Cô gái phát hiện ảnh cá nhân bị app AI ghép mặt cho hơn 800 người lạ
Cuộc sống của Xiaoxuan, một nhân viên văn phòng bình thường, bị đảo lộn hoàn toàn sau khi cô phát hiện hình ảnh cá nhân của mình bị một ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tên Xinghui sử dụng làm mẫu ghép mặt cho hơn 800 người dùng mà không hề xin phép. Sự việc này làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư và bảo mật hình ảnh trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng.
Phát hiện gây sốc từ một bức ảnh chụp màn hình
Xiaoxuan chỉ biết đến vụ việc khi một người bạn gửi cho cô ảnh chụp màn hình từ ứng dụng Xinghui. Trong bức ảnh đó, khuôn mặt của cô đã bị thay thế bằng người khác, nhưng quần áo, tư thế và phông nền vẫn là của Xiaoxuan. Tổng cộng, hơn 800 người dùng đã sử dụng hình ảnh này làm mẫu để ghép mặt trên ứng dụng.
"Tôi đâu phải là người nổi tiếng trên mạng, sao ảnh của tôi lại bị dùng làm mẫu mà tôi không hề hay biết", Xiaoxuan đăng bài thắc mắc trên nền tảng QQ, nhận về lượng tương tác lớn từ cộng đồng. Cô đã thử bình luận vào video của người dùng đã sử dụng mẫu đó để tạo ảnh, nhưng bị chặn ngay lập tức. Chủ tài khoản sau đó giải thích rằng anh ta không biết ảnh là của Xiaoxuan mà chỉ lấy trực tiếp từ ứng dụng Xinghui.
Ứng dụng Xinghui và những vấn đề tiềm ẩn
Ứng dụng Xinghui được quảng cáo là công cụ tạo ảnh đại diện bằng AI, với hơn 20,82 triệu lượt tải xuống chỉ riêng tại Trung Quốc. Trang chủ của ứng dụng hiển thị nhiều mẫu ảnh chân dung do người dùng tải lên, một số được gắn nhãn "được tạo bằng AI", trong khi số khác thì không. Đáng chú ý, ứng dụng này còn thu phí người dùng để sử dụng tính năng ghép mặt nâng cao.
Xiaoxuan đã nhiều lần liên hệ với bộ phận chăm sóc khách hàng và gắn thẻ tài khoản chính thức của Xinghui trên mạng xã hội, nhưng không nhận được bất kỳ phản hồi nào. Trong phần đánh giá ứng dụng, nhiều người dùng khác cũng chấm điểm thấp và đề cập đến vấn đề "đánh cắp hình ảnh", cho thấy đây không phải là trường hợp cá biệt.
Vi phạm quyền hình ảnh và phân tích pháp lý
Xiaoxuan cho rằng hành vi này khác với vi phạm bản quyền hình ảnh thông thường. Dù khuôn mặt bị thay đổi, người quen vẫn có thể nhận ra cô qua cơ thể, trang phục và bối cảnh trong ảnh. "Tôi cảm thấy mình như đang bị lợi dụng làm phông nền cho người khác. Một phần cuộc sống của tôi đã bị biến thành trò cười có thể thay thế tùy ý", cô chia sẻ một cách đau xót.
Luật sư Cheng Ruling thuộc Văn phòng Luật Hubei Fuxi phân tích rằng mấu chốt của vụ việc nằm ở "khả năng nhận dạng". Theo đó, cá nhân có quyền hợp pháp tạo ra, sử dụng và cho phép người khác dùng hình ảnh cá nhân. Nếu khuôn mặt bị thay đổi nhưng cơ thể vẫn đủ để nhận dạng ra một người cụ thể, hành vi đó vẫn cấu thành vi phạm quyền hình ảnh.
Về trách nhiệm pháp lý, luật sư Cheng cho rằng cả người dùng lẫn nền tảng đều có thể bị truy cứu. Đơn vị phát hành ứng dụng với tư cách nhà điều hành có nghĩa vụ kiểm duyệt nội dung người dùng đăng tải, nhưng trong trường hợp này, họ có thể đã hành động cẩu thả hoặc cố ý bỏ qua. Việc xóa mẫu ảnh sau sự việc không giúp ứng dụng thoát khỏi trách nhiệm pháp lý.
Khuyến nghị cho nạn nhân và bài học cảnh tỉnh
Luật sư Cheng khuyến nghị nạn nhân nên quay màn hình ghi lại toàn bộ quá trình từ khi mở ứng dụng đến khi xem ảnh vi phạm để làm bằng chứng. Người bị hại có thể yêu cầu bồi thường dựa theo thiệt hại thực tế hoặc lợi nhuận mà bên vi phạm thu được. Nếu cả hai yếu tố này đều khó chứng minh, tòa án sẽ tự quyết định mức bồi thường dựa trên phạm vi và thời gian vi phạm.
Sự việc của Xiaoxuan là một hồi chuông cảnh tỉnh về những rủi ro khi sử dụng các ứng dụng AI, đặc biệt là trong bối cảnh nhiều app ghép mặt đang nổi lên nhanh chóng ở Trung Quốc và trên toàn thế giới. Người dùng cần thận trọng hơn trong việc bảo vệ hình ảnh cá nhân, trong khi các nền tảng công nghệ phải tăng cường trách nhiệm trong việc kiểm soát nội dung và tôn trọng quyền riêng tư của người dùng.
