Muse Image AI, công cụ tạo ảnh từ văn bản do Meta (công ty mẹ Facebook) phát triển, đang vấp phải nhiều chỉ trích vì tạo ra những hình ảnh thiếu đa dạng về chủng tộc và giới tính. Theo báo cáo của Bloomberg, công cụ này thường xuyên tạo ra các hình ảnh thiên về người da trắng, nam giới trong các bối cảnh chuyên nghiệp, trong khi phụ nữ và người da màu bị gán vào các vai trò truyền thống hoặc tiêu cực.
Nguyên nhân gây tranh cãi
Meta giới thiệu Muse Image AI vào tháng 12 năm 2024, cho phép người dùng tạo hình ảnh từ mô tả văn bản. Tuy nhiên, ngay sau khi ra mắt, nhiều người dùng phát hiện ra rằng các kết quả đầu ra thường xuyên thiếu sự đa dạng. Ví dụ, khi yêu cầu tạo ảnh về "bác sĩ", công cụ thường tạo ra hình ảnh nam giới da trắng, trong khi với từ khóa "y tá" lại là nữ giới da trắng. Điều này cho thấy Muse Image AI đã học từ dữ liệu huấn luyện vốn chứa nhiều định kiến xã hội.
Phản ứng từ Meta
Đại diện Meta cho biết: "Chúng tôi nhận thức được những hạn chế của Muse Image AI và đang nỗ lực cải thiện công cụ để đảm bảo tính đa dạng và công bằng. Dữ liệu huấn luyện được thu thập từ các nguồn công khai, vốn phản ánh những bất bình đẳng trong xã hội. Chúng tôi đang phát triển các bộ lọc và kỹ thuật mới để giảm thiểu vấn đề này." Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc khắc phục hoàn toàn là thách thức lớn, vì định kiến đã ăn sâu vào dữ liệu.
Tác động và bài học
Sự việc này một lần nữa đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của các công ty công nghệ trong việc đảm bảo công bằng và đa dạng trong các sản phẩm AI. Theo thống kê từ Viện AI Now, hơn 80% các mô hình tạo ảnh hiện nay đều có vấn đề về định kiến chủng tộc và giới tính. Điều này có thể dẫn đến việc củng cố những khuôn mẫu tiêu cực trong xã hội, đặc biệt khi các công cụ này được sử dụng rộng rãi trong giáo dục, truyền thông và giải trí.
Các nhà hoạt động xã hội kêu gọi Meta và các công ty khác công khai dữ liệu huấn luyện và quy trình kiểm duyệt để tăng cường minh bạch. Đồng thời, họ đề xuất việc đa dạng hóa đội ngũ phát triển và thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn hơn, bao gồm cả các cộng đồng thiểu số.
Kết luận
Muse Image AI là một công cụ mạnh mẽ nhưng đang bộc lộ những hạn chế nghiêm trọng về mặt xã hội. Vụ tranh cãi này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển AI có trách nhiệm, không chỉ tập trung vào hiệu suất kỹ thuật mà còn xem xét tác động đến cộng đồng. Meta cam kết sẽ cải thiện công cụ, nhưng liệu điều đó có đủ để xóa bỏ định kiến hay không vẫn còn là câu hỏi mở.
