Các hãng sản xuất robot hút bụi đang đồng loạt rời khỏi cuộc đua công suất hút, pin và điều hướng thông thường để hướng tới tham vọng lớn hơn: biến sản phẩm của họ thành trợ lý gia đình tự chủ. Theo thông tin từ TechRadar, sau khi trao đổi với đại diện của Dreame, Roborock, Eufy, iRobot và SwitchBot, có thể thấy ngành đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, không chỉ dừng ở những chiếc máy làm sạch tốt hơn mà là nền tảng cho thế hệ robot gia đình thông minh.
Ông Michael Meng, Chủ tịch bộ phận robot hút bụi của Dreame, cho biết người dùng không còn quan tâm nhiều đến con số lực hút in trên bao bì. Hiệu quả làm sạch tổng thể trong điều kiện thực tế mới là yếu tố quyết định trải nghiệm. Đây cũng là xu hướng chung được nhiều hãng xác nhận khi họ tập trung cải thiện khả năng xử lý bụi bẩn trong tình huống thật thay vì chỉ tăng số liệu kỹ thuật.
Chổi lau con lăn: bước tiến lớn nhất về công nghệ lau sàn
Một trong những hướng đi nổi bật nhất là thay thế tấm lau phẳng truyền thống bằng chổi lau dạng con lăn. Hệ thống này được thiết kế để liên tục gạt bỏ nước bẩn và bổ sung nước sạch trong quá trình hoạt động, giúp sàn luôn được lau bằng bề mặt sạch thay vì kéo lê vết bẩn khắp nhà.
Bà Reena Patel, Quản lý Danh mục Chăm sóc Sàn tại iRobot, nhận định đây là một trong những bước tiến đáng chú ý nhất nhờ khả năng duy trì hiệu quả làm sạch liên tục với bề mặt lau luôn mới. Ông Faraz Mehdi, Giám đốc điều hành Eufy, cũng chỉ ra rằng người dùng ngày càng quan tâm robot có thực sự loại bỏ nước bẩn hay chỉ đơn giản là di chuyển chúng sang nơi khác. Theo ông, khả năng tự làm sạch khăn lau theo thời gian thực tạo ra khác biệt rõ rệt về hiệu quả cuối cùng.
Eufy cũng đầu tư vào hệ thống lọc nhiều tầng nhằm duy trì lực hút ổn định trong thời gian dài, đặc biệt ở những gia đình có nhiều tóc và thảm – những nơi bộ lọc dễ bị tắc và khiến hiệu suất robot suy giảm nhanh chóng.
Cánh tay robot vươn xa tới 18 cm để tiếp cận góc khuất
Bên cạnh công nghệ lau, thiết kế cơ khí của robot cũng thay đổi lớn. Ông Michael Meng cho biết góc tường và mép sàn luôn là khu vực khó làm sạch nhất vì chổi truyền thống không thể tiếp cận hoàn toàn. Để giải quyết, Dreame phát triển công nghệ UltraExtend trên mẫu X60 Pro Ultra Complete. Tấm lau có thể vươn ra khoảng 18 cm, còn chổi quét cạnh mở rộng thêm khoảng 12 cm, giúp robot len lỏi vào những góc khuất mà trước đây bỏ sót.
Ông Meng lý giải ý tưởng này lấy cảm hứng từ cánh tay con người: khi duỗi tay, phạm vi tiếp cận tăng lên đáng kể. Nguyên lý đó được chuyển hóa thành cơ cấu tay đòn có thể gập mở trên robot, giữ thiết kế gọn gàng nhưng mở rộng khả năng làm sạch. Các hãng khác cũng tối ưu hệ thống điều hướng. Một số mẫu robot mới không còn cụm cảm biến LiDAR nhô cao, trong khi Roborock thử nghiệm cảm biến có thể nâng lên hạ xuống như kính tiềm vọng để thích ứng với không gian thấp.
Tự đổ rác, tự giặt khăn và mục tiêu không cần con người
Không dừng ở hiệu suất làm sạch, các hãng đều xem tự động hóa là mục tiêu dài hạn. Ông Faraz Mehdi cho biết người dùng kỳ vọng robot không chỉ hút bụi, lau nhà mà còn phải tự đổ rác, tự giặt khăn lau, tự sấy khô và hạn chế tối đa việc bảo trì. Ông Ricky Ma, phụ trách khu vực châu Âu và châu Mỹ của Roborock, cũng nhận định xu hướng nổi bật là tạo ra những robot “không cần bảo trì và không cần con người can thiệp”, có khả năng tự xử lý hầu hết công việc hằng ngày.
Ông Richard Mou, đồng sáng lập hệ sinh thái thiết bị nhà thông minh SwitchBot, cho rằng thách thức lớn nhất không phải thêm tính năng mà là làm cho toàn bộ quá trình tự động hóa diễn ra tự nhiên đến mức người dùng gần như không còn phải nghĩ đến sự tồn tại của robot. Theo ông Michael Meng, hệ thống LiDAR kết hợp AI hiện đại giúp robot nhận diện vật cản theo thời gian thực, giảm nguy cơ mắc kẹt hoặc bị người dùng “giải cứu” giữa quá trình dọn dẹp.
5–10 năm nữa, robot có thể giặt thảm, vệ sinh hơi nước
Dù vậy, các hãng thừa nhận robot hút bụi hiện vẫn chưa đạt hiệu quả tương đương máy hút bụi cầm tay trong các công việc làm sạch chuyên sâu. Ông Faraz Mehdi cho biết mục tiêu trước mắt là thu hẹp khoảng cách này, trước khi vượt qua các thiết bị truyền thống. Ông dự đoán trong vòng 5–10 năm tới, robot hút bụi sẽ đảm nhận những việc vốn cần thiết bị chuyên dụng như giặt thảm, vệ sinh sâu và khử trùng bằng hơi nước nhiệt độ cao. Điều này đồng nghĩa robot không chỉ thay thế việc hút bụi, lau nhà hằng ngày mà còn mở rộng sang các nhu cầu chăm sóc sàn chuyên sâu hơn.
Leo cầu thang và tầm nhìn robot gia đình tự chủ
Hạn chế lớn nhất của robot hút bụi hiện tại là không thể tự di chuyển giữa các tầng. Ông Michael Meng đánh giá đây là bài toán quan trọng với nhà nhiều tầng. Các hãng đã bắt đầu thử nghiệm nhiều giải pháp. Dreame phát triển Cyber X – hệ thống hỗ trợ robot di chuyển giữa các tầng theo cơ chế tương tự ghế nâng cầu thang. Roborock giới thiệu mẫu Saros Rover với hai chân dài giúp robot vượt qua bậc thang và địa hình gồ ghề. Ông Ricky Ma gọi đây là một trong những bước đột phá quan trọng trên hành trình xây dựng robot gia đình hoàn toàn tự chủ.
Tầm nhìn dài hạn của các hãng không chỉ dừng ở việc tạo ra robot lau hút tốt hơn. Ông Faraz Mehdi cho rằng robot tương lai sẽ đủ thông minh để hiểu môi trường trong nhà, nhận diện từng loại bụi bẩn và tự chọn chiến lược làm sạch phù hợp. Ông Michael Meng nhìn nhận robot hút bụi sẽ ngày càng kết nối chặt chẽ với hệ sinh thái nhà thông minh, phối hợp cùng các thiết bị khác thay vì hoạt động độc lập. Ông Richard Mou còn dự đoán khái niệm “robot hút bụi” có thể biến mất trong tương lai, nhường chỗ cho một thành viên trong gia đình robot gia dụng, nơi các thiết bị chia sẻ khả năng điều hướng, nhận thức môi trường và trí tuệ nhân tạo để cùng đảm nhận công việc trong nhà.
Cuộc đua hiện tại không còn xoay quanh lực hút và pin. Giá trị cốt lõi đang chuyển sang khả năng tự đưa ra quyết định, tự thích nghi với môi trường và giảm thiểu sự can thiệp của con người. Dù tiếp cận bằng công nghệ khác nhau, từ cánh tay mở rộng, chổi lau con lăn, leo cầu thang đến AI nhận diện môi trường, các hãng lớn đều hội tụ về một mục tiêu: biến robot hút bụi từ thiết bị đơn chức năng thành nền tảng của hệ sinh thái robot gia đình. Nếu lộ trình này thành hiện thực trong 5–10 năm tới, khái niệm “robot hút bụi” sẽ không còn đủ để mô tả những sản phẩm thế hệ mới – chúng sẽ trở thành trợ lý AI thực thụ, biết quan sát, lập kế hoạch và chủ động làm việc mà không cần con người ra lệnh từng bước.
