Trung Quốc thử nghiệm thành công mạng lưới vệ tinh AI liên kết trên quỹ đạo
Trung Quốc vừa ghi nhận một bước tiến đáng kể trong tham vọng xây dựng cơ sở hạ tầng không gian dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI). Một chòm sao vệ tinh đã lần đầu tiên triển khai đồng thời 10 mô hình AI trực tiếp trên quỹ đạo và thiết lập thành công mạng lưới liên kết giữa các vệ tinh, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.
Bước đột phá từ Phòng thí nghiệm Chiết Giang
Theo Phòng thí nghiệm Chiết Giang (Zhejiang Lab) – đơn vị phát triển dự án cùng các đối tác quốc tế, thành tựu này hé lộ tiềm năng to lớn của AI trong nhiều lĩnh vực ứng dụng. Từ thăm dò không gian sâu, phát triển đô thị thông minh cho đến khảo sát tài nguyên thiên nhiên, công nghệ mới hứa hẹn mang lại những giải pháp hiệu quả và nhanh chóng.
Trước đó, vào tháng 5 năm 2025, Trung Quốc đã phóng 12 vệ tinh đầu tiên thuộc chòm sao điện toán không gian với tên gọi "Chòm sao điện toán ba vật thể" (Three-Body Computing Constellation). Sau gần 9 tháng thử nghiệm trên quỹ đạo, hệ thống đã chứng minh được các năng lực cốt lõi, bao gồm kết nối mạng, tính toán, triển khai mô hình AI và xác minh tải trọng khoa học.
Các mô hình AI quy mô lớn trên quỹ đạo
Đáng chú ý, trong số các mô hình AI đang hoạt động trên quỹ đạo có mô hình viễn thám 8 tỉ tham số và mô hình thiên văn miền thời gian 8 tỉ tham số. Đây được đánh giá là những mô hình AI có quy mô tham số lớn nhất từng vận hành trực tiếp trong không gian, cho thấy sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ này.
Vào tháng 11 năm 2025, mô hình viễn thám đã tiến hành điều tra cơ sở hạ tầng trên diện tích 189 km² tại khu vực Tây Bắc Trung Quốc. Nó tự động nhận diện các công trình như sân vận động và cầu đường, ngay cả trong điều kiện tuyết phủ dày, chứng tỏ khả năng thích ứng và độ chính xác cao.
Ứng dụng trong thiên văn học và liên kết mạng
Trong lĩnh vực thiên văn, hai vệ tinh được trang bị thiết bị dò phân cực tia X vũ trụ đã triển khai mô hình AI có khả năng phân loại nhanh các vụ bùng phát tia gamma với độ chính xác lên tới 99%. Điều này đồng thời giảm mạnh thời gian truyền và xử lý dữ liệu so với phương thức truyền thống về Trái đất.
Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng đã thiết lập thành công liên kết giữa 6 vệ tinh, một bước đi then chốt hướng tới xây dựng mạng lưới điện toán không gian hoàn chỉnh. Theo Phòng thí nghiệm Chiết Giang, khi hơn 1.000 vệ tinh được đưa vào quỹ đạo theo kế hoạch, chòm sao này có thể đạt năng lực xử lý lên tới 100 triệu tỉ phép toán mỗi giây.
Nghiên cứu của Google về AI Trung Quốc
Một nghiên cứu của Google cho thấy các mô hình AI do Trung Quốc phát triển như DeepSeek và Alibaba Cloud có cơ chế suy luận nội tại giống trí tuệ tập thể của con người. Chúng thực hiện thông qua các "cuộc tranh luận đa tác nhân" bên trong mô hình, mở ra hướng đi mới trong việc nâng cao khả năng tư duy và phân tích của AI.
