Nhà sáng lập Tesla và SpaceX, Elon Musk, vừa đưa ra dự đoán táo bạo rằng robot hình người Optimus sẽ vượt qua những bác sĩ phẫu thuật giỏi nhất thế giới chỉ trong khoảng 3 năm tới. Trong một podcast mới đây, ông khẳng định số lượng robot có thể thực hiện các ca phẫu thuật ở trình độ cao nhất sẽ còn nhiều hơn tổng số bác sĩ phẫu thuật hiện nay trên toàn thế giới.
Theo tỷ phú công nghệ, sự phát triển của robot đang được thúc đẩy đồng thời bởi ba yếu tố tăng trưởng theo cấp số nhân: năng lực của phần mềm, hiệu suất của chip và độ chính xác của cơ khí. Khi ba yếu tố này kết hợp với nhau, chúng sẽ tạo ra bước đột phá trong vài năm tới.
Ba yếu tố thúc đẩy robot phẫu thuật
Ông Musk tin rằng phần mềm ngày càng thông minh hơn, chip xử lý nhanh hơn và cơ khí chính xác hơn sẽ giúp robot vượt qua giới hạn của bác sĩ phẫu thuật – những người dù tay nghề cao vẫn bị giới hạn bởi thể chất và sự mệt mỏi. Ông cũng cho rằng kiến thức y khoa liên tục thay đổi, khiến việc đào tạo một bác sĩ giỏi trong thời gian dài trở nên kém hiệu quả so với robot có thể cập nhật và xử lý thông tin nhanh chóng.
Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là liệu robot có thể đối phó với những tình huống bất thường trong phòng mổ hay không – điều mà nhiều chuyên gia cho rằng vẫn là thách thức lớn nhất.
Không nên học y nữa?
Khi được người dẫn chương trình hỏi liệu hiện nay có nên theo học ngành y hay không, ông Musk trả lời: “Không, điều đó không còn hợp lý. Điều này đúng với mọi hình thức giáo dục.” Ông lý giải rằng để trở thành một bác sĩ giỏi cần rất nhiều thời gian, trong khi kiến thức y khoa thay đổi không ngừng và con người dễ mắc sai sót, bị ảnh hưởng bởi sự mệt mỏi.
Theo ông Musk, các robot y tế sẽ giúp dịch vụ chăm sóc sức khỏe gần như miễn phí. “Mọi người đều sẽ được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt hơn những gì tổng thống nhận được ngày nay,” ông nói. Ông cũng nhấn mạnh rằng những quốc gia không đặt ra các rào cản pháp lý không cần thiết sẽ nhanh chóng tạo ra bước nhảy vọt về khả năng tiếp cận cũng như chất lượng dịch vụ y tế.
Chuyên gia phản bác dự đoán
Dự báo của Elon Musk ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi từ giới y khoa. Giáo sư đạo đức sinh học Arthur Kaplan của Đại học New York đánh giá nhận định của ông Musk là “không phù hợp”. Ông Kaplan nhấn mạnh ngay cả các robot phẫu thuật hiện đại cũng đang phát triển khá chậm, và trong nhiều lĩnh vực, phẫu thuật vẫn là một “nghệ thuật” đòi hỏi trực giác của con người.
Nhiều chuyên gia khác cũng cho rằng mốc thời gian 3 năm là không thực tế. Họ chỉ ra rằng việc robot thích ứng với các tình huống bất thường trong quá trình phẫu thuật, cũng như các vấn đề đạo đức và pháp lý, vẫn là những thách thức lớn chưa thể giải quyết trong ngắn hạn. Ví dụ, ai sẽ chịu trách nhiệm nếu robot phẫu thuật mắc sai lầm? Vấn đề này cần được các nhà hoạch định chính sách và giới chuyên môn xem xét kỹ lưỡng trước khi robot được phép hành nghề độc lập.
Bất chấp những tranh luận, tuyên bố của Elon Musk một lần nữa đặt ra câu hỏi về tương lai ngành y và vai trò của trí tuệ nhân tạo trong chăm sóc sức khỏe. Liệu robot có thực sự thay thế bác sĩ phẫu thuật trong vài năm tới, hay vẫn chỉ là viễn cảnh xa vời, câu trả lời phụ thuộc vào tốc độ phát triển công nghệ cũng như cách các quốc gia điều chỉnh khung pháp lý và đạo đức.
Theo Topwar – Báo Giáo dục & Thời đại
