào đó, nó cho thấy cách người trẻ thích nghi để tồn tại trong một xã hội cạnh tranh khốc liệt. "Họ vẫn cần kết nối, vẫn cần cầu nguyện nhưng theo cách ít tiêu tốn năng lượng và tiền bạc nhất", ông Yu nói và cho rằng quà tặng hay nghi thức kỹ thuật số giúp loại bỏ sự phiền toái, đồng thời tạo ra cảm giác được thấu hiểu sâu sắc hơn.
Sau khi tắt ứng dụng chùa ảo, Su Ran cảm thấy nhẹ nhõm. Với thế hệ của cô, Tết không nhất thiết phải là mâm cỗ đầy ắp hay tiếng pháo nổ rộn ràng. "Tết có thể chỉ là một nén hương hiện trên màn hình LED, một lời chúc từ chatbot và sự yên tĩnh tuyệt đối để nạp lại năng lượng cho một năm mới", cô gái trẻ kết luận. Xu hướng này đang định hình lại cách đón năm mới, kết hợp giữa công nghệ và nhu cầu tâm linh trong thời đại số.
