Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đang đẩy mạnh nỗ lực tăng cường an ninh năng lượng khu vực thông qua việc khôi phục và thực thi Hiệp định An ninh dầu mỏ ASEAN (APSA). Theo Tổng Thư ký ASEAN, Kao Kim Hourn, hiệp định này sẽ tạo khuôn khổ pháp lý cho cơ chế dự trữ chung đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ, giúp các nước thành viên ứng phó hiệu quả với các cú sốc nguồn cung.
Đánh giá năng lực lọc dầu của các nước thành viên
Một phần quan trọng trong kế hoạch là ASEAN đang tiến hành đánh giá năng lực lọc dầu của từng quốc gia thành viên. Điều này đặc biệt cần thiết vì không phải quốc gia nào trong khối cũng sở hữu nhà máy lọc dầu. Ông Kao Kim Hourn nhấn mạnh: "Kết quả đánh giá sẽ giúp ASEAN xây dựng phương án triển khai phù hợp ở cả cấp quốc gia và cấp khu vực, đồng thời xác định khả năng bố trí các cơ sở dự trữ theo mô hình tập trung hoặc phân tán."
Quá trình đánh giá dự kiến sẽ hoàn tất vào tháng 11 tới, khi các nhà lãnh đạo khu vực nhóm họp tại Manila, Philippines. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm củng cố khả năng tự cường năng lượng của ASEAN trước những biến động địa chính trị ngày càng phức tạp.
Kêu gọi phê chuẩn APSA và ứng phó tình hình Trung Đông
Tổng Thư ký ASEAN cũng kêu gọi các nước thành viên sớm hoàn tất thủ tục phê chuẩn APSA để hiệp định có thể chính thức có hiệu lực. Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines, bà Theresa Lazaro, nhận định APSA thể hiện nỗ lực của ASEAN trong việc ứng phó với những tác động từ tình hình Trung Đông, nơi có nhiều tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng.
Theo cơ chế đang được đề xuất, các nước thành viên có thể cung cấp lượng nhiên liệu tương đương tối đa 10% nhu cầu tiêu thụ thông thường trong nước cho một quốc gia ASEAN đang thiếu hụt. Việc hỗ trợ này được thực hiện trên cơ sở tự nguyện và tuân theo nguyên tắc thương mại, đảm bảo tính công bằng và bền vững giữa các bên tham gia.
Tác động và triển vọng
Việc khôi phục APSA được kỳ vọng sẽ tạo ra một mạng lưới an toàn năng lượng khu vực, giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu mỏ. Điều này không chỉ bảo vệ lợi ích kinh tế của từng quốc gia mà còn thúc đẩy sự ổn định và hợp tác trong toàn khối. Các chuyên gia cho rằng, với việc đánh giá năng lực lọc dầu và xây dựng cơ chế dự trữ chung, ASEAN đang đi đúng hướng trong việc tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc năng lượng toàn cầu.
Bên cạnh đó, ASEAN cũng đề cao hợp tác hàng hải dựa trên luật lệ, góp phần đảm bảo an ninh cho các tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng trong khu vực. Sự kết hợp giữa an ninh dầu mỏ và hợp tác hàng hải sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của khu vực trong tương lai.
