Triệu chứng bong bóng AI: Công ty giày sắp phá sản chuyển hướng, cổ phiếu tăng gấp 6 lần
Giới đầu tư toàn cầu vừa trải qua một phen ngỡ ngàng khi Allbirds, hãng giày từng là niềm tự hào của Thung lũng Silicon với những đôi giày làm từ len cừu merino cao cấp, bất ngờ thông báo chuyển mình sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Chỉ trong một ngày giao dịch duy nhất, cổ phiếu của công ty này đã tăng vọt 582%, từ mức dưới 3 USD lên 17 USD, bổ sung thêm 127 triệu USD vào vốn hóa thị trường.
Chuyển đổi bất ngờ và phản ứng hoài nghi
Động thái này diễn ra chỉ một tháng sau khi Allbirds đồng ý bán toàn bộ tài sản cho American Exchange Group - một công ty quản lý thương hiệu - với giá 39 triệu USD, chưa đến 1% so với mức định giá đỉnh cao trước đây. Theo thông báo đăng trên trang quan hệ nhà đầu tư, Allbirds sẽ đổi tên thành NewBird AI và đã ký thỏa thuận huy động tới 50 triệu USD, dự kiến hoàn tất trong quý 2 năm 2026.
Công ty cho biết sẽ mua phần cứng tính toán AI hiệu suất cao, cụ thể là các chip xử lý đồ họa GPU có khả năng xử lý lượng dữ liệu khổng lồ, rồi cho thuê sức mạnh tính toán này cho các nhà phát triển AI không thể tiếp cận dịch vụ từ các ông lớn như Amazon hay Microsoft.
Phản ứng từ giới chuyên gia dao động từ hoài nghi đến choáng váng. Bill Kleyman, chuyên gia về hạ tầng AI và giám đốc điều hành của Apolo.us, chia sẻ: "Lúc đầu đọc như một trò đùa Cá tháng Tư được thực hiện rất công phu. Nhưng xét đến sự điên rồ của ngành này hiện nay, có lẽ chúng ta không nên ngạc nhiên." Nhiều chuyên gia khác còn tưởng rằng đây là trò đùa cá tháng Tư đến muộn tới hai tuần.
Hồi chuông cảnh báo từ lịch sử
Câu chuyện của Allbirds gợi nhớ mạnh mẽ đến những giai đoạn cuối cùng của bong bóng dot-com năm 2000, khi các công ty chỉ cần thêm ".com" vào tên hoặc tuyên bố có "chiến lược internet" là đủ để định giá tăng vọt bất chấp không có lợi nhuận hay thậm chí doanh thu. Tương tự, cơn sốt crypto năm 2017-2018 chứng kiến hàng trăm dự án không có sản phẩm thực tế vẫn huy động được hàng triệu USD chỉ vì có từ "blockchain" trong whitepaper.
Kleyman chỉ ra rằng các công ty khác chuyển sang AI ít nhất cũng bắt đầu với hạ tầng tương tự, trong khi kế hoạch của Allbirds giống như một sự làm mới lại toàn bộ công ty từ con số không. Ông nhận định nhiều khả năng sẽ cần nhiều hơn 50 triệu USD để đưa hoạt động này vào thực tế.
Thị trường chứng khoán từng chứng kiến nhiều trường hợp tương tự khi công ty gặp khó khăn tìm cách chuyển sang ngành công nghiệp hot nhất thời điểm đó để thu hút sự chú ý. Năm 2017, Long Island Iced Tea Corp - một công ty sản xuất đồ uống - đổi tên thành Long Blockchain Corp và cổ phiếu tăng vọt ngay lập tức. Kodak cũng từng thấy cổ phiếu tăng gấp ba chỉ vì công bố kế hoạch liên quan đến blockchain.
Dấu hiệu nguy hiểm của cơn sốt AI
Trong khi sự việc này phần nào phản ánh mức độ khan hiếm của sức mạnh tính toán AI hiện tại, nó cũng là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy cơn sốt AI hiện nay đã đạt đến mức độ nguy hiểm. Một công ty giày sắp phá sản, không có hạ tầng AI, không có đội ngũ kỹ thuật chuyên môn, chưa có khách hàng và chưa có doanh thu, chỉ cần một thông báo chuyển hướng làm AI đã đủ để giá cổ phiếu tăng gấp nhiều lần.
Lịch sử tài chính cho thấy một quy luật đáng chú ý: khi các công ty hoàn toàn ngoài ngành bắt đầu chuyển hướng hàng loạt vào một lĩnh vực chỉ để hưởng lợi từ sự cuồng nhiệt của thị trường, không phải vì họ có bất kỳ lợi thế cạnh tranh hay chuyên môn nào, thì đỉnh của bong bóng đã không còn xa. Những công ty "nhảy dù" kiểu này thường là những nạn nhân đầu tiên khi bong bóng vỡ - giống như hàng trăm công ty dot-com biến mất sau năm 2000, hay hàng ngàn dự án blockchain trở thành "đồng coin chết" sau 2018.
Từng nổi danh ở Thung lũng Silicon với những đôi giày bền vững, nhưng giờ đây Allbirds đã phải đóng toàn bộ cửa hàng và bán mình trước khi thực hiện bước chuyển đổi gây sốc này. Câu chuyện của họ không chỉ là một hiện tượng cá biệt mà còn là hồi chuông cảnh báo về sự bất ổn tiềm ẩn trong cơn sốt AI đang làm mưa làm gió trên toàn cầu.
