Gen Z Anh Chuyển Hướng Sang Nghề Thợ Thủ Công Để Đối Phó Với Mối Đe Dọa Từ AI
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ và đe dọa thay thế hàng loạt công việc văn phòng, thế hệ trẻ tại Anh đang có một xu hướng lựa chọn nghề nghiệp đáng chú ý. Thay vì theo đuổi các vị trí công sở đầy cạnh tranh và dễ bị tự động hóa, nhiều người thuộc Gen Z đang mạnh dạn chuyển sang làm các công việc chân tay như thợ sửa ống nước, thợ điện hay thợ xây dựng.
Quyết Định Mang Tính Bước Ngoặt Của Người Trẻ
Maryna Yaroshenko, 18 tuổi, một sinh viên tại Trường Cao đẳng Thành phố Westminster (CWC) ở London, là một ví dụ điển hình. Cô đã từ bỏ con đường học vấn truyền thống để theo đuổi nghề thợ sửa ống nước, với niềm tin rằng đây là lĩnh vực mà AI khó có thể xâm nhập. "Đó là thứ mà AI sẽ không bao giờ chiếm lấy", Yaroshenko khẳng định một cách tự tin.
Cô không phải là trường hợp cá biệt. Một khảo sát gần đây do Viện Nhân sự và Phát triển (CIPD) tại Anh công bố cho thấy, khoảng một phần sáu số nhà tuyển dụng dự kiến sẽ cắt giảm nhân sự trong vòng 12 tháng tới nhờ sự hỗ trợ của AI. Nỗi lo này lan rộng không chỉ trong giới sinh viên mà còn ảnh hưởng đến 50% người trưởng thành ở Anh, đặc biệt là nhóm tuổi từ 25 đến 35.
Cảnh Báo Từ Các Chuyên Gia Và Doanh Nhân
Nhà nghiên cứu AI Bouke Klein Teeselink tại Đại học King cảnh báo rằng, các công việc văn phòng cấp thấp là mục tiêu hàng đầu của làn sóng sa thải do tự động hóa, khiến cơ hội nghề nghiệp cho người trẻ ngày càng thu hẹp. "Công việc văn phòng đang được xem là dễ bị gián đoạn hơn so với lao động chân tay", ông nhấn mạnh.
Tỷ phú Larry Fink, CEO của BlackRock - công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới, cũng chia sẻ quan điểm tương tự. Ông cho rằng xã hội đã quá đề cao các nghề nghiệp văn phòng như luật sư hay tài chính trong nhiều thập kỷ, trong khi đánh giá thấp giá trị của lao động chân tay lành nghề. "Chúng ta cần phải cân bằng lại cách tiếp cận đó và nhận ra rằng sự nghiệp của một thợ sửa ống nước hay thợ điện cũng mạnh mẽ và cần thiết không kém", ông Fink khẳng định.
Sự Gia Tăng Của Các Khóa Học Thực Hành
Nhận thức được những biến động này, nhiều người trẻ và cả những người đang tìm kiếm sự chuyển đổi nghề nghiệp đã đổ dồn sự chú ý vào các khóa học thực hành. Stephen Davis, CEO của CWC, cho biết số lượng ghi danh vào các ngành kỹ thuật và xây dựng tại trường đã tăng gần 10% trong ba năm qua.
Nguyên nhân của xu hướng này không chỉ đến từ mối đe dọa của AI mà còn do chi phí học đại học ngày càng đắt đỏ. Nhiều thanh niên muốn tránh khỏi viễn cảnh gánh khoản nợ hàng ngàn bảng Anh sau khi tốt nghiệp. Thực tế, tỷ lệ nhập học đại học ở Anh đã ghi nhận mức giảm hàng năm đầu tiên trong gần một thập kỷ vào năm học 2023/24.
Những Câu Chuyện Thực Tế Đầy Cảm Hứng
Freya, 18 tuổi, là một minh chứng sống động. Sau khi hoàn thành kỳ thi trung học, cô quyết định không tiếp tục học chứng chỉ A-level như bạn bè mà nộp đơn vào chương trình thực tập thợ điện. Dù phải làm việc vất vả từ thứ hai đến thứ sáu dưới sự hướng dẫn của các thợ điện kinh nghiệm, cô chưa bao giờ hối hận. "Tôi luôn nghĩ đây là một công việc tốt, kiếm được nhiều tiền và chắc chắn sẽ không bao giờ bị AI tiếp quản", Freya chia sẻ.
Evie, 30 tuổi, một cựu sinh viên ngành nghệ thuật tự do ở Amsterdam, đã chuyển hẳn sang học nghề trát tường và lát gạch để làm việc tự do tại London. Cô tham gia vào nhiều dự án từ phục hồi di sản đến xây dựng phim trường, và nhận ra rằng khi công việc sáng tạo bị AI và công nghệ 3D chiếm lĩnh, những kỹ năng thực hành bằng tay chân luôn là "phao cứu sinh" vững chắc nhất.
Góc Nhìn Xã Hội Và Tiềm Năng Thu Nhập
Góc nhìn xã hội đối với các công việc chân tay đang dần thay đổi theo hướng tích cực. Nghiên cứu của Draper Tools cho thấy 61% người dưới 28 tuổi hiện coi việc làm thợ là một "công việc tuyệt vời". Không chỉ tránh được sự cạnh tranh của AI, các nghề này còn mang lại mức thu nhập hấp dẫn. Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh, mức lương trung bình của một thợ sửa ống nước lên tới 37.881 bảng Anh/năm (khoảng 1,34 tỷ VNĐ), không hề thua kém mức lương trung bình tổng thể 39.039 bảng Anh trên mọi lĩnh vực.
Thách Thức Và Triển Vọng Trong Tương Lai
Tuy nhiên, con đường này không phải không có khó khăn. Evie thẳng thắn chia sẻ về những thách thức như yêu cầu sức khỏe thể chất mạnh mẽ, môi trường làm việc vẫn còn mang đậm dấu ấn nam giới, và cần nhiều năm đào tạo khắt khe để trở thành thợ lành nghề.
Dù vậy, với xu hướng nguồn lao động đang già hóa, nhu cầu tuyển dụng thợ lành nghề thế hệ mới được dự báo sẽ tiếp tục tăng cao. Như CEO Stephen Davis hóm hỉnh nhận xét: "Tôi vẫn chưa gặp một con rô-bốt nào có thể thò tay xuống bồn cầu để thông tắc cho chúng ta cả".
Rõ ràng, việc lựa chọn nghề thợ thủ công trong thời đại số không chỉ là một quyết định sinh tồn khôn ngoan mà còn là bước đi vững chắc để xây dựng một tương lai ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi những rủi ro do công nghệ mang lại.
