Trong khi các hãng phim truyền thống loay hoay với những dự án triệu USD kéo dài hàng năm, Trung Quốc đã tạo ra một "công xưởng" phim ngắn hoạt động với công suất hàng trăm bộ phim mỗi ngày nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) và các gói hỗ trợ khổng lồ từ chính phủ. Ngành công nghiệp phim ngắn (micro drama), định dạng dọc dành cho "thế hệ TikTok", đang trải qua bước ngoặt lịch sử. Sự can thiệp của AI đã biến thể loại này thành cỗ máy in tiền thực thụ với quy mô thị trường dự kiến đạt hàng chục tỷ USD trong tương lai gần.
Cuộc đua khốc liệt của những "cỗ máy" AI
Vigloo, một công ty sản xuất phim ngắn Hàn Quốc, là minh chứng rõ nhất cho sự chuyển dịch này. Năm nay, công ty dành tới 30% ngân sách cho các quy trình làm việc tự động hóa. Kết quả: thời gian sản xuất một bộ phim giảm từ 3 tháng xuống còn 1 tháng, chi phí chỉ còn 1/5 so với trước. Tại Vigloo, các đại lý AI (AI agents) đã đảm nhận công việc cốt lõi như viết kịch bản, sau đó được nhà sản xuất con người kiểm tra lại. Điều này cho phép hãng phát hành nhiều phim hơn và thử nghiệm mọi thể loại từ ngôn tình, hành động đến kỳ ảo với rủi ro thấp nhất. Tuy nhiên, CEO Neil Choi thừa nhận họ vẫn cảm thấy áp lực nghẹt thở. Đối thủ thực sự không phải là studio truyền thống, mà là hệ sinh thái phim ngắn khổng lồ của Trung Quốc, nơi AI được hậu thuẫn bởi nguồn lực quốc gia.
Trung Quốc: Hậu thuẫn từ chính phủ và các ông lớn công nghệ
Tại Trung Quốc, phim ngắn không chỉ là xu hướng giải trí mà đã trở thành danh mục kinh doanh mới được chính quyền địa phương bảo hộ và thúc đẩy. Tại quận Phố Đông (Thượng Hải), các startup có thể nhận hỗ trợ lên tới 300.000 nhân dân tệ (khoảng 44.000 USD) chỉ riêng cho chi phí điện toán. Thành phố Vũ Hán đưa ra các khoản vay chuyên biệt. Nhiều địa phương áp dụng ưu đãi thuế, trợ cấp trực tiếp và cung cấp quyền truy cập GPU hiện đại. Giáo sư Haiyang Li từ Đại học Rice nhận định, thị trường phim ngắn và hoạt hình AI tại Trung Quốc đã đạt mốc khoảng 100 tỷ nhân dân tệ (14,6 tỷ USD) vào năm 2025. Theo dự báo của Yuki Bi, CEO Helios Worldwide, đến năm 2030, ngành này sẽ trị giá 16,2 tỷ USD tại Trung Quốc và 9,5 tỷ USD tại thị trường nước ngoài.
Sức mạnh của Trung Quốc còn nằm ở sự tham gia của các "ông lớn" công nghệ. Tháng 3 vừa qua, iQiyi ra mắt Nadou Pro, công cụ kết nối nhà sản xuất với diễn viên cấp phép hình ảnh cho nội dung AI. Kuaishou và Tencent tổ chức các cuộc thi phim ngắn AI và hỗ trợ công nghệ. ByteDance (cha đẻ của TikTok) giảm đáng kể chi phí tạo video AI qua công cụ Seedance 2.0.
Chiến lược: Lấy số lượng đè chất lượng
Mô hình của Trung Quốc đi ngược lại với chiến lược của các studio K-drama truyền thống. Người Hàn tập trung tạo ra một vài "bom tấn", người Trung Quốc chọn nội dung tần suất cao, ngân sách thấp nhưng lợi nhuận biên lớn. Số liệu từ 36kr cho thấy, tháng 1 năm nay, hơn 470 bộ phim ngắn do AI hỗ trợ được phát hành mỗi ngày tại Trung Quốc. Bằng cách kết hợp công cụ tạo nội dung AI với thuật toán đề xuất và hệ thống quảng cáo, các nền tảng như ByteDance quản lý toàn bộ quy trình từ viết kịch bản đến phân phối. Yuki Bi nhận định, mô hình này là giải pháp cho cuộc khủng hoảng "lạm phát chi phí" của phim truyền thống. Hiệu quả kinh tế từ hàng trăm dự án nhỏ đôi khi ổn định hơn đặt cược vào một dự án duy nhất.
Tranh cãi về bản quyền và quyền lợi
Sự phát triển nóng kéo theo tranh cãi gay gắt về bản quyền và quyền lợi người biểu diễn. Công cụ Nadou Pro của iQiyi vấp phải phản ứng dữ dội từ các ngôi sao khi họ phủ nhận việc ký kết thỏa thuận sử dụng hình ảnh hay giọng nói cho nội dung AI. Cơ quan Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã ban hành các quy định dự thảo giải quyết vấn đề bản quyền liên quan đến AI. Damien Yeo, nhà phân tích tại BMI (Fitch Solutions), cảnh báo rằng đối với ngành phụ thuộc vào tốc độ và quy mô sản xuất, các vấn đề sở hữu trí tuệ chưa được giải quyết có thể trở thành "nút thắt cổ chai" nghiêm trọng trong tương lai, đặc biệt khi các tiêu chuẩn pháp lý ngày càng khắt khe.
Cuộc chiến trong ngành giải trí thế hệ mới không còn là cuộc chiến của những đạo diễn tài năng, mà là cuộc đua của thuật toán và sức mạnh tài chính. Ở đó, Trung Quốc đang nắm giữ lợi thế mà bất kỳ quốc gia nào cũng phải khao khát.
