Một nghiên cứu mới của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) sẽ tác động đến gần 80 triệu người lao động tại ASEAN, tương đương 22,9% tổng số việc làm trong khu vực. Tuy nhiên, chỉ 3,3% lực lượng lao động (khoảng 11,7 triệu người) làm việc trong nhóm nghề chịu tác động cao nhất, trong khi 67% việc làm vẫn chưa bị ảnh hưởng.
Tác động khác biệt giữa các quốc gia
Báo cáo có tên “Trí tuệ nhân tạo tạo sinh và thị trường lao động ASEAN: Mức độ tác động lớn, nguy cơ gián đoạn hạn chế, mức độ sẵn sàng không đồng đều” phân tích 11 quốc gia ASEAN. Singapore dẫn đầu với 42,2% việc làm chịu tác động, tiếp theo là Philippines (28,1%), Indonesia (21,7%), Việt Nam (20,8%) và Thái Lan (20,6%). Sự khác biệt này phản ánh cơ cấu kinh tế thiên về dịch vụ và công nghệ thông tin.
Giới tính và độ tuổi
Phụ nữ có khả năng làm việc trong các nghề chịu tác động cao gấp đôi nam giới, do tập trung vào công việc văn thư, hành chính và chuyên môn. Trong khi đó, không có khác biệt đáng kể giữa lao động trẻ (15-24 tuổi) và lao động trưởng thành.
Khuyến nghị chính sách
Ông Christian Viegelahn, chuyên gia kinh tế ILO và tác giả chính của báo cáo, nhấn mạnh: “Việc nâng cao năng suất phụ thuộc vào đầu tư cho nguồn nhân lực và hệ thống an sinh xã hội. Tương lai của thị trường lao động sẽ không chỉ được quyết định bởi mức độ chịu tác động của AI, mà còn bởi những lựa chọn chính sách nhằm nâng cao mức độ sẵn sàng và khả năng thích ứng của người lao động, doanh nghiệp và các thể chế.” Báo cáo đề xuất xây dựng cơ chế quản trị AI lấy con người làm trung tâm, phát triển kỹ năng bao trùm cho phụ nữ và thanh niên, hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, và tăng cường chia sẻ tri thức giữa các nước ASEAN.
