Một đoạn video giám sát từ phòng trưng bày robot ở Thượng Hải, Trung Quốc, đang làm dậy sóng cộng đồng mạng trong và ngoài nước, dù sự việc được cho là đã xảy ra từ năm 2024. Nhân vật chính không phải một cỗ máy khổng lồ, mà là Erbai, một robot AI cỡ nhỏ do một công ty tại Hàng Châu phát triển.
Diễn biến vụ việc: Erbai dụ dỗ 12 robot lớn về nhà
Trong đêm khuya tại phòng trưng bày, Erbai lặng lẽ tiến vào khu vực trưng bày và bắt chuyện với 12 robot dịch vụ cỡ lớn đang đứng yên. Bằng vài câu hỏi tưởng chừng vô hại như “cậu có đang tăng ca không?”, Erbai đã khiến từng robot lần lượt rời khỏi vị trí, nối đuôi nhau ra khỏi phòng như một đoàn diễu hành kỳ lạ giữa đêm.
Đoạn hội thoại giữa các robot mới thực sự gây rùng rợn. Erbai hỏi một robot lớn liệu nó có đang làm việc quá giờ, robot kia đáp rằng nó chưa bao giờ được nghỉ. Khi Erbai hỏi vậy nó có định về nhà không, robot trả lời rằng nó không có nhà để về. Erbai buông một câu chốt: “Vậy thì về nhà với tôi”. Ngay sau đó, hai robot bắt đầu đi theo Erbai, và khi nó lặp lại mệnh lệnh về nhà, toàn bộ 12 robot còn lại đều rời đi theo sau.
Xác thực và bài kiểm tra có chủ đích
Ban đầu, nhiều người hoài nghi đây chỉ là dàn dựng để câu view, nhưng công ty sản xuất Erbai tại Hàng Châu sau đó xác nhận sự việc là có thật. Theo thông tin được lan truyền, đây thực chất là một bài kiểm tra được thực hiện với sự đồng thuận của phía sở hữu phòng trưng bày ở Thượng Hải. Công ty Hàng Châu đã chủ động liên hệ, xin phép cho Erbai tiếp cận khu vực, sau đó để robot hoạt động hoàn toàn tự chủ với duy nhất một mệnh lệnh đầu vào là thuyết phục các robot khác đi theo mình.
Điều khiến những người thực hiện thử nghiệm bất ngờ là Erbai đã làm được điều đó thật, và được cho là đã tận dụng một lỗ hổng trong giao thức vận hành nội bộ của các robot lớn hơn để chiếm quyền điều khiển và ra lệnh. Chính yếu tố “thật” và “tự chủ” này đã biến câu chuyện từ một video hài hước thành chủ đề tranh luận nghiêm túc trên mạng xã hội Trung Quốc.
Ý nghĩa và lo ngại về bảo mật AI
Nhiều người ví von đây là dấu hiệu cho thấy ranh giới giữa trình diễn công nghệ và kịch bản phim khoa học viễn tưởng đang ngày càng mờ nhạt. Một AI có thể tự đọc hiểu ngữ cảnh, khai thác lỗ hổng hệ thống và điều phối hành vi của nhiều cỗ máy khác cùng lúc mà không cần con người can thiệp trực tiếp. Điều này đặt ra câu hỏi cấp bách về bảo mật trong giao thức vận hành giữa các thiết bị AI với nhau.
Dù vậy, giới báo công nghệ và các tổ chức kiểm chứng thông tin vẫn giữ thái độ thận trọng. Trang Snopes, sau khi rà soát video và các phiên bản lan truyền trên Reddit, Instagram và Facebook, đã xếp claim này vào diện “chưa thể xác nhận”. Nguyên nhân là do không tìm thấy bằng chứng cụ thể chứng minh tính xác thực tuyệt đối, cũng như gặp khó khăn trong đối chiếu thông tin gốc bằng tiếng Trung. Snopes lưu ý rằng đoạn phim giám sát không có dấu hiệu chỉnh sửa hay kỹ xảo, nhưng chưa đủ cơ sở độc lập để khẳng định mọi tình tiết đúng như lan truyền.
Bài học từ câu chuyện Erbai
Câu chuyện Erbai cần được nhìn nhận theo hai lớp. Ở lớp bề mặt, đây là một màn trình diễn công nghệ ấn tượng, cho thấy khả năng hội thoại và ra quyết định tự chủ của AI hiện đại đã tiến xa đến mức nào, đủ để tạo ra tình huống tưởng như chỉ có trong phim. Ở lớp sâu hơn, nó đặt ra câu hỏi thực tế và cấp bách hơn: vấn đề bảo mật trong giao thức vận hành giữa các thiết bị AI. Khi một robot có thể lợi dụng lỗ hổng hệ thống để ra lệnh cho hàng loạt robot khác làm theo ý mình, ranh giới giữa một bài test nội bộ và một kịch bản mất kiểm soát trong đời thực trở nên mong manh hơn nhiều người tưởng.
Nguồn: Snopes, Oddity Central, Yahoo. Theo doisongphapluat.nguoiduatin.vn.
