Giới trẻ Trung Quốc dùng AI tạo chuyên gia tâm lý ảo để thuyết phục cha mẹ giảm áp lực kết hôn
Thời gian gần đây, mạng xã hội WeChat tại Trung Quốc trở nên sôi động với sự xuất hiện và lan truyền nhanh chóng của các tài khoản chuyên gia tâm lý ảo được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Mục đích chính của những tài khoản này không phải để cung cấp dịch vụ tư vấn thực tế, mà được nhiều người trẻ tuổi sử dụng như một công cụ hữu hiệu để thuyết phục và thay đổi quan điểm của cha mẹ trong các vấn đề gia đình, đặc biệt là áp lực kết hôn.
Trường hợp điển hình từ Cao Mei
Sự việc bắt đầu thu hút sự chú ý rộng rãi từ trường hợp của Cao Mei, 38 tuổi, sống tại thành phố Trùng Khánh, Trung Quốc. Theo chia sẻ, cô thường xuyên nhận được các video mang nội dung thúc giục kết hôn từ mẹ mình thông qua nhóm chat gia đình. Nhằm tránh những cuộc tranh luận trực tiếp có thể dẫn đến xung đột, vào cuối tháng 1 vừa qua, Cao Mei đã ứng dụng công nghệ AI để tạo ra một tài khoản mang tên "Lão Triệu giảng đạo lý".
Nhân vật Lão Triệu được AI thiết kế với hình ảnh đại diện là một người đàn ông lớn tuổi, đi kèm phần tiểu sử tự giới thiệu là giáo sư, chuyên gia tâm lý với 30 năm kinh nghiệm và là tác giả của nhiều bài báo khoa học quốc cấp. Để tối ưu hóa mức độ tiếp cận đối với nhóm người dùng lớn tuổi, nội dung trên tài khoản này được trình bày theo định dạng đặc thù: sử dụng phông chữ lớn, màu sắc nổi bật, gạch chân ý chính và ngắt thành nhiều đoạn văn ngắn gọn.
Tương tác khổng lồ và sự lan rộng
Ngay trong ngày đầu tiên hoạt động, tài khoản "Lão Triệu giảng đạo lý" đã đăng tải 18 bài viết với các tiêu đề nhắm trực tiếp vào tâm lý của phụ huynh, chẳng hạn như: "Đừng để bà mối hãm hại con bạn: Cha mẹ có con đến tuổi kết hôn phải cẩn thận" hoặc "Vì sao cha mẹ ưu tú không bao giờ giục con kết hôn?". Phương thức tiếp cận này nhanh chóng ghi nhận chỉ số tương tác khổng lồ khi sau hơn một tháng, tài khoản đã thu hút hơn 200.000 lượt theo dõi, với nhiều bài viết vượt mốc 100.000 lượt xem.
Bên cạnh sự gia tăng về số lượng người theo dõi, hiện tượng này còn kéo theo sự tham gia tích cực của một bộ phận người trẻ tuổi trên không gian mạng. Tại phần bình luận của nhiều bài viết, hàng trăm nghìn tài khoản đã đóng giả làm người lớn tuổi để đưa ra những lời khen ngợi, đồng thời tự sáng tạo thêm thông tin như "giáo sư từng giảng dạy toàn cầu" nhằm củng cố tính xác thực cho nhân vật ảo này. Theo ghi nhận từ trường hợp của Cao Mei, sau khi chia sẻ các bài viết từ chuyên gia ảo vào nhóm chat gia đình, tần suất lời thúc giục lấy chồng từ phía gia đình cô đã giảm đi đáng kể.
Phân tích từ góc độ chuyên môn
Tờ Quang Minh Nhật báo của Trung Quốc nhận định đây là một phương thức giao tiếp mang tính nhượng bộ. Việc mượn danh "chuyên gia" trên mạng cho thấy người trẻ muốn tìm kiếm kênh thông tin mà thế hệ trước sẵn sàng tiếp nhận để gián tiếp bày tỏ quan điểm, qua đó tránh những tranh cãi gay gắt có thể làm ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình.
Ở góc độ khác, ông Tan Gangqiang, Viện trưởng Viện Tư vấn tâm lý Hiệp Hòa tại Trùng Khánh, đánh giá hành động này là một chiến lược giao tiếp lợi dụng tâm lý sùng bái chuyên gia của người lớn tuổi. Theo ông, dù cuối cùng cha mẹ có thể tiếp nhận quan điểm mới, nhưng niềm tin của họ đang được đặt vào một nhân vật không có thật thay vì chính con cái mình.
Cảnh báo về rủi ro tiềm ẩn
Giới chuyên môn cũng đưa ra những cảnh báo quan trọng về các rủi ro đi kèm với hiện tượng này. Trong trường hợp sự thật về các tài khoản do AI tạo ra bị phát hiện, phụ huynh có thể nảy sinh tâm lý bị lừa dối, từ đó làm trầm trọng thêm những mâu thuẫn vốn có trong gia đình. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, công nghệ có thể tạo ra những công cụ hỗ trợ truyền tải thông điệp, nhưng không thể thay thế cho sự đồng hành và hoạt động giao tiếp trực tiếp giữa các thế hệ trong gia đình.
Hiện tượng này phản ánh một xu hướng mới trong cách giới trẻ Trung Quốc ứng phó với áp lực xã hội, đồng thời đặt ra câu hỏi về vai trò của AI trong việc hỗ trợ giải quyết các vấn đề tâm lý và gia đình.
