Ngày 2/8, Cơ quan Biên phòng Nhà nước Ukraine thông báo các điều khiển viên thuộc Phân đội Biên phòng Chernihiv số 105 đã sử dụng UAV đánh chặn Sting để phá hủy một UAV trinh sát Zala Z-20 của Nga ở độ cao 6.858 m trên không phận tỉnh Chernihiv. Vụ đánh chặn được xác nhận là kỷ lục thế giới mới về đánh chặn UAV bằng UAV.
Chiếc Zala Z-20 đang bay ở độ cao gần 6,9 km thì UAV cảm tử của Ukraine tiếp cận và đánh trúng. Theo Cơ quan Biên phòng Nhà nước Ukraine, đây là mục tiêu UAV ở độ cao lớn nhất từng được các đơn vị Ukraine hoạt động tại khu vực Chernihiv đánh chặn thành công.
Vì sao Nga đưa UAV trinh sát lên tầng cao
Lực lượng Nga ngày càng triển khai UAV trinh sát ở độ cao lớn hơn nhằm đưa chúng ra ngoài tầm hoạt động của các hệ thống phòng không tầm ngắn và UAV đánh chặn của Ukraine. Việc duy trì độ cao lớn giúp các UAV này quan sát được vùng rộng hơn, đồng thời giảm nguy cơ bị bắn hạ từ mặt đất bằng súng máy hạng nặng hoặc tên lửa vác vai thường được bố trí ở tiền tuyến.
Ukraine đã phát triển nhiều loại UAV đánh chặn có khả năng vươn tới các mục tiêu bay ở độ cao lớn. Vụ phá hủy Zala Z-20 bằng UAV Sting là một trong những ví dụ cho thấy chiến thuật này vẫn hiệu quả dù Nga liên tục nâng độ cao hoạt động của UAV giám sát.
Kỷ lục mới vượt qua thành tích của Nhóm Lasar
Kỷ lục trước đó được công bố thuộc về Nhóm Lasar, một đơn vị UAV của Vệ binh Quốc gia Ukraine, khi đơn vị này đánh chặn một UAV Zala Z-20 khác của Nga ở độ cao khoảng 6,4 km. Với lần đánh chặn mới, độ cao kỷ lục đã tăng thêm khoảng 450 m.
Trước đó, ngày 27/7, các điều khiển viên Ukraine cũng sử dụng UAV Chaklun-KM để phá hủy một UAV tấn công và trinh sát Forpost-R hiếm gặp của Nga ở độ cao 4.300 m trên không phận tỉnh Kursk của Nga. Dù độ cao này thấp hơn kỷ lục vừa được xác lập, vụ việc vẫn được coi là một minh chứng cho khả năng tiếp cận mục tiêu ở tầng cao của các đơn vị UAV Ukraine.
Zala Z-20 – UAV trinh sát thế hệ mới của Nga
Zala Z-20 lần đầu được giới thiệu vào năm 2023. Theo nhà sản xuất, UAV này có tầm hoạt động hơn 100 km, thời gian bay liên tục hơn 6 giờ và trọng lượng cất cánh tối đa 18 kg. Đây là một trong những dòng UAV trinh sát được Nga đưa vào sử dụng để theo dõi chuyển động của đối phương dọc chiến tuyến.
Với kích thước tương đối nhỏ và khả năng hoạt động lâu, Zala Z-20 thường được dùng để phát hiện mục tiêu và hỗ trợ điều chỉnh hỏa lực từ xa. Việc mất một chiếc Zala Z-20 ở độ cao 6.858 m đồng nghĩa với việc Nga mất đi một kênh trinh sát quan trọng trong khu vực biên giới phía bắc Ukraine.
Đánh chặn UAV bằng UAV trở thành xu hướng
Trong hơn hai năm qua, UAV cảm tử đã trở thành công cụ phổ biến để đối phó với UAV trinh sát của đối phương. Thay vì sử dụng tên lửa phòng không đắt tiền, Ukraine lựa chọn dùng UAV đánh chặn giá rẻ để tiếp cận và tiêu diệt các mục tiêu từ trên không. Cách tiếp cận này giúp tiết kiệm chi phí và duy trì áp lực liên tục lên các hoạt động do thám của Nga.
Vụ đánh chặn thành công ở độ cao 6.858 m cho thấy các điều khiển viên Ukraine có thể vận hành UAV trong điều kiện áp suất không khí thấp và gió lớn ở tầng cao. Thành tích này cũng đặt ra áp lực buộc Nga phải nghiên cứu thêm giải pháp bảo vệ UAV trinh sát nếu muốn duy trì lợi thế quan sát chiến trường.
