Trong bối cảnh Việt Nam đã khẳng định vị thế "đại công xưởng" điện tử toàn cầu sau một thập kỷ, mục tiêu tiếp theo là tiến sâu vào các khâu giá trị cao như nghiên cứu, thiết kế và công nghệ cốt lõi. Qualcomm, tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, đã nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) có thể mở ra cơ hội mới cho Việt Nam, đồng thời công bố kế hoạch đầy tham vọng cùng Viettel.
Smartphone AI đầu tiên của Việt Nam hướng tới 2027
Tại sự kiện MWC 2026, Qualcomm và Viettel đã chính thức ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược nhằm đồng phát triển chiếc điện thoại tích hợp AI-native đầu tiên của Việt Nam. Dự án hướng tới mục tiêu thương mại hóa vào năm 2027, hứa hẹn trở thành dấu mốc quan trọng của ngành công nghệ nước nhà trong thập kỷ này.
Điểm đột phá của dự án không chỉ nằm ở việc ra mắt một mẫu smartphone mới, mà là đưa AI từ tính năng phụ trợ trở thành trung tâm vận hành của toàn bộ thiết bị. Ông ST Liew, Phó Chủ tịch Qualcomm Technologies, kiêm Chủ tịch khu vực Đông Nam Á, Úc và New Zealand nhấn mạnh: "AI đang trở thành nền tảng công nghệ cốt lõi. Trong tương lai, AI sẽ đóng vai trò như giao diện người dùng mới, giúp thiết bị thông minh hơn và cá nhân hóa trải nghiệm."
Kết hợp công nghệ toàn cầu và bản địa hóa
Trong hợp tác này, Qualcomm sẽ cung cấp giải pháp phần cứng và phần mềm nền tảng, trong khi Viettel đóng góp hạ tầng AI và dữ liệu bản địa. Chiếc smartphone sẽ được trang bị các tác nhân AI và đặc biệt là mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt do đội ngũ kỹ sư trong nước phát triển.
Việc kết hợp này không chỉ tạo ra sự khác biệt so với các sản phẩm toàn cầu, mà còn mang đến trải nghiệm tối ưu cho người dùng Việt, đặc biệt ở khả năng xử lý ngôn ngữ và nhu cầu sử dụng nội địa. Ông ST Liew cho biết thêm: "Chúng tôi cùng Viettel phát triển các use case AI thực tế phù hợp thị trường Việt Nam, và trong tương lai có thể mở rộng ra toàn cầu."
Xu hướng chuyển dịch từ Cloud AI sang On-device AI
Ông Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm Việt Nam, Lào và Campuchia chia sẻ về xu hướng công nghệ: "Hiện nay, AI đang chuyển từ các mô hình lớn trên cloud sang giai đoạn AI trên thiết bị và AI tại biên. Năm 2026 được xem là cột mốc khi AI bắt đầu được tích hợp sâu vào nhiều thiết bị."
Sự chuyển dịch này mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
- Phản hồi nhanh hơn do xử lý trực tiếp trên thiết bị
- Chi phí triển khai thấp hơn so với phụ thuộc vào hạ tầng đám mây
- Bảo vệ quyền riêng tư tốt hơn khi dữ liệu được giữ lại trên máy
- Tiết kiệm năng lượng và giảm độ trễ
Theo ông Nam, đây chính là nền tảng để dự án hợp tác với Viettel theo đuổi mục tiêu rộng lớn hơn: phát triển ứng dụng AI trên smartphone, đưa AI đến với số đông người dùng, giảm chi phí triển khai và giúp người Việt tiếp cận công nghệ AI dễ dàng hơn.
Việt Nam đứng trước cơ hội lớn về hạ tầng AI
Không dừng lại ở smartphone, Qualcomm đang mở rộng hiện diện tại Việt Nam trên nhiều mặt của làn sóng AI mới. Một trong những lĩnh vực trọng tâm là phát triển data center - hạ tầng then chốt cho nền kinh tế AI tương lai.
Ông Nam tiết lộ: "Công suất data center tại Việt Nam hiện vào khoảng 45 MW, nhưng trong 3-4 năm tới có thể tăng gấp 5-6 lần nhờ nhu cầu AI ngày càng cao và nhu cầu xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn dành riêng cho người Việt."
Đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển
Qualcomm đã thành lập trung tâm AI R&D tại Việt Nam sau thương vụ mua lại MovianAI - mảng AI của VinAI. Đây là một trong năm trung tâm AI toàn cầu của hãng, hiện có khoảng 100 kỹ sư, nhà khoa học dữ liệu và chuyên gia AI làm việc tại Hà Nội và TP.HCM.
"Qualcomm hiện đang tiếp tục mở rộng quy mô trung tâm AI tại Việt Nam với mục tiêu biến nơi đây thành một trong những trung tâm AI lớn của Qualcomm toàn cầu," ông Nam khẳng định.
Việc lựa chọn Việt Nam không phải ngẫu nhiên. Ông Nam lý giải: "Việt Nam có nguồn nhân lực mạnh về toán học và phần mềm. Đây là hai yếu tố quan trọng cho nghiên cứu AI." Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là thiếu nhân lực chất lượng cao, dẫn đến Qualcomm đang phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học để phát triển nguồn nhân lực AI.
Mở rộng hệ sinh thái Make in Vietnam
Qualcomm đang đẩy mạnh hợp tác tại Việt Nam trên nhiều lĩnh vực khác nhau, thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn:
- Ô tô: Tiếp tục hợp tác với VinFast phát triển hệ thống kết nối, giải trí trong xe và công nghệ hỗ trợ lái tiên tiến cho xe điện toàn cầu
- Hạ tầng mạng: Hợp tác với Viettel phát triển thiết bị 5G Open RAN và chuẩn bị cho thế hệ mạng 6G
- Thiết bị thông minh: Cùng VNPT qua Trung tâm Xuất sắc VQEC đồng phát triển sản phẩm "Make in Vietnam" như CPE, AI Box, AI PC và camera AI
- Hệ sinh thái startup: Thông qua chương trình Qualcomm Vietnam Innovation Challenge (QVIC), làm việc với hàng trăm startup từ năm 2019
Ông Nam nhận định: "Chất lượng startup Việt Nam tương đương nhiều thị trường khác như Ấn Độ, Đài Loan hay châu Phi. Tuy nhiên, điểm cần cải thiện là khả năng đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế."
Tầm nhìn Hybrid AI và cơ hội cho Việt Nam
Ông ST Liew chia sẻ tầm nhìn về tương lai Hybrid AI - mô hình kết hợp giữa AI trên cloud, data center và AI chạy trực tiếp trên thiết bị. Khi AI xuất hiện trên smartphone, PC, ô tô, camera và hàng tỷ thiết bị khác, cơ hội sẽ mở ra cho cả tập đoàn lớn lẫn startup, doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ông Thiều Phương Nam kết luận với nhận định đầy lạc quan: "AI là một sự thay đổi rất lớn trong công nghệ và có thể tạo ra cơ hội mới cho Việt Nam. Nếu được hiện thực hóa đúng hướng, chiếc điện thoại AI-native đầu tiên của Việt Nam sẽ không chỉ là sản phẩm cho nhóm yêu công nghệ, mà có thể trở thành cánh cửa đưa AI đến gần đời sống hàng ngày của hàng triệu người dùng."
Với sự hợp tác chiến lược giữa Qualcomm và Viettel, cùng việc mở rộng hệ sinh thái Make in Vietnam, Việt Nam đang từng bước chuyển mình từ "đại công xưởng" sản xuất thành trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ cao, nắm bắt cơ hội vàng từ làn sóng AI toàn cầu.
