Cuộc tập kích bất ngờ của Iran và phản ứng của Mỹ - Ả Rập Xê Út
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đánh chặn thành công "cuộc tấn công bất ngờ" bằng tên lửa đạn đạo do Iran nhắm vào các lực lượng Mỹ tại khu vực vào ngày 29/7. Quân đội Jordan xác nhận đã bắn hạ 5 tên lửa từ Iran trong đợt tập kích này. Vài giờ sau, Reuters đưa tin Mỹ và Ả Rập Xê Út đã phối hợp không kích vào hàng loạt cơ sở hậu cần và kho vũ khí của các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn tại miền đông Iraq.
Nhóm vũ trang Lực lượng Huy động nhân dân (PMF) tại Iraq xác nhận nhiều căn cứ bị tập kích, với ít nhất 20 người thiệt mạng. Iran lên án cuộc tấn công là vi phạm chủ quyền Iraq và là bước leo thang nguy hiểm. Đáng chú ý, Ả Rập Xê Út tham gia chiến dịch đáp trả, phá vỡ lập trường thận trọng lâu nay của Riyadh. Chính quyền Riyadh cáo buộc các nhóm dân quân thân Iran đứng sau các vụ tấn công bằng UAV nhằm vào cơ sở dầu mỏ ở miền đông nước này.
Theo chuyên gia Jason Campbell từ Viện Nghiên cứu Trung Đông (Mỹ), cuộc tấn công của Iran diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thăm Mỹ, nhằm gửi thông điệp đến Washington rằng Tehran cần có mặt trong các cuộc đàm phán giải quyết tình hình Trung Đông. Ông Campbell nhận xét: "Iran hoài nghi Mỹ sẽ chuẩn bị các kế hoạch gây áp lực mới trong lúc dừng giao tranh, do đó Tehran đã thực hiện các đợt tấn công phủ đầu nhằm giành thế chủ động."
Bế tắc tại eo biển Hormuz và đề xuất của Oman
Sức nóng xung đột khiến nỗ lực khơi thông eo biển Hormuz đi vào ngõ cụt. Oman đệ trình đề xuất thiết lập cơ chế quản lý chung cấp khu vực, được các nước vùng Vịnh ủng hộ. Đề xuất bao gồm thu phí tự nguyện đối với tàu bè để duy trì an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường, tương tự mô hình tại eo biển Malacca. Tuy nhiên, một quan chức Iran bác bỏ, tuyên bố kế hoạch này "không có cơ hội thành công" và cáo buộc Mỹ cùng Ả Rập Xê Út gây sức ép buộc Oman chấp nhận những kế hoạch phi thực tế. Iran từ chối chia sẻ quyền quản lý theo tỷ lệ 50-50 vì cho rằng thỏa thuận "không phục vụ lợi ích của Iran".
Một quan chức Mỹ khẳng định Washington bác bỏ mọi ý tưởng thu phí, nhấn mạnh Hormuz là tuyến đường quốc tế và phải hoàn toàn không bị Iran kiểm soát. Trong khi đó, tình hình giao thương qua eo biển Bab el-Mandeb ở biển Đỏ khởi sắc hơn, với 39 tàu đi qua trong ngày 29/7 – con số cao nhất trong 10 ngày. Việc ổn định tuyến Bab el-Mandeb cũng là bài toán cho các bên nhằm ngăn chuỗi cung ứng năng lượng đứt gãy, trong bối cảnh lực lượng Houthi ở Yemen đe dọa tấn công tàu hàng.
Cuộc gặp Netanyahu - Trump tại Nhà Trắng
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cuộc gặp kín kéo dài 90 phút tại Nhà Trắng vào ngày 28/7. Cả hai đánh giá cuộc thảo luận mang tính "tích cực và hiệu quả", trọng tâm là chiến sự Iran. Theo Axios, giới chức Israel bác bỏ thông tin cho rằng Tel Aviv đang định hướng hay gây áp lực lên Washington, khẳng định hai bên phối hợp chặt chẽ nhằm ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Sau cuộc họp, ông Netanyahu nói đây là một trong những cuộc trò chuyện "tuyệt vời nhất". Các chủ đề nhạy cảm như Mỹ bán tiêm kích F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ hay yêu cầu Israel rút quân khỏi Li Băng không được bàn đến.
