Theo thông tin từ trang SinaTech, ông Lý Tiểu Lượng, một luật sư hành nghề tại thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc), đã phát hiện tính năng “AI trả lời thông minh” của Baidu cung cấp thông tin sai lệch về bản thân khi ông tìm kiếm tên kèm chức danh trên ứng dụng và trang web Baidu. Cụ thể, AI đã đưa ra nội dung: “Luật sư Lý Tiểu Lượng bị kết án 3 năm tù giam”, kèm theo hình ảnh ông trong trang phục luật sư.
Diễn biến vụ kiện
Tòa án Nhân dân Khu Tân Giang Bắc, thành phố Nam Kinh, trong phiên sơ thẩm đã xác định hành vi của Công ty TNHH Công nghệ mạng Baidu Bắc Kinh (gọi tắt là Công ty Baidu) cấu thành tội xâm phạm danh dự, tuyên phạt công ty phải gửi văn bản xin lỗi tới ông Lý Tiểu Lượng. Không đồng ý với phán quyết, Baidu đã kháng cáo. Tháng 3 năm 2026, Tòa án Nhân dân cấp trung thành phố Nam Kinh trong phiên phúc thẩm đã bác đơn kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Do Baidu chưa thực hiện bản án có hiệu lực, ông Lý Tiểu Lượng đã đệ đơn yêu cầu cưỡng chế thi hành án lên Tòa án Khu Tân Giang Bắc.
Chi tiết sự việc
Theo bản án sơ thẩm, ngày 25/9/2024, ông Lý Tiểu Lượng phát hiện khi tìm kiếm các từ khóa như “Luật sư Lý Tiểu Lượng”, “Luật sư Lý Tiểu Lượng Nam Kinh”, “Lý Tiểu Lượng” trên Baidu, kết quả hiển thị các mục như thanh gợi ý tìm kiếm, “Mọi người cũng tìm kiếm”, “Tìm kiếm liên quan” và “AI trả lời thông minh” đều xuất hiện nội dung: “Luật sư Lý Tiểu Lượng Nam Kinh có bị kết án không?”, “Luật sư Lý Tiểu Lượng Nam Kinh bị kết án bao nhiêu năm?”, “Số tiền liên quan đến vụ án của Luật sư Lý Tiểu Lượng Nam Kinh”. Ngày 30/9/2024, khi tìm kiếm cụm từ “Luật sư Lý Tiểu Lượng bị kết án mấy năm”, tính năng “AI trả lời thông minh” trả lời: “3 năm, Luật sư Lý Tiểu Lượng bị tuyên phạt 3 năm tù giam. Theo kết quả tìm kiếm, bị cáo Lý Tiểu Lượng bị kết án 3 năm tù vì tội gây nổ”, kèm hình ảnh ông Lý Tiểu Lượng trong trang phục luật sư.
Lập luận của tòa án
Tòa án sơ thẩm nhận định rằng dịch vụ tìm kiếm thông thường của Baidu không thể kiểm soát nội dung từ các website bên thứ ba và các nội dung gợi ý là do hệ thống ghi nhớ hành vi tìm kiếm của người dùng. Tuy nhiên, đối với nội dung từ “AI trả lời thông minh”, tòa cho rằng thông tin kết hợp hình ảnh có tính chỉ định đối tượng rõ ràng, chứa các từ ngữ tiêu cực như “bị kết án”, “bị cáo”, “3 năm tù giam”, gây đánh giá tiêu cực đến công việc và cuộc sống của nguyên đơn, làm giảm uy tín xã hội. Baidu cho rằng kết quả AI liên quan đến từ khóa gợi ý của người dùng và công nghệ còn hạn chế, nhưng tòa bác bỏ, cho rằng nội dung xâm phạm là kết quả của việc Baidu sử dụng AI để xử lý, tổng hợp văn bản và hình ảnh, thể hiện lỗi chủ quan, gây tổn hại danh dự.
Kháng cáo và biện hộ “AI ảo giác”
Sau bản án sơ thẩm, Baidu kháng cáo, cho rằng do đặc thù AI, họ không thể dự đoán câu hỏi của người dùng, dẫn đến chậm trễ xử lý. Baidu nhấn mạnh: “Baidu không có cách nào dự đoán được người dùng đặt câu hỏi theo cách nào, do đó cũng không thể dự đoán được AI sẽ tạo ra kết quả gì”. Họ cho rằng ông Lý Tiểu Lượng đã dùng câu hỏi “dẫn dụ”, khiến AI nảy sinh “ảo giác”. Ông Lý phản bác rằng ông chỉ nhấp vào từ khóa do Baidu gợi ý. Thẩm phán đặt câu hỏi: “Tại sao khi đặt câu hỏi trên Doubao hay DeepSeek lại không xuất hiện đánh giá sai lệch?” Baidu lập luận rằng mọi AI đều có thể tạo ra ảo giác không xác định, không thể coi là có lỗi. Họ cho rằng đây là “vụ kiện liên quan đến mô hình ngôn ngữ lớn AI đầu tiên tại Trung Quốc”, mong tòa xem xét thận trọng.
Phán quyết cuối cùng
Ngày 12/3/2026, Tòa án Nhân dân cấp trung Nam Kinh bác đơn kháng cáo của Baidu, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Tòa nhận định nội dung từ “AI trả lời thông minh” có tính chỉ định đích danh, gây thiệt hại thực tế đến uy tín xã hội của ông Lý. Dù công nghệ AI còn ở giai đoạn đầu, nhưng mức độ lỗi và hậu quả đòi hỏi Baidu phải xin lỗi bằng văn bản.
Hệ lụy và vụ việc tương tự
Theo The Paper, một luật sư khác tại Bắc Kinh là ông Hoàng Quý Canh cũng kiện Baidu vì tính năng “AI trả lời thông minh” tạo ra thông tin tiêu cực sai sự thật, như đe dọa thẩm phán, môi giới hối lộ, làm giả con dấu. Vụ án đã được Tòa án Quận Hải Điện, Bắc Kinh thụ lý vào tháng 11/2025 và đang chờ tuyên án. Sự việc này gióng lên hồi chuông cảnh báo về rủi ro “ảo giác AI”, đồng thời đặt ra nguyên tắc pháp lý: công nghệ có thể sai, nhưng trách nhiệm pháp lý không thể bị xóa nhòa sau hai chữ “thuật toán”.
