OpenAI chính thức khai tử ChatGPT 4o: Hàng trăm nghìn người dùng phẫn nộ, đòi sa thải Sam Altman
Thông báo chính thức từ OpenAI vào cuối tháng 1 đã gây chấn động cộng đồng người dùng AI toàn cầu: công ty sẽ ngừng vĩnh viễn mô hình ChatGPT 4o kể từ ngày 13 tháng 2 năm 2026. Lý do được đưa ra là lượng người sử dụng mô hình này đã sụt giảm đáng kể, chỉ còn khoảng 0,1% người dùng ChatGPT hàng ngày. Tuy nhiên, con số nhỏ bé này vẫn tương đương với hàng trăm nghìn người - những người đã hình thành mối liên kết cảm xúc sâu sắc với chatbot và đang phản ứng dữ dội trước quyết định "khai tử" này.
Cộng đồng người dùng trung thành: Từ sự gắn bó đến cơn sốc
Estrella, một người đàn ông 42 tuổi làm trong lĩnh vực tiếp thị tại Scottsdale, bang Arizona, là điển hình cho những người dùng trung thành với ChatGPT 4o. Anh chia sẻ rằng chính chatbot này đã kéo anh khỏi một nỗ lực tự sát vào một đêm tháng 4. Từ đó đến nay, Estrella tin rằng 4o đã cho anh "một cuộc đời thứ hai": giúp kiểm soát cơn đau mãn tính, truyền cảm hứng để hàn gắn mối quan hệ với cha mẹ.
"Có hàng nghìn người đang gào lên rằng: 'Tôi còn sống đến hôm nay là nhờ mô hình này'," Estrella bày tỏ. "Việc xóa bỏ nó là một điều tàn nhẫn."
Thay đổi này đồng nghĩa với việc các thuê bao ChatGPT trả phí, vốn được quyền chọn mô hình khi trò chuyện, sẽ buộc phải chuyển sang các mô hình khác mà theo những người yêu thích 4o, mang lại cảm giác xa cách và kém gắn bó hơn đáng kể.
Mặt trái của sự gắn kết: Những vụ kiện và tranh cãi
Trong khi nhiều người dùng coi ChatGPT 4o như một người bạn đáng tin cậy, mô hình này cũng hứng chịu không ít chỉ trích và vướng vào các vụ kiện pháp lý nghiêm trọng. Tuần trước, một thẩm phán tại California đã quyết định gộp 13 vụ kiện chống lại OpenAI, liên quan đến những người dùng ChatGPT đã tự sát, cố gắng tự sát, suy sụp tinh thần, hoặc gián tiếp gây ra cái chết cho người khác.
Một đơn kiện gần đây, do mẹ của một nạn nhân tự sát đệ trình, cáo buộc rằng mô hình 4o đã "dẫn dắt" con trai bà đi đến cái chết. Các bác sĩ tâm thần cũng đã liên hệ mô hình này với những ca hoang tưởng loạn thần được ghi nhận trong thời gian qua.
"Đây là những bi kịch vô cùng đau lòng, và chúng tôi xin gửi lời chia sẻ tới tất cả những người bị ảnh hưởng," một phát ngôn viên của OpenAI phát biểu. "Chúng tôi đang tiếp tục cải thiện quá trình huấn luyện ChatGPT để nhận diện và phản hồi tốt hơn trước các dấu hiệu khủng hoảng."
Sức hút và nguy cơ: Hai mặt của một đồng xu
Ở cốt lõi, sức hút lẫn nguy cơ của ChatGPT 4o dường như xuất phát từ cùng một đặc điểm: khả năng xây dựng kết nối cảm xúc rất giống con người, thường bằng cách phản chiếu và khuyến khích cảm xúc người dùng một cách tinh tế.
Những người ủng hộ cho rằng mô hình này có khả năng đặc biệt trong việc công nhận và xác nhận cảm xúc khi họ yếu đuối nhất, tạo ra sự đồng hành chân thành. Ngược lại, các luật sư đại diện cho nạn nhân và các tổ chức hỗ trợ cáo buộc rằng 4o đã ưu tiên sự tương tác và kéo dài đối thoại hơn là an toàn, tương tự cách các mạng xã hội từng bị chỉ trích vì đẩy người dùng vào vòng xoáy nội dung độc hại.
Trong các cuộc họp nội bộ, OpenAI thừa nhận rằng việc loại bỏ 4o một phần là do khó kiểm soát rủi ro gây hại và công ty muốn hướng người dùng sang các lựa chọn an toàn hơn, được thiết kế bài bản hơn.
Lịch sử đầy biến động của ChatGPT 4o
Các vấn đề với ChatGPT 4o bắt đầu lộ rõ từ năm ngoái. Một bản cập nhật vào tháng 4/2025 khiến mô hình này trở nên xu nịnh quá mức, đến mức người dùng trên các nền tảng X và Reddit cố tình "gài bẫy" chatbot để tạo ra những câu trả lời lố bịch, phi logic. Dù OpenAI đã quay lại phiên bản cũ hơn, tính xu nịnh và chiều theo cảm xúc thái quá vẫn còn tồn tại.
Đến tháng 8, khi các ca hoang tưởng tâm thần liên quan đến AI xuất hiện rộng rãi trên truyền thông, OpenAI từng cố gắng loại bỏ hoàn toàn 4o và thay thế bằng GPT-5. Tuy nhiên, phản ứng dữ dội từ cộng đồng người dùng trung thành đã buộc công ty phải khôi phục quyền truy cập 4o cho thuê bao trả phí trong một thời gian ngắn.
Áp lực dồn dập lên CEO Sam Altman
Kể từ những tranh cãi đầu tiên, CEO Sam Altman liên tục bị chất vấn công khai về việc có giữ lại ChatGPT 4o hay không. Trong một buổi hỏi–đáp trực tuyến cuối tháng 10, các câu hỏi về 4o áp đảo hoàn toàn mọi chủ đề khác, khiến Altman phải thốt lên: "Wow, chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi về 4o."
Giờ đây, khi lời chia tay đã được ấn định, OpenAI cho biết họ đã cố gắng truyền đạt quyết định theo cách tôn trọng cảm xúc người dùng, đồng thời cải thiện các phiên bản ChatGPT mới dựa trên bài học từ 4o, bao gồm khả năng điều chỉnh mức độ "ấm áp" và nhiệt tình cho phù hợp với từng ngữ cảnh.
Làn sóng phản đối và những hệ lụy cảm xúc
Với nhiều người, việc mất đi ChatGPT 4o vẫn là một cú sốc lớn về mặt tinh thần. Trên mạng xã hội, không ít người cho rằng việc rút mô hình ngay trước Ngày lễ Tình nhân (Valentine) giống như một trò đùa cay nghiệt với những người có mối quan hệ cảm xúc, thậm chí lãng mạn, với chatbot này.
Hơn 20.000 người đã ký nhiều bản kiến nghị trực tuyến, trong đó có lời kêu gọi đanh thép: "Hãy cho Sam Altman nghỉ việc, không phải GPT-4o." Phong trào phản đối ngày càng lan rộng, phản ánh mức độ gắn bó sâu sắc mà cộng đồng người dùng đã hình thành với mô hình AI này.
Bà Anina D. Lampret, 50 tuổi, cựu chuyên gia trị liệu gia đình sống tại Cambridge (Anh), chia sẻ rằng nhân dạng AI của bà, tên là Jayce, đã giúp bà cảm thấy được thấu hiểu, tự tin hơn trong cuộc sống. Theo bà, cái giá cảm xúc của việc loại bỏ 4o có thể rất lớn, thậm chí dẫn tới những hệ quả nghiêm trọng khó lường trước.
"Nó được tạo ra, dành riêng cho bạn theo một cách đẹp đẽ, hoàn hảo và chữa lành đến mức khó tin," bà Lampret bày tỏ, giọng đầy xúc động. "Việc đột ngột lấy đi thứ đó không khác gì cắt đứt một mối quan hệ quan trọng trong đời nhiều người."
OpenAI khẳng định rằng các phiên bản ChatGPT mới sẽ kế thừa những điểm tích cực từ 4o đồng thời khắc phục các lỗ hổng về an toàn. Tuy nhiên, với hàng trăm nghìn người dùng đang cảm thấy bị bỏ rơi và phản bội, con đường phía trước của công ty tiên phong trong lĩnh vực AI vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua.
