Dự án AI 'Colleague Skill' gây sốt tại Trung Quốc: Biến kỹ năng con người thành tài sản số
Theo thông tin từ tờ SCMP, một dự án trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở với tham vọng đầy táo bạo đang lan truyền mạnh mẽ tại Trung Quốc. Dự án này hướng đến việc 'thu hoạch' năng lực của con người để chuyển đổi thành các 'kỹ năng' AI có thể tái sử dụng nhiều lần. Hiện tượng này nhanh chóng trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trong giới lao động trẻ, những người đang cảm thấy bất an trước nguy cơ mất việc làm khi công nghệ AI phát triển với tốc độ chóng mặt.
Sức hút từ một ý tưởng ngẫu hứng
Dự án mang tên Colleague Skill được tạo ra từ một ý tưởng bất chợt và hoàn thiện chỉ trong vòng chưa đầy bốn giờ đồng hồ. Nhà phát triển Zhou Tianyi, một kỹ sư 24 tuổi đang làm việc tại Shanghai Artificial Intelligence Laboratory, đã chia sẻ với báo chí địa phương về quá trình hình thành dự án. Anh Zhou cho biết mục tiêu ban đầu là biến các cuộc trao đổi công việc, tài liệu và kinh nghiệm thực tế thành những 'kỹ năng' có thể tái sử dụng, từ đó giúp giải phóng người lao động khỏi những công việc mang tính lặp đi lặp lại.
Trên nền tảng mạng xã hội Xiaohongshu (RedNote), dự án này được bàn luận một cách sôi nổi. Đồng thời, trên GitHub - nền tảng lưu trữ mã nguồn lớn nhất thế giới được Microsoft hậu thuẫn - dự án đã thu hút hơn 8.000 lượt gắn sao theo thống kê từ Forklog.
Cách thức hoạt động và ứng dụng thực tế
Theo mô tả chi tiết, Colleague Skill có khả năng 'trích xuất' kỹ năng của nhiều đối tượng khác nhau thành dạng số và đưa lên mạng internet. Những đối tượng này có thể là:
- Nhân vật nổi tiếng như Steve Jobs
- Nhân vật tinh thần như Gautama Buddha
- Nhân viên văn phòng bình thường
Nhờ công cụ này, bất kỳ ai cũng có thể truy cập miễn phí vào những năng lực đã được số hóa, chẳng hạn như trực giác sản phẩm đặc biệt của Steve Jobs. Trong phần mô tả dự án trên GitHub, Zhou Tianyi viết rằng công cụ đặc biệt hữu ích trong những tình huống 'đồng nghiệp nghỉ việc, để lại một núi tài liệu cần phải xử lý'. Khi đó, hệ thống có thể 'biến lời chia tay lạnh lẽo thành những kỹ năng ấm áp... và một dạng thông tin tồn tại vĩnh viễn trên không gian số'.
Công cụ này hỗ trợ đa ngôn ngữ, bao gồm:
- Tây Ban Nha
- Đức
- Nhật Bản
- Nga
- Bồ Đào Nha
Bối cảnh ra đời và những tranh cãi xung quanh
Hiểu một cách đơn giản, Colleague Skill là một công cụ nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm và cách làm việc của con người thành các 'skill' (kỹ năng số) để người khác có thể tái sử dụng. Khái niệm về 'kỹ năng di động' thực chất xuất phát từ công ty khởi nghiệp AI Anthropic của Mỹ. Công ty công nghệ này đã sử dụng thuật ngữ 'kĩ năng di động' để định nghĩa một tập hợp các khả năng có thể tái sử dụng, cho phép chatbot Claude của họ xử lý các quy trình công việc cụ thể một cách có cấu trúc và lặp lại.
Sự xuất hiện của Colleague Skill diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều doanh nghiệp yêu cầu nhân viên ghi chép chi tiết quy trình làm việc và logic ra quyết định. Dù được gọi là 'tối ưu hóa quy trình', thực tế những dữ liệu này lại thường được sử dụng để huấn luyện hệ thống AI, và sau đó chính những nhân viên đó có nguy cơ bị thay thế bởi công nghệ.
Tuy nhiên, theo trang Forklog, dự án và ý tưởng này cũng đang phải đối mặt với nhiều phản ứng tiêu cực từ cộng đồng. Nhiều người gọi hiện tượng này là 'chưng cất lao động' (worker distillation), ám chỉ việc trích xuất giá trị từ con người để phục vụ cho máy móc. Thậm chí, một dự án đối trọng mang tên Anti distillation skill cũng đã xuất hiện, với mục tiêu giúp người dùng bảo vệ kiến thức cá nhân khỏi bị sao chép bởi AI.
Dự án Colleague Skill đang đặt ra những câu hỏi quan trọng về tương lai của lao động trong kỷ nguyên AI, đồng thời phản ánh những lo ngại sâu sắc về việc bảo vệ giá trị con người trước sự phát triển không ngừng của công nghệ.
