Đại học Hong Kong (HKUMed) và Bệnh viện Queen Mary đã công bố thành công 48 ca vi phẫu có hỗ trợ robot kể từ tháng 6/2025, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực y học. Tất cả các ca đều không ghi nhận biến chứng liên quan đến nền tảng robot, các mối nối mạch máu duy trì lưu thông tốt và không xuất hiện biến chứng dài hạn.
Hai ca phẫu thuật đầu tiên trên thế giới
Trong số 48 ca, có hai cột mốc được xác nhận là đầu tiên trên thế giới: ca ghép gan từ người hiến sống có hỗ trợ robot trong giai đoạn vi phẫu và kỹ thuật nối vi mạch bằng robot thông qua đường rạch nằm sau chân tóc dành cho bệnh nhân ung thư vùng đầu cổ. Những ca này trước đây rất khó thực hiện bằng tay do yêu cầu độ chính xác cực cao.
Robot loại bỏ giới hạn sinh học của bác sĩ
Hệ thống robot do HKUMed triển khai giải quyết những hạn chế cố hữu của con người, như run tay sinh lý và mệt mỏi khi phẫu thuật kéo dài. Robot lọc bỏ rung động, thu nhỏ biên độ chuyển động và cung cấp hình ảnh ba chiều phóng đại. Bác sĩ điều khiển cánh tay robot từ bảng điều khiển với tư thế ngồi tối ưu, duy trì độ chính xác xuyên suốt ca mổ.
Ý nghĩa đối với ghép gan và phẫu thuật tái tạo
Trong ghép gan từ người hiến sống, robot hỗ trợ nối động mạch gan đường kính chỉ 1-2 mm, giảm nguy cơ tắc mạch dẫn đến suy gan. Theo Giáo sư Albert Chan Chi-yan, nếu động mạch bị tắc, lá gan mới sẽ không được cấp máu đầy đủ, đe dọa tính mạng bệnh nhân. Robot giúp tăng độ ổn định và giảm sai sót.
Trong phẫu thuật tái tạo, robot cho phép nối vi mạch qua đường rạch sau chân tóc, giấu sẹo và hạn chế tổn thương hệ bạch huyết. Cánh tay robot với bảy bậc tự do tạo ra không gian làm việc mà con người khó đạt được, cải thiện thẩm mỹ và hỗ trợ phục hồi chức năng nói, nuốt sau điều trị ung thư.
Tác động đến đào tạo bác sĩ
Nhóm nghiên cứu cho biết robot có thể giúp quá trình đào tạo vi phẫu trở nên trực quan hơn, rút ngắn thời gian để bác sĩ đạt trình độ thực hiện vi phẫu. Nếu được chứng minh trên quy mô lớn, điều này có thể giải quyết tình trạng thiếu bác sĩ vi phẫu tại nhiều quốc gia.
Cần thêm nghiên cứu đa trung tâm
Chương trình hiện mới dừng ở quy mô 48 ca tại một trung tâm có trình độ cao. Để khẳng định robot vượt trội so với phương pháp truyền thống, cần thêm các nghiên cứu đa trung tâm với số lượng bệnh nhân lớn hơn, so sánh thời gian mổ, tỷ lệ biến chứng, chi phí và hiệu quả lâu dài.
Thành tựu của HKUMed phản ánh xu hướng mới: robot vi phẫu đang trở thành 'đôi tay siêu chính xác' giúp bác sĩ thực hiện những thao tác vượt quá giới hạn sinh học, mở rộng cơ hội tiếp cận phẫu thuật an toàn và chính xác cho người bệnh.
