Cuộc tranh luận về việc xác định Sao Diêm Vương có phải là hành tinh hay không vừa được khơi lại sau hai thập kỷ. Trong một phiên điều trần trước Ủy ban Ngân sách Thượng viện Mỹ, Giám đốc NASA Jared Isaacman đã tuyên bố ủng hộ việc đưa Diêm Vương trở lại danh sách các hành tinh trong hệ Mặt Trời. Ông cũng tiết lộ rằng NASA đang chuẩn bị các nghiên cứu khoa học nhằm thuyết phục cộng đồng thiên văn quốc tế xem xét lại quyết định năm 2006.
"Chúng tôi đang thực hiện một số bài viết về vị trí mà chúng tôi muốn đưa lên cộng đồng khoa học để tái khởi động cuộc thảo luận này", Isaacman phát biểu tại phiên điều trần.
Lịch sử phát hiện và hạ cấp Sao Diêm Vương
Sao Diêm Vương được nhà thiên văn Clyde W. Tombaugh phát hiện vào năm 1930 và được công nhận là hành tinh thứ chín của hệ Mặt Trời trong suốt 76 năm. Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi vào năm 2006 khi Liên minh Thiên văn Quốc tế (IAU) thông qua một định nghĩa mới về hành tinh với ba tiêu chí: quay quanh Mặt Trời, có hình cầu và phải tách quỹ đạo của mình khỏi các thiên thể khác. Diêm Vương đáp ứng hai tiêu chí đầu nhưng thất bại ở tiêu chí thứ ba vì nó nằm trong vành đai Kuiper, nơi có nhiều thiên thể có kích thước tương tự cùng tồn tại. Kết quả là IAU đã hạ cấp Diêm Vương xuống thành hành tinh lùn.
Quyết định này đã gây ra nhiều cuộc tranh luận kéo dài cho đến ngày nay. Diêm Vương có đường kính khoảng 2.253 km, rộng bằng khoảng một nửa nước Mỹ, cách Mặt Trời khoảng 5,8 tỷ km với nhiệt độ có thể xuống tới -232 độ C. Dù nhỏ bé, nó sở hữu địa hình phức tạp gồm thung lũng, sông băng, núi, đồng bằng và miệng núi lửa, cùng một bầu khí quyển mỏng. Đặc điểm nổi bật nhất là vùng sáng hình trái tim khổng lồ ở phía bắc xích đạo, khiến nhiều người có cảm tình đặc biệt với thiên thể này.
Phản ứng từ cộng đồng khoa học
Kể từ năm 2006, không ít nhà khoa học đã lên tiếng phản đối quyết định của IAU. Các lập luận phản bác chỉ ra rằng địa chất phức tạp, bầu khí quyển và các đặc điểm địa vật lý của Diêm Vương là bằng chứng cho thấy nó xứng đáng được gọi là hành tinh theo nghĩa địa vật lý, dù không đáp ứng định nghĩa quỹ đạo của IAU. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn thuộc về IAU. Dù Isaacman có thể vận động và NASA có thể công bố các nghiên cứu khoa học, IAU mới là tổ chức duy nhất có thẩm quyền thay đổi phân loại chính thức của Sao Diêm Vương.
Những câu hỏi lớn về vũ trụ luôn là đề tài hấp dẫn. Các sách về thiên văn thường đề cập đến những vấn đề cơ bản trong khoa học tự nhiên, dưới hình thức thảo luận 20 câu hỏi về thiên văn và vũ trụ như: Vũ trụ là gì? Vũ trụ rộng lớn thế nào? Vì sao các hành tinh luôn bay theo quỹ đạo?...
Trong khi đó, NASA tiếp tục thực hiện các sứ mệnh không gian khác. Tàu vũ trụ Orion của sứ mệnh Artemis II phải vượt qua mức nhiệt đủ để làm tan chảy thép khi quay trở lại bầu khí quyển Trái Đất ở tốc độ siêu thanh. Phi hành gia NASA Jessica Meir đã chia sẻ một đoạn video ghi lại quá trình rèn luyện thể lực ngay trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) với sự xuất hiện của chiếc AirPods. NASA cũng đang chạy đua với thời gian để cứu kính viễn vọng không gian Swift khi tàu vũ trụ 21 năm tuổi này suy giảm độ cao nhanh hơn dự kiến và có nguy cơ rơi trở lại Trái Đất.
Bên cạnh đó, Apple ghi nhận doanh thu kỷ lục 111,2 tỷ USD trong quý gần nhất, tăng 17% so với cùng kỳ và vượt kỳ vọng của các nhà phân tích. Bản cập nhật ChatGPT Image 2.0 có khả năng tạo ảnh, tin nhắn giống thật, khiến chuyên gia dự đoán thông tin giả mạo sẽ ngày càng tinh vi và dày đặc trong ngắn hạn. Ghi nhận mức lợi nhuận mảng chip tăng trưởng kỷ lục, Samsung vẫn đưa ra những dự báo kém lạc quan về khả năng cung ứng RAM cho thị trường toàn cầu trong 3 năm tới.
