Ngày 24 tháng 4, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp cùng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đã tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề “Kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng 2026”. Sự kiện cũng đánh dấu việc công bố Ấn phẩm Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025.
Bối cảnh kinh tế thế giới và tác động đến Việt Nam
Tại hội thảo, các chuyên gia đã tập trung phân tích bối cảnh kinh tế thế giới và những tác động đến Việt Nam. Đồng thời, họ đánh giá kết quả tăng trưởng của năm 2025 và triển vọng cho năm 2026. Kinh tế số tiếp tục được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nhấn mạnh rằng kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều biến động khó lường, tiềm ẩn rủi ro đối với tăng trưởng của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới trở nên cấp thiết. Kinh tế số được nhấn mạnh như một hướng đi quan trọng, nhưng theo ông, việc triển khai vẫn chưa đạt kỳ vọng, đặc biệt là ở mức độ lan tỏa và ứng dụng trong khu vực sản xuất.
Bức tranh tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2025
Giáo sư, Tiến sĩ Tô Trung Thành (Đại học Kinh tế Quốc dân) đã làm rõ bức tranh tăng trưởng. Ông cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, kinh tế Việt Nam năm 2025 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh đà phục hồi của nền kinh tế. Quy mô GDP tiếp tục mở rộng, thu nhập bình quân đầu người được cải thiện, từng bước thu hẹp khoảng cách với các nước trong khu vực.
Theo ông Thành, tăng trưởng chủ yếu đến từ khu vực công nghiệp – xây dựng và dịch vụ. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò động lực nhờ sự phục hồi của xuất khẩu và sản xuất. Khu vực dịch vụ cũng tăng trưởng tích cực nhờ tiêu dùng và du lịch.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những hạn chế mang tính nền tảng. Các yếu tố như năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa đóng góp tương xứng cho tăng trưởng. Nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào vốn và tín dụng. Đáng chú ý, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) có dấu hiệu suy giảm.
Kinh tế số: Đóng góp hiện tại và thách thức
Đối với kinh tế số, ông Thành cho biết lĩnh vực này hiện đóng góp khoảng 14% GDP và duy trì tốc độ tăng trưởng khá. Tuy nhiên, nó vẫn tập trung chủ yếu ở khu vực dịch vụ, trong khi mức độ ứng dụng trong sản xuất còn hạn chế.
Trên cơ sở đó, ông nhấn mạnh: “Vấn đề đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh hay chậm, mà là tăng trưởng theo mô hình nào, dựa trên những động lực nào và câu trả lời là phát triển kinh tế số”.
Giải pháp thúc đẩy kinh tế số từ góc nhìn chuyên gia
Tại phiên thảo luận, các chuyên gia tập trung vào các giải pháp nhằm thúc đẩy kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng thực chất trong thời gian tới.
Từ góc độ quản lý, ông Nguyễn Vũ Tiến, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế là yếu tố then chốt. Cần triển khai đồng bộ các giải pháp về phát triển hạ tầng số, dữ liệu, nhân lực và công nghệ chiến lược. Đồng thời, thúc đẩy các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) để tạo không gian cho các mô hình công nghệ mới được triển khai trong thực tiễn.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cho rằng cần có các chính sách hỗ trợ thiết thực hơn để nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bên cạnh đó, môi trường chính sách cần linh hoạt hơn, giảm bớt rào cản để doanh nghiệp có thể chủ động thử nghiệm và ứng dụng các công nghệ mới vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Kết luận và kiến nghị
Các ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng để kinh tế số thực sự trở thành động lực tăng trưởng, cần sự phối hợp đồng bộ giữa thể chế, hạ tầng và nguồn lực thực thi. Trong đó, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và dẫn dắt quá trình chuyển đổi.
