Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 13 diễn ra tại Macao (Trung Quốc) đã tập trung thảo luận về các ưu tiên đổi mới công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực du lịch khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Các nội dung chính bao gồm tác động tích cực của công nghệ số và AI tới tăng trưởng kinh tế-xã hội, thúc đẩy di chuyển liền mạch qua hợp tác đa phương, và khuyến khích sự tham gia rộng rãi của các bên liên quan để đảm bảo lợi ích từ đổi mới số cho cộng đồng.
AI là động lực tăng trưởng mới cho du lịch
Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhận định: "Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng suất lao động, tăng cường đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển xã hội bao trùm, tăng cường kết nối giữa các nền kinh tế và tạo ra những cơ hội phát triển chưa từng có cho mọi ngành, mọi lĩnh vực, trong đó, có du lịch." Bà khẳng định công nghệ số và AI là cầu nối rút ngắn khoảng cách giữa các nền kinh tế, giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ, giữa thành thị và nông thôn, đồng thời nhấn mạnh APEC chỉ thực sự thịnh vượng khi mọi nền kinh tế và mọi thành phần đều được hưởng lợi từ chuyển đổi số.
Việt Nam tiên phong chuyển đổi số du lịch
Nhận thức rõ tác động của cách mạng khoa học công nghệ lần thứ 4 và AI, từ năm 2025, Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chính sách ưu đãi, cơ chế thử nghiệm nhằm đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực cho tăng trưởng hai con số trong kỷ nguyên phát triển mới. Trong lĩnh vực du lịch, Việt Nam xác định chuyển đổi số và ứng dụng AI là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Năm 2025, Việt Nam đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024, phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng (tương đương 39 tỷ USD). Trong 5 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đạt 10,6 triệu, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết: "Công nghệ số và AI không chỉ hỗ trợ phục hồi nhanh ngành du lịch mà còn tạo động lực thúc đẩy mô hình tăng trưởng du lịch mới theo hướng thông minh, bền vững và lấy du khách làm trung tâm."
5 giải pháp phát triển du lịch số cho APEC
Để khai thác hiệu quả tiềm năng của công nghệ số và AI, Việt Nam đề xuất 5 nhóm giải pháp ưu tiên cho ngành du lịch các nền kinh tế APEC. Thứ nhất, đầu tư phát triển hạ tầng số, nền tảng số và hệ sinh thái dữ liệu nội dung số du lịch. Thứ hai, xây dựng cơ chế hợp tác về chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn dữ liệu. Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực số thông qua đào tạo kỹ năng số, kỹ năng AI và năng lực đổi mới sáng tạo. Thứ tư, ứng dụng đổi mới số trong phát triển du lịch văn hóa gắn với công nghiệp văn hóa nhằm nâng tầm thương hiệu du lịch, định vị rõ nét hình ảnh và bản sắc điểm đến. Cuối cùng, đẩy mạnh hợp tác phát triển và chia sẻ kinh nghiệm giữa các nền kinh tế APEC về du lịch số, du lịch văn hóa gắn với kinh tế sáng tạo và công nghiệp văn hóa.
Hợp tác APEC hướng tới du lịch thông minh, bền vững
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đánh giá cao nghiên cứu "Nâng cao hiệu quả các biện pháp tạo thuận lợi đi lại trong APEC" của Ban Hỗ trợ Chính sách APEC, với nhiều khuyến nghị thiết thực giúp kết nối liền mạch, giảm rào cản và nâng cao trải nghiệm du khách. Nhóm Công tác Du lịch APEC trong Kế hoạch chiến lược 2025-2029 đã thông qua nhiều dự án cụ thể trên bốn trụ cột ưu tiên: phát triển năng lực du lịch; phát triển bền vững gắn với tăng trưởng kinh tế; chuyển đổi số và ứng dụng AI; nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thuận lợi đi lại.
"Với tinh thần hợp tác, cởi mở và đổi mới sáng tạo, các nền kinh tế APEC sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong việc định hình tương lai số của ngành du lịch toàn cầu, hướng tới một ngành du lịch thông minh hơn, xanh hơn, bao trùm hơn và có khả năng chống chịu cao hơn trước những thách thức trong tương lai," Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh chia sẻ thêm.
Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác với các nền kinh tế thành viên APEC, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khai thác hiệu quả tiềm năng của công nghệ số và AI. Đồng thời, Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp xây dựng lộ trình chuyển đổi số và ứng dụng AI cho ngành du lịch khu vực theo hướng tham vọng, thực tiễn và có trách nhiệm. Công nghệ số và AI không chỉ góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm du lịch theo hướng sáng tạo, cá nhân hóa mà còn là công cụ hiệu quả để lan tỏa giá trị bản sắc văn hóa, hỗ trợ quản lý và bảo tồn di sản thiên nhiên, văn hóa cho các thế hệ tương lai. Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn sự tương tác trực tiếp giữa du khách với cộng đồng và điểm đến - yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn của du lịch.
