Các hãng xe thất thế trước gã khổng lồ công nghệ trong cuộc chiến chip
Ngành công nghiệp ôtô đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng bán dẫn mới, nhưng lần này đối thủ của các nhà sản xuất xe là những gã khổng lồ công nghệ như Google và Meta. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi hoàn toàn cán cân trong ngành bán dẫn, khiến các nhà sản xuất chip ưu tiên cung cấp linh kiện cho các trung tâm dữ liệu AI thay vì các hãng ôtô truyền thống.
Các trung tâm dữ liệu AI cần một lượng khổng lồ bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) để vận hành các mô hình và hệ thống tính toán phức tạp. Điều này tạo ra thách thức lớn đối với thế hệ xe hiện đại, vốn ngày càng phụ thuộc vào phần mềm và dữ liệu. Những mẫu xe định nghĩa bằng phần mềm (software-defined vehicle) sử dụng lượng lớn bộ nhớ để vận hành hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS), màn hình kỹ thuật số, hệ thống giải trí và nhiều tính năng thông minh khác.
Giá DRAM tăng 450% gây áp lực tài chính lên các hãng xe
Nguồn cung DRAM đang trở nên căng thẳng nghiêm trọng. Giá DRAM giao ngay đã tăng khoảng 450%, khiến các hãng xe gặp khó khăn trong việc đảm bảo lượng chip cần thiết cho các nền tảng điện tử ngày càng phức tạp trên ôtô. Tác động tài chính của cuộc khủng hoảng này đã bắt đầu xuất hiện trong báo cáo kinh doanh của nhiều hãng xe.
General Motors (GM) đã phải tăng dự báo chi phí lạm phát nguyên vật liệu thêm 500 triệu USD, phần lớn liên quan đến giá bộ nhớ tăng cao. Ford đang phải hấp thụ gần 1 tỷ USD chi phí phát sinh do tình trạng thiếu hụt DRAM nghiêm trọng. Honda cũng ghi nhận tác động lên doanh số với khoản thiệt hại khoảng 295 triệu USD do tình trạng thiếu bán dẫn.
Khách hàng sẽ bị ảnh hưởng thế nào?
Một trong những hệ quả của cuộc chiến chip mới là các hãng xe sẽ phải giới hạn những công nghệ tiên tiến trên các phiên bản cao cấp nhằm giảm chi phí. Những gói hỗ trợ lái tự động, hệ thống giải trí tích hợp trí tuệ nhân tạo hay các tính năng kết nối có thể chỉ xuất hiện trên những mẫu xe đắt tiền hơn. Đồng thời, lịch bàn giao xe sẽ bị dời lại hoặc khách hàng phải mua xe thiếu các tính năng mong muốn.
Tình hình càng trở nên khó khăn khi ngành công nghiệp ôtô vốn đang phải xử lý nhiều bài toán cùng lúc, từ quá trình chuyển đổi điện hóa, phát triển phần mềm cho đến tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn cầu. Với sự dịch chuyển ưu tiên của ngành bán dẫn sang AI, các hãng xe đang phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh mà sức mạnh tài chính của họ khó có thể so sánh với các tập đoàn công nghệ lớn.
Nhà sản xuất chip nắm thế áp đảo
Trong cuộc chiến này, các nhà sản xuất chip đang giữ vị thế áp đảo. Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology hiện kiểm soát phần lớn thị trường bộ nhớ dành cho ôtô, chiếm gần 90% nguồn cung. Để đảm bảo lượng chip cần thiết, các hãng xe buộc phải ký những hợp đồng dài hạn với giá trị lớn nhằm giữ quyền tiếp cận nguồn cung. Tuy nhiên, các thỏa thuận này cũng đồng nghĩa chi phí sản xuất xe có thể duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới.
Một nguyên nhân khác khiến ngành công nghiệp ôtô gặp bất lợi là xe thường sử dụng các thế hệ bộ nhớ cũ hơn so với lĩnh vực AI. Những loại chip này cần thời gian kiểm định và chứng nhận kéo dài để đảm bảo độ tin cậy trong môi trường xe hơi, trong khi các nhà máy bán dẫn có thể kiếm lợi nhuận cao hơn từ những dòng chip tiên tiến phục vụ trung tâm dữ liệu AI.
Người tiêu dùng có thể sẽ phải chuẩn bị cho một tương lai với giá xe cao hơn, thời gian chờ lâu hơn và ít tính năng công nghệ hơn.
