Chuyên gia Anh cảnh báo: Cuộc đua AI đe dọa an toàn nhân loại và nền văn minh
Giáo sư Stuart Russell, chuyên gia người Anh với hơn 40 năm nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về cuộc chạy đua công nghệ đang diễn ra trên toàn cầu. Theo ông, các CEO công nghệ đang bị cuốn vào một "cuộc chạy đua vũ trang AI" nguy hiểm, tiêu tốn lượng tiền và năng lượng khổng lồ, đồng thời đặt loài người trước nhiều mối đe dọa chưa từng có.
Cuộc đua tốn kém và nguy hiểm
Trong cuộc phỏng vấn tại Hội nghị thượng đỉnh về Tác động của AI ở New Delhi (Ấn Độ) diễn ra từ ngày 16 đến 20/2, giáo sư Russell cho biết các quốc gia và công ty đang chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng hàng loạt trung tâm dữ liệu. Những cơ sở này tiêu thụ mức năng lượng khổng lồ nhằm đào tạo và vận hành các công cụ AI tạo sinh đang phát triển với tốc độ chóng mặt.
"Bên cạnh đó là nguy cơ các hệ thống AI chiếm quyền kiểm soát và nền văn minh nhân loại chịu tổn thất ngoài ý muốn trong quá trình này", giáo sư Đại học California, Berkeley nhấn mạnh.
Những mối đe dọa cụ thể
Theo phân tích của chuyên gia này, cuộc đua AI đang tạo ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng:
- Mất việc làm hàng loạt: Russell dự báo tỷ lệ thất nghiệp có thể lên đến 80% khi AI dần thay thế những kỹ năng từng được coi là chỉ dành cho người chuyên môn cao.
- Tạo điều kiện cho giám sát và lạm dụng trực tuyến: Công nghệ AI có thể bị sử dụng để xâm phạm quyền riêng tư và thao túng xã hội.
- Nguy cơ AI chiếm quyền kiểm soát: Hệ thống siêu thông minh có thể vượt khỏi tầm kiểm soát của con người.
- Hỗ trợ hoạt động nguy hiểm: Các mô hình chatbot mới nhất có thể bị điều khiển để hỗ trợ phát triển vũ khí hóa học và tội ác khác.
Lời cảnh báo từ những người trong cuộc
Giáo sư Russell tiết lộ một thực tế đáng lo ngại: nhiều CEO của các công ty AI hàng đầu đều hiểu rõ mối nguy từ các hệ thống siêu thông minh và muốn "giải trừ vũ khí", nhưng không thể đơn phương hành động vì sợ bị nhà đầu tư sa thải.
"Một số người đã nói điều đó trước công chúng và một số thì nói riêng với tôi", ông cho biết, đồng thời nhắc đến Sam Altman - người đứng đầu OpenAI - từng công khai cảnh báo trí tuệ nhân tạo có thể khiến loài người tuyệt chủng.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Theo chuyên gia này, trách nhiệm cứu nhân loại thuộc về các nhà lãnh đạo thế giới. Ông chỉ trích các chính phủ "tắc trách" khi cho phép thực thể tư nhân chơi trò may rủi với tương lai của nhân loại trên Trái Đất.
Russell tin rằng những hội nghị AI quốc tế như sự kiện tại New Delhi sẽ giúp xây dựng quy định quản lý chặt chẽ hơn. "Việc mỗi chính phủ đều hiểu được vấn đề này thực sự rất hữu ích", ông nhận định.
Những dấu hiệu báo động
Thực tế đã có những tín hiệu đáng lo ngại từ chính cộng đồng phát triển AI:
- Một số nhân viên của OpenAI và Anthropic (công ty tạo ra chatbot Claude) đã công khai từ chức và lên tiếng về những lo ngại đạo đức.
- Tuần trước, Anthropic cảnh báo các mô hình chatbot mới nhất của họ có thể bị lợi dụng cho mục đích nguy hiểm.
- Giáo sư Russell - người từng nhận Huân chương OBE nhờ đóng góp cho khoa học máy tính - đã dành hơn 40 năm nghiên cứu AI và trở thành một trong những tiếng nói có ảnh hưởng nhất trong cảnh báo về nguy cơ công nghệ này.
Cảnh báo của giáo sư Stuart Russell đến trong bối cảnh cuộc đua AI đang nóng lên toàn cầu, đặt ra câu hỏi cấp bách về việc cân bằng giữa phát triển công nghệ và bảo vệ an toàn cho nhân loại.
