Robot hình người Digit: Bước đột phá trong dây chuyền sản xuất công nghiệp
Tại nhà máy phụ tùng ô tô Schaeffler, một "nhân viên" đặc biệt đang hoạt động không ngừng nghỉ. Đó là Digit, chú robot hình người đầu tiên trên thế giới được triển khai thực tế trong dây chuyền sản xuất, thay thế những công việc lặp đi lặp lại vốn do con người đảm nhiệm. Với khả năng làm việc miệt mài không cần nghỉ ngơi và duy trì độ chính xác tuyệt đối, Digit đang viết lại định nghĩa về lao động phổ thông trong ngành công nghiệp nặng.
Thiết kế ưu việt và hiệu suất vượt trội
Khác biệt hoàn toàn với các cánh tay robot truyền thống từ thập niên 1960, Digit sở hữu đôi chân gập ngược như đà điểu, giúp tối ưu hóa sự thăng bằng và sức nâng. Robot này có thể di chuyển linh hoạt trên sàn kim loại, sử dụng đôi bàn tay bốn ngón để kẹp chặt các giỏ linh kiện nặng 11 kg và đưa vào máy rửa công nghiệp. Sự xuất hiện của Digit tại Schaeffler – tập đoàn toàn cầu với 110.000 nhân sự – không chỉ là một thử nghiệm công nghệ đơn thuần.
Courtney Baines, kỹ sư công nghệ sản xuất tiên tiến tại Schaeffler, tiết lộ công ty đã xác định được nhiều trường hợp sử dụng mà robot hình người có thể đảm nhiệm trong tương lai gần. Hiện tại, Digit làm việc 8 tiếng mỗi ngày theo lịch trình nghiêm ngặt: 4 tiếng buổi sáng, nghỉ sạc pin vào giờ trưa khi đồng nghiệp con người đi ăn, và tiếp tục 4 tiếng buổi chiều.
Chi phí vận hành "hủy diệt" và tầm nhìn tương lai
Bài toán kinh tế đằng sau Digit là yếu tố thu hút sự quan tâm của giới chủ doanh nghiệp. Theo phân tích, chi phí vận hành một robot hình người hiện dao động từ 10 USD đến 25 USD mỗi giờ, tùy vào việc mua đứt hay thuê dịch vụ. Con số này ban đầu tương đương mức lương khởi điểm 20 USD/giờ tại nhà máy Cheraw của Schaeffler.
Tuy nhiên, Damion Shelton, đồng sáng lập Agility – công ty sản xuất Digit – dự báo chi phí có thể giảm xuống chỉ còn 2 USD đến 3 USD mỗi giờ trong tương lai. Đây được xem là mức giá "hủy diệt" đối với bất kỳ thị trường nhân công giá rẻ nào trên toàn cầu.
Chuyên gia Ani Kelkar từ McKinsey đưa ra dự báo gây sốc: Dù hiện chỉ có chưa đầy 200 robot hình người trong các nhà máy toàn cầu, con số này có thể tăng vọt lên 5 triệu vào năm 2040. Sự phát triển vượt bậc của pin, động cơ và trí tuệ nhân tạo (AI) chính là chất xúc tác biến những cỗ máy viễn tưởng thành lực lượng lao động chủ chốt.
Robot chiếm việc, con người đi đâu?
Câu hỏi lớn nhất luôn là: Robot chiếm việc, con người sẽ đi đâu? Tại nhà máy Cheraw ở Bắc Carolina – nơi từng chịu tổn thương nặng nề sau sự rút lui của ngành dệt may – nỗi lo này càng hiện hữu. Tuy nhiên, quản lý Allen Bailey lại có góc nhìn lạc quan hơn.
Ông cho biết nhân viên trước đây làm công việc bưng bê giỏ linh kiện (vị trí hiện tại của Digit) đã được chuyển sang kiểm tra chất lượng với tay nghề cao hơn và triển vọng nghề nghiệp tốt hơn. "Tại nhà máy này, chúng tôi chưa bao giờ cắt giảm nhân sự do tự động hóa," ông Bailey khẳng định.
Ngay cả IG Metall, công đoàn công nghiệp quyền lực của Đức, cũng chưa đưa ra phản đối gay gắt. Detlef Gerst từ bộ phận chính sách chung cho rằng robot chưa phải là mối đe dọa ngay lập tức đối với các công việc lắp ráp phức tạp, nơi sự khéo léo của con người vẫn là độc bản. Tuy nhiên, tương lai vẫn là ẩn số khi các công việc trình độ thấp dần được robot tiếp quản với chi phí rẻ hơn.
Cuộc đua của những người khổng lồ công nghệ
Digit không đơn độc trong cuộc đua robot hình người. Agility đang phải đối mặt với những đối thủ sừng sỏ như Boston Dynamics, Apptronik, Figure và đặc biệt là Tesla với dự án Optimus của Elon Musk. Để bứt phá, Agility tập trung vào tính thực dụng thay vì các màn trình diễn nhào lộn hay đấm bốc trên mạng xã hội.
Phiên bản mới của Digit dự kiến ra mắt cuối năm nay sẽ được trang bị cảm biến nhận diện con người ở khoảng cách gần, cho phép nó rời bỏ "lồng kính Plexiglas" bảo vệ để làm việc trực tiếp cạnh các đồng nghiệp bằng xương bằng thịt mà không vi phạm tiêu chuẩn an toàn liên bang.
Như lời Doug Thompson, cựu nhân viên 74 tuổi của Schaeffler: "Hiệu quả là tên gọi của trò chơi này và nó vô cùng tàn nhẫn. Nó sẽ không dừng lại." Sự trỗi dậy của những "người sắt" như Digit không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là lời cảnh báo về một cấu trúc thị trường lao động đang thay đổi tận gốc rễ. Ở đó, giá trị của con người sẽ không nằm ở đôi tay bốc vác, mà ở khối óc điều khiển và giám sát những cỗ máy không biết mệt mỏi.
