Lần đầu tiên, Hải quân Mỹ triển khai một drone mặt nước để thực hiện nhiệm vụ giải cứu trong vùng chiến sự, sau khi trực thăng tấn công AH-64 Apache của Lục quân Mỹ bị bắn hạ gần eo biển Hormuz. Sự việc xảy ra vào rạng sáng 9/6 theo giờ địa phương, khi chiếc trực thăng đang tuần tra tại vùng biển gần bờ biển Oman.
Chi tiết vụ việc trực thăng Apache gặp nạn
Theo thông tin từ Reuters, hai thành viên phi hành đoàn trên chiếc trực thăng Apache đã gặp nạn khi phương tiện rơi xuống biển. Đây là chiếc Apache đầu tiên mà Mỹ mất kể từ khi xung đột với Iran bùng phát. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngay sau đó xác nhận các phi công đều an toàn, nhưng tuyên bố Washington cần có phản ứng sau vụ việc. Trên mạng xã hội, ông Trump cho biết quân đội Mỹ thông báo rằng Iran đã bắn hạ trực thăng trong lúc tuần tra tại eo biển Hormuz. Hai phi công không bị thương, nhưng Mỹ buộc phải đáp trả.
Nguyên nhân và phản ứng từ Mỹ
Các quan chức Mỹ tiết lộ rằng trực thăng bị bắn hạ bởi một máy bay không người lái của Iran, cụ thể là UAV Shahed. Hiện chưa rõ liệu chiếc Apache có phải là mục tiêu có chủ đích hay chỉ là sự cố ngoài ý muốn. Trực thăng Apache vốn được sử dụng cho các nhiệm vụ tấn công, yểm trợ hỏa lực tầm gần và trinh sát, cũng như tấn công các xuồng nhỏ của Iran trong quá trình phong tỏa hải quân. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết vụ việc xảy ra vào khoảng 3h sáng ngày 9/6, và Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công Iran ngay sau đó. Lệnh ngừng bắn giữa hai bên vẫn duy trì nhưng rất mong manh.
Thiệt hại máy bay Mỹ trong xung đột
Theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, quân đội Mỹ đã mất hàng chục máy bay kể từ cuối tháng 2, bao gồm ít nhất 5 tiêm kích, 7 máy bay tiếp dầu Stratotanker, một trực thăng tìm kiếm cứu nạn và hơn 20 máy bay không người lái. Đầu tháng 4, Mỹ từng triển khai chiến dịch giải cứu hai phi công F-15E bị bắn hạ trong lãnh thổ Iran, buộc phải phá hủy hai máy bay tác chiến đặc biệt. Tháng 3, một KC-135 rơi ở Iraq khiến 6 người thiệt mạng; trước đó, 3 tiêm kích F-15 bị phòng không Kuwait bắn nhầm nhưng phi công thoát an toàn. Nhiều máy bay khác bị hư hại do các cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân Mỹ tại Saudi Arabia.
Lần đầu tiên Mỹ sử dụng drone mặt nước Corsair
Trong sự cố mới nhất, quân đội Mỹ đã huy động drone mặt nước Corsair của Hải quân để giải cứu hai phi công. Theo nhà sản xuất Saronic, Corsair là tàu mặt nước tự hành dài 7,3 m, có thể chở tối đa 454 kg hàng hóa và hoạt động trên quãng đường hơn 1.000 hải lý. Đại tá Hải quân Tim Hawkins, người phát ngôn CENTCOM, mô tả: drone tiếp cận, đưa phi công lên và di chuyển đến vị trí an toàn, sau đó phi công được chuyển lên trực thăng để đến nơi tuyệt đối an toàn.
Vai trò của drone Corsair trong chiến lược quân sự
Drone Corsair được vận hành bởi Lực lượng Đặc nhiệm 59 thuộc Hạm đội 5, đặt căn cứ tại Bahrain, thành lập từ năm 2021. Lực lượng này chuyên tích hợp hệ thống không người lái và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động quân sự. Corsair là một phần trong nỗ lực của Lầu Năm Góc nhằm gia tăng sử dụng phương tiện không người lái, giúp giảm rủi ro cho binh sĩ và mở rộng năng lực tác chiến. Các drone này được kỳ vọng thực hiện nhiệm vụ theo dõi, giám sát, phát hiện thủy lôi, và một số mẫu có thể đảm nhận vai trò chiến đấu. Hải quân Mỹ dự kiến triển khai hàng trăm, thậm chí hàng nghìn drone Corsair trong tương lai để tiết kiệm chi phí và tăng tốc độ ứng phó.
