Kimi K3 – mô hình ngôn ngữ lớn mới của Moonshot AI – đã trở thành chủ đề nóng nhất trong giới trí tuệ nhân tạo ngay sau khi ra mắt. Hiện tượng này được giới công nghệ so sánh với hiệu ứng DeepSeek trước đó, đồng thời được xem là tín hiệu cho thấy các công ty AI Trung Quốc đang bước vào một cuộc đua mới nhằm thu hẹp khoảng cách với OpenAI và Anthropic.
Điều đáng chú ý, đằng sau mô hình gây chấn động Thung lũng Silicon là một nghịch lý: Moonshot AI vẫn phải sử dụng các GPU Blackwell tiên tiến của NVIDIA để huấn luyện Kimi K3, dù dòng chip này nằm trong danh sách bị Mỹ cấm xuất khẩu sang Trung Quốc.
Vì sao Kimi K3 tạo ra cú sốc?
Theo The Information, Moonshot AI đã sử dụng các máy chủ trang bị GPU Blackwell tại hai trung tâm dữ liệu khác nhau ở Trung Quốc để huấn luyện Kimi K3. Do không đơn vị nào sở hữu đủ số lượng GPU cần thiết, nhóm kỹ sư của công ty phải kết nối nhiều cụm máy chủ Blackwell lại với nhau, đồng thời tối ưu mạng truyền dữ liệu giữa các trung tâm dữ liệu nhằm tạo ra năng lực tính toán đủ lớn cho việc huấn luyện mô hình.
Việc Kimi K3 nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới AI không phải ngẫu nhiên. Một nhà nghiên cứu tại một công ty công nghệ lớn của Trung Quốc nhận định, sự ra mắt của Kimi K3 đã mở đầu cho “một vòng chạy đua mới” trong ngành AI nước này. Khi các mô hình ngày càng lớn và phức tạp, lợi thế không còn chỉ nằm ở thuật toán hay dữ liệu, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận những GPU mạnh nhất thế giới.
Chip nội địa vẫn kém xa NVIDIA
Thực tế này cũng phản ánh những khó khăn mà các doanh nghiệp AI Trung Quốc đang đối mặt. Theo nguồn tin của The Information, các bộ xử lý AI do Trung Quốc tự phát triển hiện vẫn chậm hơn từ một đến hai thế hệ so với các sản phẩm mới nhất của NVIDIA. Không chỉ vậy, nguồn cung chip nội địa cũng rất hạn chế, nhiều đơn hàng phải chờ nhiều tháng mới có thể giao. Với các mô hình AI tiên tiến như Kimi K3, việc chỉ dựa vào phần cứng trong nước vẫn là điều rất khó thực hiện.
Sự phụ thuộc này không chỉ xuất hiện ở giai đoạn huấn luyện. Sau khi Kimi K3 được công bố dưới dạng mô hình mở, Moonshot AI được cho là vẫn sử dụng hệ thống HGX H20 – dòng GPU NVIDIA được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc – để phục vụ quá trình suy luận. Công ty còn khuyến nghị các đơn vị triển khai Kimi K3 nên sử dụng cụm máy chủ với ít nhất 64 GPU H20. Nhu cầu tăng quá nhanh khiến Moonshot rơi vào tình trạng thiếu năng lực tính toán chỉ sau ít ngày ra mắt và phải tạm dừng nhận người dùng đăng ký mới.
Rào cản từ Washington và Bắc Kinh
Một nghịch lý khác là cả Mỹ và Trung Quốc đều đang tìm cách hạn chế sự hiện diện của các GPU NVIDIA trong hệ sinh thái AI Trung Quốc. Washington cấm xuất khẩu các dòng GPU AI tiên tiến như Blackwell vì lý do an ninh quốc gia, đồng thời xem xét siết cả hình thức thuê máy chủ ở nước ngoài nhằm ngăn doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận sức mạnh tính toán từ xa. Trong khi đó, Bắc Kinh cũng khuyến khích doanh nghiệp sử dụng chip nội địa để thúc đẩy ngành bán dẫn trong nước phát triển.
Tuy nhiên, những rào cản đó dường như chưa thể thay đổi thực tế rằng NVIDIA vẫn giữ vai trò trung tâm trong cuộc đua AI. Bloomberg từng đưa tin Moonshot đã sử dụng GPU NVIDIA để huấn luyện Kimi K3, còn The Information cho biết công ty hiện tiếp tục tìm kiếm thêm quyền truy cập vào Blackwell nhằm chuẩn bị cho thế hệ Kimi K4 có quy mô lớn hơn.
Vì sao NVIDIA ủng hộ mô hình mã nguồn mở?
Điều này càng lý giải vì sao mới đây NVIDIA lại là một trong những đơn vị nhiệt tình nhất trong việc ký vào lá thư vận động chính phủ Mỹ cởi mở hơn với các mô hình AI mã nguồn mở – vốn phần lớn đến từ Trung Quốc. Với nhà sản xuất chip AI này, các mô hình AI dù đóng hay mở vẫn cần đến chip của họ, đó mới là điều quan trọng nhất.
Bài viết được thực hiện bởi phóng viên Nguyễn Hải, đăng tải trên doisongphapluat.nguoiduatin.vn.
