Cuộc cải tổ toàn diện tại Nissan diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh của hãng đang chạm đáy. Tập đoàn Nissan Motor đang đặt mục tiêu cắt giảm một nửa thời gian phát triển các dòng xe mới. Đây là bước đi nhằm sao chép chiến lược thâu tóm thị trường của các hãng xe Trung Quốc thông qua việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để rút ngắn tối đa tốc độ ra mắt sản phẩm, theo tuyên bố của tân Chủ tịch Ivan Espinosa với tờ Nikkei.
Quy trình trì trệ đẩy Nissan vào thế chân tường
Quy trình phát triển sản phẩm trì trệ trong quá khứ đã đẩy hãng xe Nhật Bản vào thế chân tường khi liên tục hụt hơi trong việc cung cấp các mẫu xe hợp thị hiếu, trực tiếp dìm sâu lợi nhuận của doanh nghiệp. Ông Espinosa - người vừa chính thức tiếp quản chiếc ghế quyền lực vào tháng 4 năm 2025 - đang đặt mục tiêu ép tiến độ phát triển xuống mức tối đa là 30 tháng.
Skyline thế hệ mới: Biểu tượng của cuộc cách mạng tốc độ
Biểu tượng tiên phong cho cuộc cách mạng tốc độ này chính là dòng xe Skyline thế hệ mới, dự kiến sẽ được trình làng vào mùa đông năm nay. Đây là mẫu xe đầu tiên được nhào nặn dưới quy trình cải tiến mới, sở hữu thời gian phát triển kỷ lục chỉ 26 tháng - giảm hơn một nửa so với con số 55 tháng của phiên bản tiền nhiệm. “Trọng tâm của bước đột phá này dựa trên năng lực của công nghệ AI và việc khai thác tối đa các công cụ kỹ thuật số thế hệ mới trong mọi giai đoạn: từ lên ý tưởng thiết kế, thử nghiệm cho đến quy trình sản xuất thực tế,” Chủ tịch Espinosa khẳng định.
Theo kế hoạch, Nissan sẽ đồng bộ hóa quy trình ứng dụng AI này vào 90% các dự án phát triển xe mới ngay trong năm tài chính 2026. Tốc độ này sẽ cho phép công ty phản ứng linh hoạt trước những thay đổi chóng mặt về thị hiếu của người tiêu dùng cũng như các bước chuyển dịch chính sách của chính phủ các nước.
Học hỏi từ Trung Quốc để bắt kịp luật chơi
Hiện tại, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc chỉ mất khoảng 2 năm để hoàn thiện một mẫu xe mới từ con số 0. Để bắt kịp luật chơi này, Nissan đã ráo riết hấp thụ kinh nghiệm từ đối tác liên doanh tại đại lục là Dongfeng Motor. Thành quả đầu tiên đã xuất hiện khi chiếc xe điện Dongfeng Nissan N7 (ra mắt vào tháng 4 năm 2025) cắt giảm một nửa thời gian phát triển xuống đúng mốc 2 năm. Giờ đây, Nissan muốn nhân rộng công thức thần tốc này ra quy mô toàn cầu.
Chủ tịch Ivan Espinosa thẳng thắn thừa nhận: “Trung Quốc hiện đang là thực thể thiết lập các tiêu chuẩn công nghiệp cho tương lai, xét cả về mặt công nghệ, năng lực cạnh tranh chi phí lẫn tốc độ phát triển sản phẩm.” Chiến lược cốt lõi tiếp theo của hãng là học hỏi từ Trung Quốc và xuất khẩu bí quyết của Trung Quốc ra thế giới.
Tiêu chuẩn hóa khung gầm và linh kiện lõi
Một mũi nhọn khác trong chiến lược của tân Chủ tịch là tiêu chuẩn hóa khung gầm và các linh kiện lõi, từ đó phát triển nhiều mẫu xe khác nhau trong cùng một tiêu chuẩn nhằm tối ưu hóa chi phí. Từ nền tảng này, Nissan sẽ tung ra 5 mẫu SUV và xe bán tải mới (bao gồm cả phân khúc hạng sang thuộc thương hiệu Infiniti), cùng 1 mẫu xe gia công cho đối tác Mitsubishi Motors. Các sản phẩm này dự kiến sẽ đồng loạt chào sân từ năm tài chính 2028. Hãng kỳ vọng sẽ bao phủ tới 80% doanh số toàn cầu chỉ với tổng cộng 3 gia đình xe tiêu chuẩn, bao gồm cả một dòng xe cỡ nhỏ được sản xuất nội địa tại Nhật Bản.
Kết quả kinh doanh chạm đáy thúc đẩy cải tổ
Cuộc cải tổ toàn diện này diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh của Nissan đang chạm đáy. Doanh số toàn cầu trong năm tài chính 2025 của hãng chỉ đạt 3,15 triệu chiếc, sụt giảm 6% so với năm trước. Riêng tại thị trường quê nhà Nhật Bản, doanh số bốc hơi tới 13% xuống còn khoảng 400.000 chiếc. Thảm hại hơn, dữ liệu trong 5 tháng đầu năm nay đã lao dốc xuống mức thấp nhất kể từ năm 1993. Ông Espinosa nhìn nhận đà suy thoái này không chỉ đến từ danh mục sản phẩm nghèo nàn, mà còn hệ lụy từ cuộc khủng hoảng truyền thông và danh tiếng bủa vây Nissan từ khoảng 18 tháng trước.
Để lật ngược thế cờ, Nissan đặt mục tiêu nâng doanh số tại Nhật Bản lên 550.000 chiếc/năm vào năm tài chính 2030, đồng nghĩa với việc phải tăng trưởng thần tốc 40% trong 5 năm tới. Chìa khóa cho canh bạc này là một chiến dịch tổng tấn công bằng sản phẩm mới: tung ra liên tiếp 7 mẫu xe trong vòng 1 năm, mở màn bằng dòng xe điện Leaf thế hệ mới vừa mở bán vào tháng 1 và khép lại bằng sự hồi sinh của lịch sử Skyline. Đây được coi là tốc độ ra mắt sản phẩm dày đặc chưa từng có trong lịch sử hãng xe Nhật. Bên cạnh đó, hãng cũng đang phát triển một mẫu xe lai giữa Note và Serena, đồng thời ráo riết hoàn thiện phiên bản tiếp theo của siêu xe huyền thoại GT-R.
Hoài nghi từ Phố Wall và thách thức công nghệ
Mặc dù vạch ra lộ trình đầy tham vọng, tầm nhìn tăng trưởng dài hạn của Nissan vẫn phải đối mặt với nhiều hoài nghi lớn từ giới phân tích Phố Wall. Vào tháng 4, công ty tuyên bố sẽ trang bị công nghệ tự lái tích hợp trí tuệ nhân tạo cho 90% các mẫu xe, biến AI và phần mềm thành trụ cột tăng trưởng mới. Tuy nhiên, thị trường xe thông minh hiện tại vốn đang bị thống trị tuyệt đối bởi Tesla và các thế lực Trung Quốc. Wayve Technologies - đối tác phát triển công nghệ tự lái Vương quốc Anh mà Nissan vừa bắt tay - hiện cũng đã chia sẻ công nghệ này cho đối thủ Stellantis của châu Âu.
Để tạo sự khác biệt, ông Espinosa tuyên bố trong khi các đối thủ chỉ tập trung trang bị AI cho các dòng xe hạng sang đắt đỏ, Nissan sẽ bình dân hóa công nghệ này trên các dòng xe giá rẻ. Dẫu vậy, hãng vẫn chưa thể chứng minh được họ sẽ tìm kiếm lợi thế cạnh tranh về chi phí sản xuất và phát triển phần mềm bằng cách nào để hiện thực hóa chiến lược đó. Trong khi đó, liên minh chiến lược với Honda Motor - vốn được kỳ vọng sẽ là chiếc phao cứu sinh giúp Nissan cải thiện biên lợi nhuận - lại đang có tiến độ khởi động vô cùng chậm chạp. Chủ tịch Nissan cho biết các cuộc đàm phán hiện vẫn diễn ra đều đặn và một thông báo chung về việc hợp tác sản xuất xe tại Bắc Mỹ có thể sẽ sớm được công bố. Đối với phân khúc xe thuần phần mềm (SDV), việc tiêu chuẩn hóa chip bán dẫn và linh kiện mới chỉ dừng lại ở mức hợp tác cơ bản nhất.
Theo: Nikkei, WSJ
