Bùng nổ dịch vụ thuê kính AI tại Trung Quốc: Cơn sốt công nghệ với hai mặt sáng - tối
Thị trường kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang trải qua một cơn sốt chưa từng có tại Trung Quốc. Từ những thiết bị từng chỉ xuất hiện trong phim khoa học viễn tưởng, giờ đây kính AI đã len lỏi vào mọi ngóc ngách đời sống của giới trẻ tỷ dân, với dịch vụ cho thuê phát triển mạnh mẽ chỉ từ 150.000 đồng (6 USD) mỗi ngày.
Từ trợ thủ đa năng đến công cụ gian lận tinh vi
Câu chuyện của Vivian, một nữ sinh đại học tại Hà Bắc, minh họa rõ nét cách kính AI đang được sử dụng. Chiếc kính Rokid AI của cô không chỉ hiển thị bản đồ khi lái xe điện, mà còn trở thành công cụ so sánh giá bí mật khi mua sắm. Tuy nhiên, mặt tối của công nghệ bộc lộ ngay trong giảng đường khi Vivian thừa nhận sử dụng kính để quét đề thi và nhận lời giải ngay trên tròng kính cho những môn học khó.
"Thậm chí, tôi còn cho bạn học thuê lại thiết bị để vượt qua các kỳ thi định kỳ," Vivian chia sẻ. Hiện tượng này không hiếm khi với một thiết bị điều khiển từ xa nhỏ gọn đeo như nhẫn, học sinh có thể âm thầm tìm lời giải mà giáo viên khó phát hiện.
Thị trường tỷ USD và sự tham gia của các gã khổng lồ
Theo dữ liệu từ IDC, năm 2025 chứng kiến 2,5 triệu chiếc kính thông minh xuất xưởng tại Trung Quốc, chiếm 16,7% tổng sản lượng toàn cầu. Với giá bán từ 270 USD đến hơn 1.000 USD, những thiết bị này được trang bị camera, hệ thống âm thanh và vận hành bởi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Không để Meta độc chiếm thị trường, các tập đoàn công nghệ Trung Quốc như Xiaomi, Alibaba và cả hãng xe điện Li Auto đã nhập cuộc từ năm 2025. Họ quảng bá các tính năng thực dụng từ theo dõi calo thời gian thực đến trải nghiệm xem phim như trong rạp. Đáng chú ý, chính phủ Trung Quốc còn đưa kính thông minh vào chương trình trợ cấp quốc gia, hỗ trợ 15% giá bán (tối đa 500 Nhân dân tệ).
Dịch vụ thuê bùng nổ và những ứng dụng bất ngờ
Trên nền tảng Xianyu, hàng chục thương nhân cung cấp dịch vụ cho thuê kính AI với giá 40-80 Nhân dân tệ (6-12 USD) mỗi ngày. Ông Ke Changsi, một doanh nhân tại Thâm Quyến, cho biết đã cho hơn 1.000 lượt khách thuê các dòng kính như Rokid hay Quark chỉ trong 4 tháng.
Khách hàng không chỉ là tín đồ công nghệ:
- Du khách cần dịch biển báo giao thông ở nước ngoài
- Doanh nhân cần phiên dịch trực tiếp trong họp với đối tác nước ngoài
- Diễn giả cần máy nhắc chữ "vô hình" trước công chúng
- Học sinh, sinh viên tìm kiếm lợi thế trong thi cử
Rào cản kỹ thuật và nỗi lo về quyền riêng tư
Dù hứa hẹn, kính AI vẫn chưa phải sản phẩm hoàn hảo. Liu Zhigang, sinh viên tại Chiết Giang, người chi 3.300 Nhân dân tệ (465 USD) mua kính Rokid, hiếm khi đeo vì trọng lượng 50 gram (gấp đôi kính cận thường) gây nặng nề. Thời lượng pin chỉ vài giờ và thiết bị nóng lên nhanh vào mùa hè.
Vấn đề an toàn và quyền riêng tư gây tranh cãi gay gắt. Một KOL tại Hàng Châu cảnh báo việc dùng kính dẫn đường khi lái xe nguy hiểm do mắt phải liên tục thay đổi tiêu điểm. Đáng lo hơn là vấn nạn quay lén khi gian thương bán nhãn dán siêu nhỏ che đèn LED báo hiệu camera, biến kính thành công cụ ghi hình bí mật.
Tương lai và thách thức
Kính AI đang đứng trước ngưỡng cửa bùng nổ tương tự smartphone cách đây hơn thập kỷ. Tuy nhiên, để thực sự trở thành phần của đời sống, ngành công nghiệp này cần hệ sinh thái ứng dụng chung và quy định pháp lý đủ mạnh ngăn chặn biến tướng đạo đức đang gia tăng.
Các nhà nghiên cứu Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông gần đây thử nghiệm kết nối kính Rokid với ChatGPT 5.2, kết quả người thử lọt top 5 trong lớp hơn 100 sinh viên. Điều này cho thấy tiềm năng và cả mối nguy hiểm tiềm ẩn của công nghệ mới này.
